Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §7.61.1-7.61.5

ローマ軍の渡河成功と敵部隊の三分

319 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

嵐に乗じてローマ軍が渡河に成功したことを知った敵は、彼らが3方向に分散して逃亡を図っていると誤認し、自軍の防衛戦力を3つに分割して対応した。

§7.61.1Eo cum esset ventum, exploratores hostium, ut omni fluminis parte erant dispositi, inopinantes, quod magna subito erat coorta tempestas, ab nostris opprimuntur;
そこへ到着したとき、敵の斥候たちは、川のいたるところに配置されていたのであるが、突然激しい嵐が沸き起こったために不意を突かれ、味方に襲撃された。
§7.61.2exercitus equitatusque equitibus Romanis administrantibus, quos ei negotio praefecerat, celeriter transmittitur.
軍隊と騎兵隊は、彼がその任務に就かせていたローマの騎士たちが指揮を執る中で、迅速に渡河した。
§7.61.3Vno fere tempore sub lucem hostibus nuntiatur in castris Romanorum praeter consuetudinem tumultuari et magnum ire agmen adverso flumine sonitumque remorum in eadem parte exaudiri et paulo infra milites navibus transportari.
夜明け前にほぼ同時に、敵には次のことが報じられた。 ローマ軍の陣営で異例の大騒ぎが起こっていること、大部隊が川をさかのぼって行進していること、同じ方向から櫂の音が聞こえること、そして少し下流で兵士たちが船で輸送されていること。
§7.61.4Quibus rebus auditis, quod existimabant tribus locis transire legiones atque omnes perturbatos defectione Aeduorum fugam parare, suas quoque copias in tres partes distribuerunt.
これらのことを聞くと、彼らは軍団が3つの場所で渡河しようとしており、ハエドゥイ族の離反に動揺した全員が逃亡の準備をしていると考えたため、自分たちの軍勢もまた3つの部分に分割した。
§7.61.5Nam praesidio e regione castrorum relicto et parva manu Metiosedum versus missa, quae tantum progrediatur, quantum naves processissent, reliquas copias contra Labienum duxerunt.
すなわち、彼らは陣営の真向かいに守備隊を残し、船が進んだのと同じだけ前進するようにとメティオセドゥムの方角へ小部隊を派遣したうえで、残りの軍勢を率いてラビエヌスに向かったからである。

語釈・文法注

  1. 7.61.1cum esset ventum — 自動詞 venio の受動態三人称単数中性形 esset ventum を用いた非人称受動の構文。意味上は「彼ら(ローマ軍)がそこへ到着したとき」という能動の複数形(cum venissent)と同等である。
  2. 7.61.2equitibus Romanis administrantibus — 名詞 equitibus Romanis(奪格)と現在分詞 administrantibus(奪格)による独立奪格構文。「ローマの騎士たちが差配・指揮する中で」という随伴あるいは手段の状況を表す。
  3. 7.61.3hostibus nuntiatur — 非人称受動の動詞 nuntiatur(「〜が報じられる」)の主語として、4つの対格と不定詞(AcI)の句が並列されている。すなわち、(1) tumultuari(それ自体が非人称受動不定詞で「騒ぎが起こっていること」)、(2) ire(「大軍が前進していること」)、(3) exaudiri(「櫂の音が聞こえること」)、(4) transportari(「兵士たちが輸送されていること」)。
  4. 7.61.5quae tantum progrediatur — 関係代名詞 quae で導かれる形容詞節の中の動詞 progrediatur は接続法現在形である。これはこの部隊に課された目的・任務(「〜する目的で、〜するように」)を表す特性・目的の接続法である。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §7.61.1-7.61.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:7.61.1-7.61.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。