Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §2.4.1-2.4.10

ベルガエ諸部族の起源と各部族の兵力規模

58 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルはレミ族の使節から、ベルガエの諸部族の起源、過去の輝かしい戦績、そして各部族が今回の戦争のために約束した具体的な兵力規模について詳細な報告を受ける。

§2.4.1Cum ab iis quaereret quae civitates quantaeque in armis essent et quid in bello possent, sic reperiebat: plerosque Belgas esse ortos a Germanis Rhenumque antiquitus traductos propter loci fertilitatem ibi consedisse Gallosque qui ea loca incolerent expulisse, solosque esse qui, §2.4.2patrum nostrorum memoria omni Gallia vexata, Teutonos Cimbrosque intra suos fines ingredi prohibuerint;
カエサルが彼らに、いかなる部族が、どれほどの規模で武装しており、戦争においていかなる実力を持っているのかを尋ねると、彼は次のようなことを知るに及んだ。 すなわち、ベルガエ人の大部分はゲルマン人を起源とし、古くにライン川を渡って土地の肥沃さゆえにそこに定住し、その場所に住んでいたガリア人を追い払ったこと、また、我々の父祖の世代にガリア全土が荒らされたとき、テウトニ族やキンブリ族が自分たちの領土内に侵入するのを阻止した唯一の者たちであること。
§2.4.3qua ex re fieri uti earum rerum memoria magnam sibi auctoritatem magnosque spiritus in re militari sumerent.
このことから、彼らはそれらの出来事の記憶によって、軍事において大いなる権威と大いなる気概を自らに帯びるにいたっているということ。
§2.4.4De numero eorum omnia se habere explorata Remi dicebant, propterea quod propinquitatibus adfinitatibusque coniuncti quantam quisque multitudinem in communi Belgarum concilio ad id bellum pollicitus sit cognoverint.
レミ族は、これら彼らの数についてあらゆる情報を調査済みであると語っていた。 というのも、彼らは血縁や姻戚関係によって結ばれており、ベルガエ人の共同会議において、各々がその戦争に対してどれほどの軍勢を約束したかを把握しているからであった。
§2.4.5Plurimum inter eos Bellovacos et virtute et auctoritate et hominum numero valere: hos posse conficere armata milia centum, pollicitos ex eo numero electa milia LX totiusque belli imperium sibi postulare.
彼らの中でベッロワキ族が、勇気においても権威においても人口においても最も強力であり、彼らは10万の武装兵を動員でき、その中から精選された6万を約束し、戦争全体の最高指揮権を自分たちに要求しているということ。
§2.4.6Suessiones suos esse finitimos; fines latissimos feracissimosque agros possidere.
スエッシオネス族は自分たちの隣人であり、きわめて広い領土ときわめて肥沃な農地を所有していること。
§2.4.7Apud eos fuisse regem nostra etiam memoria Diviciacum, totius Galliae potentissimum, qui cum magnae partis harum regionum, tum etiam Britanniae imperium obtinuerit;
彼らの間には、我々の世代においても、全ガリアで最も強力であり、これら地域の大部分のみならずブリタニアの支配権をも保持したディウィキアクスが王として存在していたこと。
nunc esse regem Galbam: ad hunc propter iustitiam prudentiamque summam totius belli omnium voluntate deferri;
現在はガルバが王であり、彼のきわめて優れた正義と英知ゆえに、戦争全体の最高指揮権が全員の合意によって彼に委ねられていること。
oppida habere numero XII, polliceri milia armata L;
彼らは数にして12の町を所有し、5万の武装兵を約束していること。
totidem Nervios, §2.4.8qui maxime feri inter ipsos habeantur longissimeque absint;
ネルウィ族も同数(5万)を約束しており、彼らは彼ら(ベルガエ人)の中で最も獰猛であるとみなされ、最も遠方に位置していること。
§2.4.9XV milia Atrebates, Ambianos X milia, Morinos XXV milia, Menapios VII milia, Caletos X milia, Veliocasses et Viromanduos totidem, Atuatucos XVIIII milia;
アトレバテス族が1万5千、アンビアニ族が1万、モリニ族が2万5千、メナピイ族が7千、カレティ族が1万、ウェリオカッセス族とウィロマンドゥイ族が同数(それぞれ1万)、アトゥアトゥキ族が1万9千。
§2.4.10Condrusos, Eburones, Caerosos, Paemanos, qui uno nomine Germani appellantur, arbitrari ad XL milia.
共同してゲルマン人という一つの名で呼ばれるコンドルシ族、エブロネス族、カエロシ族、パエマニ族は、およそ4万と見積もられていること。

語釈・文法注

  1. §2.4.2prohibuerint — 主節の時制が過去(reperiebat / esse)であるため、時制の一致に従えば未完了過去になるはずであるが、ここでは「過去に実際にそれを阻止した」という歴史的事実の確定的な完了を強調するために、接続法完了 prohibuerint が用いられている。
  2. §2.4.3fieri — 間接話法(対格不定詞構文)における非人称の不定詞。関係代名詞の連結(qua ex re)から始まり、uti ... sumerent(結果のut節)を実質上の主語(主語節)とする。
  3. §2.4.4se habere explorata — habere +完了受動分詞(explorata、omnia に一致する中性複数対格)の構成。単なる完了不定詞 exploravisse と異なり、「調査を完了し、その結果(情報)を今なお手元に保持している」という持続的な完了状態を際立たせる表現。
  4. §2.4.7deferri — totius belli の後に、一般に名詞 summam(「総計」「最高指揮権」)が省略されていると解釈されるか、あるいは前文の imperium が共通の目的語として了解される。この訳では summam totius belli(戦争全体の最高指揮権)の構造を補って解釈している。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §2.4.1-2.4.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:2.4.1-2.4.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。