Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §7.59.1-7.59.6

危機の増大とラビエヌスの撤退決意

317 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルの撤退やハエドゥイ族の離反の噂が広がる中、ラビエヌスは包囲される危機を察知し、攻勢を断念して軍を安全にアゲディンクムへ退却させる決意を固める。

§7.59.1Iam Caesar a Gergovia discessisse audiebatur, iam de Aeduorum defectione et secundo Galliae motu rumores adferebantur, Gallique in colloquiis interclusum itinere et Ligeri Caesarem inopia frumenti coactum in provinciam contendisse confirmabant.
いまやカエサルがゲルゴウィアから撤退したと噂されており、いまやハエドゥイ族の離反とガリアの新たな暴動に関する風評がもたらされていた。 そしてガリア人たちは会談の中で、カエサルが行路とリゲル川を遮断され、食糧不足によってやむなく属州へと急行したのだと言い張っていた。
§7.59.2Bellovaci autem defectione Aeduorum cognita, qui ante erant per se infideles, manus cogere atque aperte bellum parare coeperunt.
一方、ベッロワキー族は、以前からそれ自体で不実であったが、ハエドゥイ族の離反を知ると、兵力を集め、公然と戦争を準備し始めた。
§7.59.3Tum Labienus tanta rerum commutatione longe aliud sibi capiendum consilium atque antea senserat intellegebat,
そのときラビエヌスは、事態のこれほどの激変により、自分が以前に考えていたのとは全く異なる方針を採らねばならないことを理解した。
§7.59.4neque iam, ut aliquid adquireret proelioque hostes lacesseret, sed ut incolumem exercitum Agedincum reduceret, cogitabat.
もはや彼は、何かを獲得し戦闘で敵を挑発することではなく、軍隊を無傷でアゲディンクムに撤退させることを考えていた。
§7.59.5Namque altera ex parte Bellovaci, quae civitas in Gallia maximam habet opinionem virtutis, instabant, alteram Camulogenus parato atque instructo exercitu tenebat;
なぜなら、一方の側からは、ガリアにおいて最も勇猛であるとの評判を得ている部族であるベッロワキー族が迫っており、他方の側は、カムロゲヌスが準備を整え武装した軍勢を率いて押さえていたからである。
tum legiones a praesidio atque impedimentis interclusas maximum flumen distinebat.
さらに、守備隊および輜重から遮断された軍団を、最大の川が隔てていた。
§7.59.6Tantis subito difficultatibus obiectis ab animi virtute auxilium petendum videbat.
これほど多くの困難が突然立ちふさがったので、彼は自らの精神の不屈さに助けを求めねばならないと確信した。

語釈・文法注

  1. 7.59.1Caesar ... audiebatur — 受動態 `audiebatur`(不完了過去3人称単数)が `Caesar` を主語とする個人的な受動構文を形成しており、不定詞 `discessisse` を伴って「カエサルが撤退したと噂されていた」という意味になる。非人称的な `audiebatur Caesarem discessisse`(カエサルが撤退したということが聞かれていた)と同義。
  2. 7.59.1interclusum ... contendisse — `confirmabant` に導かれる対格不定詞構文(間接話法)。主語対格は `Caesarem`、本動詞不定詞は `contendisse`。`interclusum`(分離の奪格 `itinere et Ligeri` を伴う)と `coactum`(原因の奪格 `inopia frumenti` を伴う)は、いずれも `Caesarem` を修飾する完了受動分詞。
  3. 7.59.3longe aliud sibi capiendum consilium — `esse` が省略された動形容詞(ゲルンディウム的形容詞)の義務表現(`capiendum [esse]`)。`sibi` は行為者を示す与格(行為者の与格)。また、形容詞 `aliud` は後ろの `atque` と相関して「〜とは異なる(計画)」を意味する。
  4. 7.59.5quae civitas ... virtutis — 関係代名詞 `quae` が、実質的な先行詞である複数名詞 `Bellovaci` を、関係節内に同格的に取り込まれた単数名詞 `civitas` に一致させて受けている。「ベッロワキー族という部族は、ガリアにおいて...」という説明的挿入として機能する。
  5. 7.59.5legiones ... distinebat — 語順が倒置(Hyperbaton)している。文の主語は単数名詞の `maximum flumen` であり、動詞 `distinebat` も単数3人称。目的語は、完了受動分詞 `interclusas` によって修飾された複数対格名詞の `legiones`。川が軍団を隔てていた、という構造。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §7.59.1-7.59.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:7.59.1-7.59.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。