Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §8.22.1-8.22.2

ベルロワキー族の使節に対するカエサルの回答

371 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルは使節に対し、ベッロワキー族が過去に頑強に抵抗したことを指摘する。死者にすべての責任を帰することはできないとしつつも、彼らが自ら招いた現状の処罰(被害)で十分であると受け入れる。

§8.22.1Haec orantibus legatis commemorat Caesar: Eodem tempore superiore anno Bellovacos ceterasque Galliae civitates suscepisse bellum: pertinacissime hos ex omnibus in sententia permansisse neque ad sanitatem reliquorum deditione esse perductos.
使節たちがこのように懇願すると、カエサルは次のように指摘する。 前年の同じ時期に、ベッロワキー族とガリアのその他の諸部族が戦争を起こしたこと、そして彼らが全員の中で最も頑強にその決定に固執し続け、他の者たちの降伏によっても正気へと立ち返らせられなかったこと。
§8.22.2Scire atque intellegere se causam peccati facillime mortuis delegari.
罪の責任を死者に転嫁することは極めて容易であると、自身も承知し、理解している。
Neminem vero tantum pollere, ut invitis principibus, resistente senatu, omnibus bonis repugnantibus infirma manu plebis bellum concitare et gerere posset.
しかし、指導者たちが望まず、元老院が抵抗し、すべての善良な市民が反対している中で、平民の弱小な勢力だけで戦争を煽動し、遂行できるほど強い影響力を持つ者など、誰もいない。
Sed tamen se contentum fore ea poena quam sibi ipsi contraxissent.
しかしながら、彼らが自ら招いたその処罰で、自身は満足するつもりである。

語釈・文法注

  1. §8.22.1Haec orantibus legatis — 現在分詞 orantibus と名詞 legatis による奪格絶対(独立奪格)。主節の commemorat に対する随伴状況、あるいは時の副詞節(「使節たちがこれらを懇願しているときに」)として機能する。
  2. §8.22.2Scire atque intellegere se causam peccati facillime mortuis delegari — 間接話法の二重の対格不定詞構造。主節(commemorat)から導かれる対格不定詞句(se scire atque intellegere)があり、さらに動詞 scire / intellegere の目的語として「causam peccati」を主語、「delegari」(受動不定詞)を述語動詞とするもう一つの対格不定詞節が続いている。
  3. §8.22.2invitis principibus, resistente senatu, omnibus bonis repugnantibus — 3つの独立奪格(奪格絶対)が並列されている。いずれも「〜が反対する中で」という条件や譲歩、付随状況を表し、結果節(ut... posset)の中で平民(plebis)が孤立して戦争を起こすことの不可能性を強調している。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §8.22.1-8.22.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:8.22.1-8.22.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。