Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §8.36.1-8.36.6

カニニウスによるドラッペース陣営の急襲と捕縛

385 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カニニウスは捕虜の証言からドラッペスの陣営の正確な位置を突き止め、不意打ちを仕掛ける。高地を占領したローマ軍は、油断していた敵を急襲して多大な戦利品を得、ドラッペスを捕らえる。

§8.36.1Re bene gesta Caninius ex captivis comperit partem copiarum cum Drappete esse in castris a milibus longe non amplius XII.
作戦が成功裏に終わると、カニニウスは捕虜たちから、軍勢の一部がドラッペスとともに十二マイルと離れていない場所に陣を張っていることを知った。
§8.36.2Qua re ex compluribus cognita, cum intellegeret fugato duce altero perterritos reliquos facile opprimi posse, magnae felicitatis esse arbitrabatur neminem ex caede refugisse in castra qui de accepta calamitate nuntium Drappeti perferret.
このことが多くの者から確認されると、もう一人の指導者が逃亡したことで残りの者たちが恐怖に陥っており容易に制圧され得ることを理解した彼は、被った災厄についての知らせをドラッペスに届けるような者が、あの虐殺から誰一人として陣営に逃げ帰らなかったことを、この上ない幸運であると考えた。
§8.36.3Sed in experiendo cum periculum nullum videret, equitatum omnem Germanosque pedites, summae velocitatis homines, ad castra hostium praemittit;
しかし、作戦を実行に移すにあたって危険が全くないことを見て取ると、全騎兵と極めて俊敏な者たちであるゲルマン人歩兵を敵の陣営へと先発させる。
ipse legionem unam in trina castra distribuit, alteram secum expeditam ducit.
彼自身は、一個軍団を三つの陣営に分配し、もう一個の軍団を軽装にして自ら率いる。
§8.36.4Cum propius hostes accessisset, ab exploratoribus quos praemiserat cognoscit castra eorum, ut barbarorum fere consuetudo est, relictis locis superioribus ad ripas fluminis esse demissa; at Germanos equitesque imprudentibus omnibus de improviso advolasse proeliumque commisisse.
彼が敵の近くに達したとき、あらかじめ派遣していた斥候たちから、敵の陣営が、蛮族にありがちな習慣として、高地を放棄して川の岸辺へと下ろされていること、そしてゲルマン人と騎兵が、敵が全く油断しているところへ不意に襲いかかって戦闘を開始したことを知った。
§8.36.5Qua re cognita legionem armatam instructamque adducit.
このことを知ると、彼は武装し戦闘態勢を整えた軍団を率いて進む。
Ita repente omnibus ex partibus signo dato loca superiora capiuntur.
こうして突然、あらゆる方面から合図が送られると、高地が占領される。
§8.36.6Quod ubi accidit, Germani equitesque signis legionis visis vehementissime proeliantur.
これが起こると、ゲルマン人と騎兵は軍団の軍旗を目にして、極めて激しく戦う。
Confestim cohortes undique impetum faciunt omnibusque aut interfectis aut captis magna praeda potiuntur.
すぐさまコホルスがあらゆる方向から突撃し、敵を全員殺害するか捕虜にするかして、多大な戦利品を獲得する。
Capitur ipse eo proelio Drappes.
ドラッペス自身もこの戦闘で捕らえられる。

語釈・文法注

  1. §8.36.2magnae felicitatis — 述語属格(性質の属格)。動詞 arbitrabatur の補語として機能し、不定詞句 neminem ... refugisse を主語とする。「〜であることは大いなる幸運であると考えた」の意。
  2. §8.36.2qui ... perferret — 接続法未完了過去。先行詞 neminem(「〜するような者は一人もいない」)の性質や制限を表す特性の接続法(subjunctive of characteristic)。
  3. §8.36.3trina castra — 複数形のみで単数の意味を表す名詞(castra「陣営、砦」)に対して、通常の基数詞 tria の代わりに分配数詞 trina が用いられ、「三つの陣営」を表している。
  4. §8.36.4imprudentibus omnibus — 奪格絶対。「全員が予期していない(油断している)状態で」を意味し、不意打ちの状況を説明している。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §8.36.1-8.36.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:8.36.1-8.36.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。