Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §6.7.1-6.7.9

トレウェリー族の進軍とラビエヌスの偽装撤退策

221 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

トレウェリー族はラビエヌス率いる軍団を攻撃しようと計画するが、ラビエヌスは巧みな欺策を用いて、撤退を装うことで敵を誘い出そうとする。

§6.7.1Dum haec a Caesare geruntur, Treveri magnis coactis peditatus equitatusque copiis Labienum cum una legione, quae in eorum finibus hiemaverat, adoriri parabant.
カエサルによってこれらの事柄が行われている間に、トレウェリー族は歩兵と騎兵の強力な軍勢を集め、彼らの領内で冬営していた一軍団を率いるラビエヌスを攻撃する準備を整えつつあった。
§6.7.2Iamque ab eo non longius bidui via aberant, cum duas venisse legiones missu Caesaris cognoscunt.
そしてすでに彼らはラビエヌスから二日の行程より遠くない場所にいたが、そのときカエサルの派遣によって二個軍団が到着したことを知る。
§6.7.3Positis castris a milibus passuum XV auxilia Germanorum exspectare constituunt.
彼らは宿営地を十五マイル離れた場所に設けると、ゲルマニア人の援軍を待つことに決めた。
§6.7.4Labienus hostium cognito consilio sperans temeritate eorum fore aliquam dimicandi facultatem praesidio quinque cohortium impedimentis relicto cum viginti quinque cohortibus magnoque equitatu contra hostem proficiscitur et mille passuum intermisso spatio castra communit.
ラビエヌスは敵の意図を知ると、彼らの無謀さによって戦う何らかの機会が生じることを期待し、五個大隊を荷物の守備として残した上で、二十五个大隊と強力な騎兵を率いて敵に向かって出発し、一マイルの間隔を置いて宿営地を固めた。
§6.7.5Erat inter Labienum atque hostem difficili transitu flumen ripisque praeruptis.
ラビエヌスと敵の間には、渡るのが困難で、崖の切り立った川が流れていた。
Hoc neque ipse transire habebat in animo neque hostes transituros existimabat.
彼は自らこれを渡るつもりもなく、敵が渡るとも考えていなかった。
§6.7.6Augebatur auxiliorum cotidie spes.
援軍への期待は日々高まっていた。
Loquitur in concilio palam, quoniam Germani appropinquare dicantur, sese suas exercitusque fortunas in dubium non devocaturum et postero die prima luce castra moturum.
ラビエヌスは、ゲルマニア人が近づいていると言われている以上、自分と軍の命運を危機にさらすつもりはなく、翌日の黎明に宿営地を移動させると、会議の場で公然と語る。
Celeriter haec ad hostes deferuntur, §6.7.7ut ex magno Gallorum equitum numero nonnullos Gallicis rebus favere natura cogebat.
これらのことは速やかに敵へと伝えられるが、ガリア人の騎兵の多数の中から、何人かが自らの本性からガリア側の立場に味方するように仕向けたからである。
§6.7.8Labienus noctu tribunis militum primisque ordinibus convocatis, quid sui sit consili proponit et, quo facilius hostibus timoris det suspicionem, maiore strepitu et tumultu, quam populi Romani fert consuetudo castra moveri iubet.
ラビエヌスは、夜間に軍事長官や百人隊長らを招集し、自分の意図が何であるかを提示し、敵により容易に退却の疑いを抱かせるために、ローマ人民の慣行が許すよりも大きな騒音と混乱をもって宿営地を移動させるよう命令する。
His rebus fugae similem profectionem effecit.
これらの事柄によって、彼は逃走に似た出発を演出した。
§6.7.9Haec quoque per exploratores ante lucem in tanta propinquitate castrorum ad hostes deferuntur.
これらのこともまた、宿営地が非常に近接していたため、夜明け前に斥候を通じて敵へと伝えられた。

語釈・文法注

  1. §6.7.3a milibus passuum XV — 前置詞 a はここでは距離の隔たりを示し、「15マイル離れた場所に」を意味する。通常、基準となる場所から一定の距離を置く際に用いられる。
  2. §6.7.4praesidio quinque cohortium impedimentis relicto — relicto を動詞とする奪格絶対構文であるが、impedimentis(利害の与格:「荷物のために」)と praesidio(目的の与格:「守備として」)という二重与格の構造が組み込まれている。あるいは praesidio 自体を relicto に一致する奪格とみなすことも可能である。
  3. §6.7.6quoniam Germani appropinquare dicantur — 理由節を導く quoniam の動詞 dicantur が接続法になっているのは、これがラビエヌスの発言内容(間接話法)の一部であり、話者が自身の見解ではなく伝聞や他人の主張として理由を提示していることを示す(間接話法内の従属節)。
  4. §6.7.8quid sui sit consili — proponit の目的語となる間接疑問節であり、動詞 sit は接続法。sui consili は疑問代名詞中性単数 quid にかかる部分属格(「彼の計画の何が」=「彼の計画が何であるか」)。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §6.7.1-6.7.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:6.7.1-6.7.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。