§1.1Κατὰ Εὐσεβίου καὶ Θεογνίου.
エウセビオスとテオグニスに対して。
»Κωνσταντῖνος Σεβαστὸς τῇ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ Νικομηδέων.
»コンスタンティヌス尊厳公、ニコメディアのカトリック教会へ。
>Τὸν δεσπότην θεὸν δηλαδὴ καὶ σωτῆρα Χριστὸν ἀκριβῶς ἄπαν- >τες ἴστε, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, πατέρα τε καὶ υἱὸν εἶναι.
支配者なる神にして救い主たるキリストが、父であり子であることを、愛する兄弟たちよ、汝ら全員が正確に知っている。
>φημὶ ἄναρχον ἄνευ τέλους γονέα τοῦ αἰῶνος αὐτοῦ, υἱὸν δέ, τοῦτ᾿ >τὴν τοῦ πατρὸς βούλησιν, ἥτις οὔτε δέ ἐνθυμήσεώς τινος οὔτε πρὸς τὴν τῶν ἔργων αὐτοῦ τελεσιουργίαν διά τινος ἐξεζητη- >μένης οὐσίας κατελήφθη.
私は、始まりもなく終わりもない、その世の親(父)を、そして子を、すなわち父の意志を言っているのである。 その意志は、いかなる思索によっても、また彼の業の完成へ向けてのいかなる探求された本質を通じても捉えられなかったものである。
ὃς γὰρ τοῦτο καὶ νοεῖ καὶ νοήσει, >ἕξει πρὸς ἅπαν τιμωρίας γένος ἀκάματον ὑπομονήν.
これをご存じであり、またこれからも知るであろう者は、あらゆる種類の刑罰に対しても不屈の忍耐を持つであろう。
§1.2ἀλλὰ γὰρ ὁ >τοῦ θεοῦ υἱὸς Χριστὸς ὁ τῶν ἁπάντων δημιοεργὸς καὶ τῆς ἀθανα- >σίας αὐτῆς χορηγὸς ἐγεννήθη ὅσον πρὸς πίστιν ἀνῆκεν ᾑ >καμεν, ἐγεννήθη — μᾶλλον δὲ προῆλθεν αὐτὸς καὶ πάντοτε ἐν >πατρὶ ὢν ἐπὶ τὴν τῶν ὑπ’ αὐτοῦ γεγενημένων διακόσμησιν — >τοίνυν ἀμερίστῳ προελεύσει·
しかしながら、万物の造り主であり、不死そのものの与え手である神の子キリストは、我々が信仰に関して[すでに知っている]限りにおいて生まれた――いや、むしろ自ら進み出られたのである、常に父の中にあって、自らによって造られたものの秩序づけのために―― したがって、分かたれることのない進出によって。
ἡ γὰρ βούλησις ὁμοῦ καὶ τῷ >αὐτῆς ἐμπέπηγε καὶ ταῦθ’ ἅπερ διαφόρου δέεται ἐπιμελείας κατὰ τὴν >ἑκάστου ποιότητα πράττει τε καὶ διοικεῖ.
なぜなら、その意志は同時に[彼の中に]植え付けられており、それぞれの性質に応じて異なる配慮を必要とするこれら(万物)を行い、かつ管理しているからである。
τί οὐν;
では、何か?
§1.3ἔστι τι μεταξὺ >τοῦ θεοῦ τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ;
父なる神と子との間に何かがあるだろうか。
οὐδὲν δηλαδή·
むろん、何もない。
αὕτη γὰρ ἡ τῶν πραγμάτων συμπλήρωσις αἰσθήσει παρείληφε τὸ τῆς βουλήσεως πρόσ- >ταγμα, οὐχὶ δὲ μερισθεῖσαν ἐκ τῆς τοῦ πατρὸς οὐσίας τὴν >διέστησεν.
なぜなら、万物のこの充足は、感覚によって意志の命令を受け取ったのであり、父の本質から分かたれた[意志]を隔てたのではないからである。
ὅ δὲ τούτοις ἕπεται· τίς έστιν, ὃς τοῦ Χριστοῦ τοῦ ἐμοῦ >δεσπότου ὀπαδὸς δι’ αἰδῶ μᾶλλον ἢ μωρίαν δέδιεν;
そして、これらに従うこととして:私の支配者キリストの従者でありながら、敬意からではなく、むしろ愚かさから(何かを)恐れている者は誰だろうか。
§1.4ἀρ’ οὖν πάσχει
>τὸ θεῖον, ἐπειδὰν ἡ τοῦ σεμνοῦ σώματος οἴκησις πρὸς >τῆς ἰδίας ἁγιότητος ὁρμᾷ, ἢ ὑποπίπτει θίξει τὸ τοῦ σώματος >χωρισμένον;
それなら、神なるものは苦痛を受けるだろうか、尊い身体の住まいが自らの聖性に向かって進むとき、あるいは、身体から分かたれたものが接触に屈するだろうか。
ἆρ’ οὐχὶ διέστηκε τοῦθ’ ὅπερ ἐκ τῆς τοῦ σώματος >ρηται ταπεινότητος;
身体の卑しさから[引き上げられた]ところのものは、異なっているのではないか。
οὐχὶ δὲ ζῶμεν, κἂν πρὸς θάνατον ἡ τῆς >εὔκλεια τὸ σῶμα προσκαλέσηται;
そして、たとえ[神性の]栄光が身体を死へと呼び出そうとも、我々は生きるのではないか。
§1.5>Τί τοίνυν ἐνταῦθα ἡ ἀβλαβής τε καὶ εἰλικρινὴς πίστις ἄξιον >ἀμφιβολίας κατείληφεν;
それゆえ、ここで害なく純粋な信仰が、疑うに値する何を捉えたというのか。
ἢ οὐχ ὁρᾷς ὅτι σεμνότατον σῶμα ὁ >ἐπελέξατο, δι’ οὗ τὰ τῆς πίστεως τεκμήρια καὶ τὰ τῆς οἰκείας >τῆς ὑποδείγματα ἔμελλεν ἐμφανίζειν, καὶ τὴν ἤδη >ὀλεθρίῳ πλάνῃ τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ἀπώλειαν ἀποσείεσθαι.
あるいは、彼が極めて尊い身体を選ばれたことを見ないのか。
>τε θρησκείας διδόναι διδασκαλίαν καὶ τῷ τῆς ἁγνείας ὑποδείγματι >τὰς ἀναξίας τοῦ νοῦ πράξεις καθαίρειν, ἔπειτα δὲ τὴν μὲν τοῦ >θανάτου βάσανον ἐκλύειν, τὰ δὲ τῆς ἀθανασίας ἔπαθλα προαναφω- >νεῖν.
それを通じて、信仰の証拠と自らの[徳]の模範を示し、破滅的な迷誤によってすでに生じていた人類の滅亡を振り払い、敬虔の教えを与え、純潔の模範によって精神にふわしくない行為を清め、そののち死の苦痛を解き放ち、不死の褒賞をあらかじめ告げるためであったのだ。
§1.6ἀλλ’ ὑμεῖς, οὓς λοιπὸν ἀδελφοὺς ἡ τῆς ἀγάπης κοινωνία >εἰκότως ὑπ’ ἐμοῦ προσαγορεύεσθαι ποιεῖ, οὐκ ἀγνοεῖτέ με τὸν >τερον συνθεράποντα, οὐκ ἀγνοεῖτε τὸ τῆς ὑμετέρας σωτηρίας >ρωμα, οὗ τὴν φροντίδα γνησίως ἐπανῄρημαι, καὶ δι’ οὑ τῶν >ἐχθρῶν οὐ μόνον τὰ ὅπλα κατεμαχεσάμεθα ἀλλὰ καὶ ζῶντας ἔτι
>τὴν ψυχὴν συγκατείρξαμεν πρὸς τὸ τὴν τῆς φιλανθρωπίας >πίστιν ἐκφάναι.
しかし、愛の交わりによって、今後私が当然に兄弟と呼ぶにふさわしい汝らは、私が汝らの同輩の僕であることを知らぬわけではなく、汝らの救いの[砦]を知らぬわけではない。 私はその配慮を真摯に引き受けており、それを通じて、我々は敵の武器を打ち破っただけでなく、未だ生きている者たちの魂をも(邪悪な信仰に)閉じ込められた状態から解放し、人間愛の信仰を明らかにするようにしたのである。
§1.7ἀλλ’ ἐγὼ ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς τούτοις διὰ τὴν τῆς >οἰκουμένης μάλιστα ἀνανέωσιν ἔχαιρον.
しかし、私はこれらの良きこと、特に居住世界の刷新を大いに喜んでいた。
καὶ γὰρ θαύματος ᾐν >ἀληθῶς ἔθνη τοσαῦτα εἰς ὁμόνοιαν ἐπαγαγεῖν, ἃ πρὸ βραχέος ἐλέγετο >τὸν θεὸν ἀγνοεῖν.
なぜなら、少し前までは神を知らないと言われていたこれほど多くの諸国民を一致へと導いたことは、真に驚くべきことであったからである。
πλὴν τί ἔμελλε γινώσκειν τὰ ἔθνη ταῦτα, ἃ >οὐδεμίαν φιλονεικίας ἐπανῄρηντο φροντίδα;
しかし、争いの配慮をまったく抱いていなかったこれらの諸国民は、何を知るはずがあっただろうか。
τί οὐν νοεῖτε, >ἀγαπητοί, ὡς ὑμᾶς αὐτοὺς αἰτιῶμαι;
では、愛する者たちよ、私が汝ら自身を非難していると、どうして思うのか。
Χριστιανοί ἐσμεν καὶ >διαθέσει διχονοοῦμεν.
我々はキリスト者でありながら、心の状態において不和に陥っているのだ。
§1.8αὕτη ἄρα ἐστὶν ἡ ἡμετέρα πίστις, αὕτη ἡ >τοῦ ἁγιωτάτου νόμου διδασκαλία;
これがああ、我々の信仰なのか。 これが最も聖なる律法の教えなのか。
ἀλλὰ τίς έστιν εἰτία, δι’ ἥν ὁ τοῦ >παρόντος κακοῦ ὄλεθρος ἐξεγήγερται;
しかし、現在の悪の破滅が引き起こされた原因は何なのか。
ὢ τῆς ἀτοπίας, ὢ μίσους >ὑπερβολὴ πάσης ἀγανακτήσεως μέγεθος ὑπερπαίουσα.
おお、この不条理、おお、あらゆる憤りの大きさを超える憎しみの極みよ。
τίς >λῃστηρίου τούτου ἀναπέφανται δεινότης, ἣ τὸν τοῦ θεοῦ υἱὸν >ται ἐξ ἀμερίστου τοῦ πατρὸς οὐσίας προεληλυθέναι;
父の分かたれざる本質から神の子が進み出られたことを[否定する]この強盗の何という恐ろしさが現れたことか。
ἀρ’ οὐχὶ >ταχοῦ ἐστιν ὁ θεός, καίτοι γε τοῦτον πάντοτε παρεῖναι ἡμῖν αἰσθα- >νόμεθα;
神は至る所にいらっしゃるのではないか。 我々は彼が常に我々と共にあると感じているではないか。
ἆρ’ οὐχὶ διὰ τῆς τούτου δυνάμεως ἡ τῶν ὅλων >εὐκοσμία;
万物の麗しい秩序は彼の力によるものではないか。
καίτοι γε τῆς τοῦ χωρισμοῦ διαστάσεως ἐστέρηται;
それ(神性)は(世との)分離の隔たりを免れているにもかかわらず。