Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §5.49.1-5.49.8

ガリア軍の接近とカエサルによる縮小陣地の設営

205 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

ガリア軍はキケロの包囲を解いてカエサルのもとへ向かい、キケロはこれをカエサルに急報する。カエサルは敵の接近を察知すると、わざと狭い陣地を築くことで敵を油断させつつ、偵察を行って機を伺った。

§5.49.1Galli re cognita per exploratores obsidionem relinquunt, ad Caesarem omnibus copiis contendunt.
ガリア人は斥候を通じてこの事態を知ると、包囲を解き、全軍を率いてカエサルのもとへと急進した。
Hae erant armata circiter milia LX.
これらの軍勢は武装した兵約六万であった。
§5.49.2Cicero data facultate Gallum ab eodem Verticone, quem supra demonstravimus, repetit, qui litteras ad Caesarem deferat;
キケロは機会を得て、前述したあのウェルティコに再び(使者となる)ガリア人を求め、カエサルのもとへ手紙を届けさせることにした。
hunc admonet, iter caute diligenterque faciat:
彼はこの男に、慎重に、かつ入念に行軍するよう諭した。
§5.49.3perscribit in litteris hostes ab se discessisse omnemque ad eum multitudinem convertisse.
彼は手紙の中で、敵が自分のところから撤退し、その全大軍を彼(カエサル)の方へと向けたことを詳しく書き記した。
§5.49.4Quibus litteris circiter media nocte Caesar adlatis suos facit certiores eosque ad dimicandum animo confirmat.
この手紙が真夜中頃に届けられると、カエサルは味方の兵たちに事態を知らせ、戦いに向けて彼らの闘志を奮い立たせた。
§5.49.5Postero die luce prima movet castra et circiter milia passuum quattuor progressus trans vallem et rivum multitudinem hostium conspicatur.
翌日の夜明けに彼は陣営を動かし、約四マイル進んだところで、谷と川の向こうに敵の大軍を視認した。
§5.49.6Erat magni periculi res tantulis copiis iniquo loco dimicare;
これほど少ない兵力で、不利な場所で戦うことは極めて危険なことであった。
tum, quoniam obsidione liberatum Ciceronem sciebat, aequo animo remittendum de celeritate existimabat:
また、キケロが包囲から解放されたと知っていたため、彼は進軍の速度を落としてもよいと落ち着いて判断した。
§5.49.7consedit et quam aequissimo loco potest castra communit atque haec, etsi erant exigua per se vix hominum milium septem praesertim nullis cum impedimentis, tamen angustiis viarum quam maxime potest contrahit, eo consilio, ut in summam contemptionem hostibus veniat.
彼は陣を敷き、できる限り有利な場所に陣営を強固に築いた。 そしてこの陣営は、それ自体わずか七千人の兵(のためのもの)で、特に輜重も全く伴っていなかったため、極めて小さかったものの、通路をできる限り狭めることによって最大限に縮小した。 これは、敵に対して極めて侮るに足るものに見せる(極限の軽蔑を招く)という意図によるものであった。
§5.49.8Interim speculatoribus in omnes partes dimissis explorat quo commodissime itinere vallem transire possit.
その間、偵察兵をあらゆる方向に派遣して、どのルートを通れば最も容易に谷を渡ることができるかを探った。

語釈・文法注

  1. 5.49.1Hae — 女性複数形の指示代名詞で、先行文の `copiis`(*copiae*、女性複数)を指す。直後の述語名詞 `milia`(中性複数)ではなく、論理的先行詞に性が一致している。
  2. 5.49.2qui litteras ad Caesarem deferat — 関係代名詞 `qui` が接続法現在 `deferat` を伴って「〜するための」という目的を表す副詞的関係節を形成している。先行詞は `Gallum`。
  3. 5.49.6magni periculi — 性質(記述)の属格。主語である不定詞句 `iniquo loco dimicare` がどのような性質の事柄であるかを説明する叙述用法(「大きな危険を伴う事柄であった」)。
  4. 5.49.7etsi erant exigua per se vix hominum milium septem — 形容詞 `exigua`(小さい)を補足する `hominum milium septem` は記述(性質)の属格(「わずか7千人の兵のための」)。譲歩節 `etsi...` の主語は、主節の他動詞 `contrahit` の目的語である `haec`(*castra*、中性複数)と共通である。
  5. 5.49.7hostibus — 利害、または判断者の与格。`in summam contemptionem veniat` とともに「敵の目において(敵に対して)極限の軽蔑を招く(侮るに足るものに見える)ように」というニュアンスを表す。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §5.49.1-5.49.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:5.49.1-5.49.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。