Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §8.18.1-8.18.4

コッレウスの奇襲とローマ軍騎兵の応戦

367 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

待ち伏せを敷く敵軍に対し、カエサル軍の先遣隊(騎兵部隊)がその計画を知った上で戦地に到着する。敵のコッレウスが奇襲を仕掛けるが、我が軍は密集を避けて強固に応戦する。

§8.18.1Hostes in insidiis dispositi, cum sibi delegissent campum ad rem gerendam non amplius patentem in omnes partes passibus mille, silvis undique aut impeditissimo flumine munitum, velut indagine hunc insidiis circumdederunt.
待ち伏せに配置された敵軍は、戦闘を行うために、あらゆる方向に千歩を超えて広がってはいない、四方を森や通行が非常に困難な川によって防御された平原を自分たちのために選んでいたので、まるで包囲網を張るかのように、この場所を待ち伏せの兵で囲んだ。
§8.18.2Explorato hostium consilio nostri ad proeliandum animo atque armis parati, cum subsequentibus legionibus nullam dimicationem recusarent, turmatim in eum locum devenerunt.
敵の計画を探知した我が軍は、戦うために心も武装も準備を整えており、後続の軍団があるためいかなる戦闘も辞さなかったので、騎兵中隊ごとにその場所へ到着した。
§8.18.3Quorum adventu cum sibi Correus oblatam occasionem rei gerendae existimaret, primum cum paucis se ostendit atque in proximas turmas impetum fecit.
彼らが到着したことで、コッレウスは戦闘を行う絶好の機会が自分に与えられたと考え、最初は少数の兵とともに姿を現し、最も近くの我が軍の騎兵中隊に突撃した。
§8.18.4Nostri constanter incursum sustinent insidiatorum neque plures in unum locum conveniunt;
我が軍は、待ち伏せしていた敵の突撃に勇敢に持ちこたえ、一箇所に多数が集まることはしなかった。
quod plerumque equestribus proeliis cum propter aliquem timorem accidit, tum multitudine ipsorum detrimentum accipitur.
このことは、騎兵戦においてはしばしば、何らかの恐怖から生じるものであると同時に、彼ら自身の密集によって損害を被る原因ともなるからである。

語釈・文法注

  1. §8.18.1non amplius patentem in omnes partes passibus mille — 比較級 amplius の後に接続詞 quam が省略されたか、または passibus mille が比較の奪格として機能している。いずれにしても「すべての方向に千歩を超えて広がってはいない」という意味になる。
  2. §8.18.2cum subsequentibus legionibus nullam dimicationem recusarent — subsequentibus legionibus は独立奪格(「軍団が後から続いている状態で」)。接続詞 cum はここでは理由(「〜なので」)を表し、主節の動詞 devenerunt にかかる。後続の援軍が控えていることを理由に戦闘を恐れずに進軍した状況を示す。
  3. §8.18.4quod plerumque equestribus proeliis cum propter aliquem timorem accidit, tum multitudine ipsorum detrimentum accipitur — 関係代名詞 quod の先行詞は直前の内容である「一箇所に多数が集まること(plures in unum locum convenire)」。相関接続詞 cum... tum... は「〜の時もあれば、〜の時もある」を意味する。accidit(生じる)の主語も同じく一箇所への密集を指し、multitudine ipsorum は「彼ら自身の密集(多さ)によって」という手段・原因の奪格である。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §8.18.1-8.18.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:8.18.1-8.18.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。