§259Fratrem homini nemini esse primarum artium magis principem.
一流の素質において、これほど優れた兄を持つ者は、他には誰もいないということだ。
§260O Ctesipho.
おお、クテシポン。
§260bO Syre, Aeschinus ubi est?
おお、シュルス、エスキヌスはどこだ?
§260cEllum, te exspectat domi.
見ろ、あそこにいる。 お前を家で待っているぞ。
§260dHem.
おお。
§261Quid est?
どうしたのだ?
§261bQuid sit? illius opera, Syre, nunc vivo: festivum caput, §262Qui omnia sibi post putavit esse prae meo commodo;
どうしたのか、だと? シュルス、私は彼の尽力のおかげで、今こうして生きているのだ。 愛すべき男よ、彼は私の利益に比べれば、自分にとってのすべてのことを二の次だと考えたのだ。
§263Maledicta, famam, meum amorem, et peccatum in se transtulit:
(浴びせられる)悪口、悪評、私の恋愛、そして私の犯した罪を、彼は自分自身に引き受けたのだ。
§264Nihil pote supra.
これ以上のことはあり得ない。
Quidnam foris crepuit?
外で何の音がしたのだ?
§264bMane, mane: ipse exit foras.
待て、待て。 彼自身が外に出てくるぞ。
§265Ubi ille est sacrilegus?
あの不届き者はどこにいる?
§265bMen quaerit? numquidnam effert? Occidi:
私を探しているのか? 何か持って出てくるのか? 破滅だ。
§266Nihil video.
何も持っていないな。
§266bEhem, opportune;
おや、良いところに。
te ipsum quaero.
お前自身を探していたのだ。
Quid fit, Ctesipho?
調子はどうだ、クテシポン?
§267In tuto est omnis res: omitte vero tristitiam tuam.
すべて万事うまくいっている。 だから憂鬱な顔はもうやめろ。
§268Ego illam hercle vero omitto qui quidem te habeam fratrem.
ヘラクレスにかけて、本当にそれはやめるよ、君のような兄がいるのだからな。
O mi Aeschine, §269O mi germane;
おお、私のエスキヌス、おお、我が兄弟よ。
ah, vereor coram in os te laudare amplius, §270Ne id assentandi magis quam quo habeam gratum facere existimes.
ああ、面と向かってこれ以上君を称えるのは気が引けるよ、それを私が、感謝しているからというよりは、お世辞でおもねるためにしていると、君が思わないようにね。
§271Age inepte;
よせ、馬鹿な奴め。
quasi nunc non norimus nos inter nos, Ctesipho.
まるで私たちが互いのことを今さら知らないかのようだな、クテシポン。
§272Hoc mihi dolet, nos paene sero scisse, et paene in eum locum §273Redisse ut si omnes cuperent nihil tibi possent auxiliarier.
私を苦しめるのは、私たちがこれを知るのがあまりに遅すぎ、たとえ全員が望んだとしても、お前に何の助けも与えられないような境遇に、もう少しで陥りかけていたことだ。
§274Pudebat.
恥ずかしかったのだ。
§274bAh, stultitia est istaec, non pudor.
ああ、それは愚かさであって、恥ではない。
Tam ob parvulam §275Rem paene ex patria!—Turpe dictu.
あんなに些細な出来事のために、もう少しで祖国から逃げ出すところだったとは! ――口にするのも忌わしい。
Deos quaeso ut istaec prohibeant.
神々がそのような事態を阻んでくださるよう祈るばかりだ。
§276Peccavi.
私が悪かった。
§276bQuid ait tandem nobis Sannio?
ところで、サニオーは我々に何と言っている?
§276cIam mitis est.
もうおとなしくなっています。
§277Ego ad forum ibo ut hunc absolvam: tu intro ad illam, Ctesipho.
私は広場へ行って、この男への支払いを済ませよう。 お前は家の中に入って彼女のところへ行け、クテシポン。
§278Syre, insta.
シュルス、しっかり頼むぞ。
§278bEamus;
行きましょう。
namque hic properat in Cyprum.
この男はキプロスへ急いでいるのですから。
§278cNe tam quidem;
それほど急いでもいない。
§279Quamvis etiam maneo otiosus hic.
いくらでも私はここで暇にして待つぞ。
§279bReddetur;
返されます。
ne time.
心配なされるな。
§280At ut omne reddat.
だが、必ず全額を返すようにしてくれよ。
§280bOmne reddet: tace modo, ac sequere hac.
全額返します。 ただ黙って、こちらについて来てください。
§280cSequor.
ついて行くよ。
§281Heus, heus, Syre.
おい、おい、シュルス。
§281bHem, quid est?
おや、何ですか?
ヘラクレスにかけて頼む、あのこの上なく不潔な男への支払いをできるだけ早く済ませてくれ。
ne, si magis irritatus siet, §283Aliqua ad patrem hoc permanet, atque ego tum perpetuo perierim.
彼がこれ以上怒らされて、何らかの形でこのことが父の耳に漏れ伝われば、そのとき私は永久に破滅してしまう。
§284Non fiet;
そんなことにはなりません。
bono animo es: tu cum illa te intus oblecta interim;
安心してください。 あなたはその間、中で彼女と楽しんでいてください。
§285Et lectulos iube sterni nobis, et parari caetera.
そして、私たちのために宴会の寝椅子を用意させ、他のものも準備させておいてください。
§286Ego iam transacta re convertam me domum cum obsonio.
私は用事が済み次第、おかずを買い込んで、すぐに家へ戻ります。
§287Ita quaeso: quando hoc bene successit, hilarem hunc sumamus diem.
そうしてくれ。 これがうまく行ったのだから、今日は愉快な一日にしよう。
§288Obsecro, mea nutrix, quid nunc fiet?
お願い、乳母よ、これからどうなるの?
§288bQuid fiat rogas?
どうなるか、とお聞きになるのですか?
§289Recte edepol spero.
ポルックスにかけて、万事うまくいくと私は信じております。
§289bModo dolores, mea tu, occipiunt primulum.
ただ、お嬢様、陣痛がちょうど始まったばかりでございます。
§290Iam nunc times, quasi nunquam affueris, nunquam tute pepereris.
もう今から怖がっておいでですが、まるで以前に出産に立ち会ったことも、ご自身で産まれたこともないかのようですね。
§291Miseram me, neminem habeo;
悲しいかな、私には誰もいない。
solae sumus: Geta autem hic non adest;
私たちは二人きり。 それにゲタもここにいない。
§292Nec quem ad obstetricem mittam; nec qui arcessat Aeschinum.
産婆のところに送るべき者もいなければ、エスキヌスを呼びに行く者もいない。
§293Pol is quidem iam hic aderit;
ポルックスにかけて、あの方はすぐにでもここに来られますよ。
nam nunquam unum intermittit diem §294Quin semper veniat.
というのも、一日たりとも欠かさず、必ず来られますから。
§294bSolus mearum miseriarum est remedium.
あの方だけが私の苦しみの救いなのだ。
§295E re nata melius fieri haud potuit quam factum est hera;
事が起きてしまった以上は、奥様、これ以上うまくいくことはありませんでした。
§296Quando vitium oblatum est; quod ad illum attinet potissimum
過ちが起きてしまったからには、それが他ならぬあの方に関わっているということは(不幸中の幸いでした)。
§297Talem, tali genere atque animo, natum ex tanta familia.
あれほど立派で、家柄も気性も優れ、これほど名門の生まれである方に関わっているというのは。
§298Ita pol est ut dicis: salvus nobis Deos quaeso ut siet.
ポルックスにかけて、あなたの言う通りだ。 神々があの方を私たちのために無事でいさせてくださるよう祈るばかりだ。
§299Nunc illud est quod si omnes omnia sua consilia conferant, §300Atque huic malo salutem quaerant, auxili nihil afferant, §301Quod mihique heraeque filiaeque herili est.
今や、たとえすべての者がすべての知恵を集めて、この災いに救いを求めたとしても、何一つ助けをもたらし得ない、そのような状況が、私と、女主人と、主人の娘の上にあるのだ。
Vae misero mihi!
ああ、悲しいかな!
§302Tot res repente circumvallant, unde emergi non potest,
非常に多くの出来事が突然私を取り囲んでおり、そこから抜け出すことはできない。
§303Vis, egestas, iniustitia, solitudo, infamia.
暴力、貧困、不義、孤独、悪評。
§304Hocine saeclum? O scelera, O genera sacrilega, O hominem impium!
これが我々の生きる時代か? おお、数々の悪行よ、おお、不届きな一族よ、おお、不信心な男よ!
§305Me miseram! quidnam est quod sic video timidum et properantem Getam?
ああ、情けない! なぜゲタがあんなに怯えて急いでいるのが見えるのだろう?
§306Quem neque fides neque iusiurandum neque illum misericordia §307Repressit neque reflexit, neque quod partus instabat prope,
信頼も誓いも、慈悲の心も、彼を押し留めることも思いとどまらせることもしなかった。 また、出産が近づいているという事実も。
§308Cui miserae indigne per vim vitium obtulerat.
その哀れな娘に対して、彼は暴力によって不当に過ちを犯したというのに!
§309bPropius obsecro accedamus, Sostrata.
お願いです、もっと近くに寄りましょう、ソストラタ様。
§309cAh,
ああ、情けない!
§310Me miserum! vix sum compos animi;
私はほとんど正気でいられない。
ita ardeo iracundia.
これほど怒りで燃え盛っているのだから。
§311Nihil est quod malim quam illam totam familiam mihi dari obviam,
あの家族全員にばったり出くわすこと以上に、私が望むことは何もない。