Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §1.27.1-1.27.4

ヘルウェティイ族の降伏とウェルビゲヌス族の逃亡

27 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

ヘルウェティイ族は物資の欠乏からカエサルに使節を送って降伏を申し入れ、指定された場所で待機するよう命じられる。しかし、武器の引き渡し等の手続きが進む中、処刑を恐れたウェルビゲヌス地区の約六千人が夜陰に乗じて逃亡を企てる。

§1.27.1Helvetii omnium rerum inopia adducti legatos de deditione ad eum miserunt.
ヘルウェティイ族は、あらゆる物資の欠乏に駆られて、降伏に関する使節を彼のところに送った。
§1.27.2Qui cum eum in itinere convenissent seque ad pedes proiecissent suppliciterque locuti flentes pacem petissent, atque eos in eo loco quo tum essent suum adventum expectare iussisset, paruerunt.
彼ら(使節たち)が途中で彼(カエサル)に会い、その足元にひれ伏し、哀願するように語り、泣きながら和平を求めたとき、そして彼(カエサル)が、彼らにその時いた場所に留まって自分の到着を待つよう命じると、彼らは従った。
§1.27.3Eo postquam Caesar pervenit, obsides, arma, servos qui ad eos perfugissent, poposcit.
カエサルがそこに到着すると、人質、武器、そして彼らのもとに逃亡していた奴隷たちを要求した。
§1.27.4Dum ea conquiruntur et conferuntur, [nocte intermissa] circiter hominum milia VI eius pagi qui Verbigenus appellatur, sive timore perterriti, ne armis traditis supplicio adficerentur, sive spe salutis inducti, quod in tanta multitudine dediticiorum suam fugam aut occultari aut omnino ignorari posse existimarent, prima nocte e castris Helvetiorum egressi ad Rhenum finesque Germanorum contenderunt.
これらが捜し出され、集められている間に、[一夜が明けて]ウェルビゲヌスと呼ばれる地区の約六千人の人々が、武器が引き渡された後に処刑されるのではないかという恐怖に怯えたためか、あるいは、これほど多くの降伏者の群れの中にあっては、自分たちの逃亡が隠されるか、あるいは全く気付かれずに済むと考えたことによる、助かりたいという希望に駆られたためか、夜の初めにヘルウェティイ族の陣営から出発し、ライン川とゲルマニア人の領土へと急いだ。

語釈・文法注

  1. §1.27.2Qui cum — 関係代名詞 Qui は「連結の関係詞」であり、直前の legatos(使節たち)を先行詞とする。この文では後続の cum 節の主語(convenissent, proiecissent, petissent の主語)として機能している。
  2. §1.27.2atque eos... iussisset — 接続詞 atque によって前の cum 節に繋がれているが、動詞 iussisset は3人称単数であり、主語は前文の eum (カエサル)に切り替わっている。代名詞 eos は、文脈上使節たちを含むヘルウェティイ族全体を指す対格である。
  3. §1.27.4nocte intermissa — 名詞 nox と動詞 intermittere の完了分詞による独立奪格(absolute ablative)。「夜が挟まって」から、文脈上「一夜が明けて」または「夜の間に」と解釈される。
  4. §1.27.4ne armis traditis supplicio adficerentur — 接続詞 ne が導く節は、感情・恐怖を表す perterriti に係り、「〜ではないかと(恐れて)」を意味する。その内部の armis traditis は独立奪格で、時(〜した後に)または条件(〜すれば)を表す。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §1.27.1-1.27.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:1.27.1-1.27.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。