Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §2.8.1-2.8.5

カエサルによる防壁構築と会戦への布陣

62 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルは自軍の力を探るために小競り合いを重ねた後、地形の利を活かした防衛用横掘と砦を構築し、敵の側面包囲に備えた布陣を敷く。

§2.8.1Caesar primo et propter multitudinem hostium et propter eximiam opinionem virtutis proelio supersedere statuit;
カエサルは最初、敵の多さと彼らの並外れた勇猛さに対する評判のために、戦闘を控えることに決めた。
§2.8.2cotidie tamen equestribus proeliis quid hostis virtute posset et quid nostri auderent periclitabatur.
しかしながら、彼は毎日、騎兵戦によって、敵が勇気の点でどれほどの実力があり、我々の兵がどれほど大胆に挑めるかを試していた。
§2.8.3Ubi nostros non esse inferiores intellexit, loco pro castris ad aciem instruendam natura oportuno atque idoneo, quod is collis ubi castra posita erant paululum ex planitie editus tantum adversus in latitudinem patebat quantum loci acies instructa occupare poterat, atque ex utraque parte lateris deiectus habebat et in fronte leniter fastigatus paulatim ad planitiem redibat, ab utroque latere eius collis transversam fossam obduxit circiter passuum CCCC
我々の兵が劣っていないことを知ると、陣営の前の場所は戦列を整えるのに自然の地勢上、好都合かつ適していたので――なぜなら、陣営が置かれていたその丘は、平地から少し高くなっており、正面においては整列した戦列が占有できるだけの幅に広がっており、両側には急斜面があり、前方においては緩やかに傾斜して徐々に平地へと戻っていたからである――彼はその丘の両側から、約400歩の横掘を引き通した。
§2.8.4et ad extremas fossas castella constituit ibique tormenta conlocavit, ne, cum aciem instruxisset, hostes, quod tantum multitudine poterant, ab lateribus pugnantes suos circumvenire possent.
そして、その掘の両端に砦を建設し、そこに投石機を配置した。 これは、戦列を整えたときに、敵がその数の多さゆえに、側面から戦闘中の我が兵を包囲することができないようにするためであった。
§2.8.5Hoc facto, duabus legionibus quas proxime conscripserat in castris relictis ut, si quo opus esset, subsidio duci possent, reliquas VI legiones pro castris in acie constituit.
これを終えると、最近徴募したばかりの2つの軍団を、必要が生じた場合に支援として出動できるように陣営に残した上で、残りの6つの軍団を陣営の前に戦闘隊形で配置した。
Hostes item suas copias ex castris eductas instruxerunt.
敵も同様に、陣営から引き出した自軍の部隊を整列させた。

語釈・文法注

  1. §2.8.3loco pro castris ad aciem instruendam natura oportuno atque idoneo — loco から idoneo までの一節は、形容詞句を伴う絶対奪格(または原因の奪格)であり、主節の述語動詞 obduxit に対する理由や背景(「陣営の前の地勢が戦列を整えるのに自然好都合であったため」)を提示している。
  2. §2.8.3quantum loci — loci は中性相対・疑問代名詞 quantum に依存する部分属格(partitive genitive)であり、「どれほどの場所、空間」という意味を表す。
  3. §2.8.4quod tantum multitudine poterant — tantum は「それほど大いに」という意味の副詞的対格(あるいは修飾副詞)として動詞 poterant(影響力がある、力がある)にかかり、multitudine は「数において、多さにおいて」という観点の奪格(ablative of specification)である。
  4. §2.8.5subsidio duci possent — subsidio は目的を表す与格(dative of purpose)であり、受動不定詞 duci(率いられる)を修飾し、「支援・救援として率いられることができるように」という機能を示す。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §2.8.1-2.8.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:2.8.1-2.8.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。