Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §7.11.1-7.11.9

ウェッラウノドゥヌム降伏とケナブム攻略

269 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルはセノネス族の町ウェッラウノドゥヌムを二日間で包囲して降伏させ、続いてカルヌテース族のケナブムを急襲して略奪・放火し、リゲル川を渡ってビトゥリーゲース族の領土へ進軍した。

§7.11.1Altero die cum ad oppidum Senonum Vellaunodunum venisset, ne quem post se hostem relinqueret, quo expeditiore re frumentaria uteretur, oppugnare instituit idque biduo circumvallavit;
翌日、セノネス族の町ウェッラウノドゥヌムに到着すると、背後にいかなる敵も残さず、それによって食糧調達をより円滑にするために、カエサルはそこを攻撃することを決定し、二日間で包囲壁を巡らせた。
§7.11.2tertio die missis ex oppido legatis de deditione arma conferri, iumenta produci, sescentos obsides dari iubet.
三日目に、町から降伏についての使節が送られてくると、武器を集め、役獣を引き出し、六百人の人質を差し出すよう命じた。
§7.11.3Ea qui conficeret, C. Trebonium legatum relinquit.
これらを完遂させるために、レガトゥスのガイウス・トレボニウスを残した。
Ipse, ut quam primum iter faceret, Cenabum Carnutum proficiscitur;
自身は、できるだけ早く進軍するために、カルヌテース族のケナブムへと出発した。
§7.11.4qui tum primum allato nuntio de oppugnatione Vellaunoduni, cum longius eam rem ductum iri existimarent, praesidium Cenabi tuendi causa, quod eo mitterent, comparabant.
カルヌテース族は、そのとき初めてウェッラウノドゥヌム包囲の報を得て、その包囲戦がより長引くだろうと考えていたため、ケナブムを防衛するために現地に送るべき守備隊を準備していた。
Huc biduo pervenit.
カエサルは二日間でここに到着した。
§7.11.5Castris ante oppidum positis diei tempore exclusus in posterum oppugnationem differt quaeque ad eam rem usui sint militibus imperat
町の前に陣を敷いたものの、一日の時間が尽きたため、攻撃を翌日に延期し、兵士たちにそのために必要な準備を命じた。
§7.11.6et, quod oppidum Cenabum pons fluminis Ligeris contingebat, veritus ne noctu ex oppido profugerent, duas legiones in armis excubare iubet.
そして、ケナブムの町にはリゲル川の橋が接していたため、夜間に町から逃亡されることを恐れて、二つの軍団に武装したまま警戒にあたるよう命じた。
§7.11.7Cenabenses paulo ante mediam noctem silentio ex oppido egressi flumen transire coeperunt.
ケナブムの住民たちは、真夜中の少し前に静かに町を出て、川を渡り始めた。
Qua re per exploratores nuntiata Caesar legiones §7.11.8quas expeditas esse iusserat portis incensis intromittit atque oppido potitur, perpaucis ex hostium numero desideratis quin cuncti caperentur, quod pontis atque itinerum angustiae multitudinis fugam intercluserant.
このことが偵察兵によって報告されると、カエサルは軍団を、あらかじめ軽装にしておくよう命じていたが、門を焼き払って突入させ、町を占領した。 橋と道路が狭いために群衆の逃走が阻まれた結果、全員が捕らえられる中で、敵のうち逃げおおせた者はごくわずかであった。
§7.11.9Oppidum diripit atque incendit, praedam militibus donat, exercitum Ligerem traducit atque in Biturigum fines pervenit.
町を略奪して火を放ち、獲物を兵士たちに分け与え、軍隊にリゲル川を渡らせてビトゥリーゲース族の領土に到着した。

語釈・文法注

  1. 7.11.1quo expeditiore re frumentaria uteretur — 目的節の中に比較級(expeditiore)が含まれるため、目的の接続詞 ut の代わりに関係代名詞の奪格 quo が用いられている。
  2. 7.11.3Ea qui conficeret — 関係代名詞 qui が接続法 conficeret を伴い、目的を表す関係節(「これらを完遂させるために」)を形成している。先行詞は省略されているか、あるいは直後の C. Trebonium を修飾する役割を持つ。
  3. 7.11.4qui — 文頭の関係代名詞で、前文の地名 Cenabum Carnutum(カルヌテース族のケナブム)から論理的に導かれる部族名 Carnutes(カルヌテース族の人々)という複数名詞を先行詞としている。
  4. 7.11.4ductum iri — 動詞 duco(長引かせる)の未来受動不定詞(supine の ductum + ire の受動現在不定詞 iri)。existimarent に導かれる対格不定詞構文(間接話法)において、eam rem(そのこと、すなわち包囲戦)を主語とする述語として機能している。
  5. 7.11.8perpaucis ex hostium numero desideratis quin cuncti caperentur — perpaucis... desideratis は絶対奪格。「欠ける、免れる」といった否定・阻害的な意味合いを持つ desideratis に対し、quin + 接続法(caperentur)が導かれ、全体として「ほぼ全員が捕らえられ、逃げ失せた者は極めて少なかった」という実質的な結果を表す。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §7.11.1-7.11.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:7.11.1-7.11.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。