Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §8.1.1-8.1.2

ガリア諸部族による同時反乱の企図

350 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

ガリア全土の平定後、兵士の休養を望むカエサルに反し、複数のガリア部族がローマ軍の分散を狙って同時に反乱を計画しているという情報とその理由が語られる。

§8.1.1Omni Gallia devicta Caesar cum a superiore aestate nullum bellandi tempus intermisisset militesque hibernorum quiete reficere a tantis laboribus vellet, complures eodem tempore civitates renovare belli consilia nuntiabantur coniurationesque facere.
全ガリアが征服された後、カエサルは前年の夏からいかなる戦闘の時期も休止しておらず、兵士たちを冬営の休息によってこれほどの労苦から回復させたいと望んでいたが、多くの部族が同時に戦争の計画を再開し、同盟を結びつつあると報じられた。
§8.1.2Cuius rei verisimilis causa adferebatur, quod Gallis omnibus cognitum esset neque ulla multitudine in unum locum coacta resisti posse Romanis, nec, si diversa bella complures eodem tempore intulissent civitates, satis auxili aut spati aut copiarum habiturum exercitum populi Romani ad omnia persequenda; non esse autem alicui civitati sortem incommodi recusandam, si tali mora reliquae possent se vindicare in libertatem.
このことの、もっともらしい理由として挙げられていたのは、すべてのガリア人に次のことが知られていたからである。 すなわち、いかなる大軍を一箇所に集めてもローマ人に抵抗することはできないが、もし多くの部族が同時に別々の戦争を仕掛けたなら、ローマ国民の軍隊はすべてに対処するために十分な支援や時間や兵力を持たないであろうということ、また、もしそのような遅延によって残りの部族が自らを自由へと取り戻すことができるならば、いかなる部族も不都合な運命を拒むべきではない、ということである。

語釈・文法注

  1. 8.1.1complures eodem tempore civitates renovare belli consilia nuntiabantur coniurationesque facere — 動詞 nuntiabantur(伝えられていた)は個人的構文(personal construction)として用いられており、主語は complures civitates である。これに伴う不定詞 renovare および facere の意味上の主語も同じく主格の complures civitates となる。
  2. 8.1.2resisti posse Romanis — 自動詞 resistere(抵抗する)の受動態不定詞 resisti を用いた非人称受動構文。Romanis は resistere が支配する与格であり、直訳すると「ローマ人に対して抵抗がなされ得る」となる。これが否定の neque と合わさり「ローマ人に抵抗することはできない」という意味になる。
  3. 8.1.2non esse autem alicui civitati sortem incommodi recusandam — recusandam [esse] は受動的動形容詞(gerundive)で義務・当然を示す。alicui civitati は「行為者の与格(dative of agent)」であり、「いかなる部族にとっても(不都合な運命は)拒絶されるべきではない」という義務の主格を意味する。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §8.1.1-8.1.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:8.1.1-8.1.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。