§1## ΠΕΡΙ ΣΥΡΙΓΓΩΝ.
1. Σύριγγες γίνονται μὲν ὑπὸ φλασμάτων καὶ φυμάτων, γίνονται δὲ καὶ ὑπὸ ἐρεσίης, καὶ ἱππασίης, ὅταν ἀθροισθῇ ἐν τῷ γλουτῷ αἷμα πλησίον τῆς ἕδρης·
ΠΕΡΙ ΣΥΡΙΓΓΩΝ. 1. 瘻管は挫傷や腫瘍によって生じるが、漕船や乗馬によっても生じる。 それは、臀部の、肛門の近くに血液が集まったときである。
σηπόμενον γὰρ νέμεται ἐς τὰ μαλθακὰ, ἅτε ὑγροῦ ἐόντος τοῦ τε ἀρχοῦ, καὶ τῆς σαρκὸς μαλθακῆς, ἐν ᾗ νέμεται, ἔστ’ ἂν τὸ φῦμα ῥήξῃ καὶ κάτω ἐς τὸν ἀρχὸν διασήψῃ. Ἐπὴν δὲ τοῦτο γένηται, συριγγοῦται, καὶ ἰχὼρ ῥέει, καὶ κόπρος ῥεῖ δι’ αὐτῆς καὶ φῦσα καὶ βδελυγμίη πολλή.
なぜなら、腐敗した血液が柔らかい部分へと広がっていくからであり、それは直腸が湿っており、それが広がる肉もまた柔らかいためである。 これは腫瘍が破裂し、下方の直腸へと腐敗が達するまで続く。 これが起こると、瘻管が形成され、漿液が流れ、糞便やガス、そして激しい悪臭がそこを通って流れる。
Ὑπὸ μὲν οὖν τῶν φλασμάτων γίνεται, ὁκόταν τι τῶν περὶ τὸν ἀρχὸν χωρίων φλασθῇ ὑπὸ πληγῆς, ἢ ὑπὸ πτώματος, ἢ ὑπὸ τρώματος, ἢ ἱππασίης, ἢ ἐρεσίης, ἢ ὅσα τοιουτότροπά ἐστι·
さて、挫傷によって生じるのは、打撃、あるいは転倒、あるいは創傷、あるいは乗馬、あるいは漕船、あるいはこれらに類するあらゆるものによって、直腸の周囲の部位のどこかが潰されたときである。
ξυνίσταται γὰρ αἷμα· σηπόμενον δὲ ἐκπυΐσκεται·
なぜなら血液が滞留するからであり、それが腐敗して膿となる。
ὑπὸ δὲ τοῦ ἐκπυϊσκομένου πάσχει ἅπερ ἐπὶ τῶν φυμάτων εἴρηται.
そして、膿汁化したものによって、腫瘍の場合について述べられたのと同じ状態を被る。
§22. Πρῶτον μὲν οὖν ὅταν τι τοιοῦτον αἴσθῃ φυόμενον φῦμα, τάμνειν ὡς τάχιστα ὠμὸν πρὶν ἢ διαπυῆσαι ἐς τὸν ἀρχόν.
2. したがって、まず第一に、このような腫瘍が生じつつあるのを感知したならば、それが直腸に化膿して及ぶ前に、未熟な状態のうちにできるだけ速やかに切開しなければならない。
§33. Ἢν δὲ νοσέοντα ἤδη τὴν σύριγγα παραλάβῃς, λαβὼν σκορόδου φύσιγγα νεαρὴν, ἀνακλίνας τὸν ἄνθρωπον ὕπτιον, τὰ σκέλεα διαγαγὼν τὸ μὲν ἔνθα, τὸ δὲ ἔνθα, τὴν φύσιγγα καθιέναι ἔστ’ ἂν προσκόψῃ, μετρῆσαί τε τὸ βάθος τῆς συρίγγος τῇ φύσιγγι, καὶ σεσέλιος δὲ ῥίζαν κόψας ὡς λεπτοτάτην, ὕδωρ ἐπιχέας, βρέχειν τέσσαρας ἡμέρας·
3. もし、すでに瘻管を患っている患者を引き受けるならば、新鮮なニンニクの茎を手に取り、その人を仰向けに寝かせ、両脚を一方をこちらに、他方をあちらにと広げさせ、突き当たるまでその茎を挿入し、その茎によって瘻管の深さを測定せよ。 そして、セセリの根をできるだけ細かく刻み、水を注ぎ、4日間浸しておけ。
καὶ προνηστεύσας πινέτω μέλιτι παραμίσγων τὸ ὕδωρ κατὰ τρεῖς κυάθους·
そして、患者にあらかじめ絶食させた上で、その水に蜂蜜を混ぜて3コアトスずつ飲ませよ。
ἐν τούτῳ κάθαιρε καὶ τὰς ἀσκαρίδας.
この間に回虫をも駆除せよ。
Ὁκόσοι δ’ ἂν καταλείφθωσιν ἀθεράπευτοι, θνήσκουσιν.
治療されずに放置された者はみな死ぬ。
Ἔπειτα ὀθόνιον βύσσινον τιθυμάλλου ὀπῷ τοῦ μεγάλου δεύσας, καταπάσσων ἄνθος χαλκοῦ ὀπτὸν τετριμμένον, στροβίλην ποιήσας ἴσην τῇ σύριγγι τὸ μῆκος, ῥάμμα διεὶς δι’ ἄκρας τῆς στροβίλης καὶ αὖθις διὰ τῆς φύσιγγος, ὕπτιον κατακλίνας τὸν ἄνθρωπον, κατοπτῆρι κατιδὼν τὸ διαβεβρωμένον τοῦ ἀρχοῦ, ταύτῃ τὴν φύσιγγα διεῖναι·
その後、亜麻布を大トウダイグサの乳汁で湿らせ、擦り潰した焼き緑青を振りかけ、瘻管と同じ長さのテントを作り、テントの端に、そしてまた茎に糸を通し、患者を仰向けに寝かせ、検鏡器で直腸の浸食された部分を観察し、そこへ茎を通せ。
καὶ ὁκόταν παρακύψῃ ἐς τὸν ἀοχὸν, ἐπιλαμβανόμενος ἕλκειν, ἄχρις οὗ ἡ στροβίλη διωσθῇ καὶ ἰσωθῇ τῷ τε ἄνω καὶ τῷ κάτω·
そして、それが直腸の中に現れたなら、それを掴んで、テントが押し通され、上部と下部が等しくなるまで引っぱれ。
ἐπὴν δὲ ἐσωσθῇ, βάλανον ἐνθεὶς κερατίνην ἐς τὸν ἀρχὸν, γῆ διαχρίσας σμηκτρίδι, τὸν ἀρχὸν ἐᾷν·
それが中に収まったなら、角製の坐薬を直腸に挿入し、洗浄用の粘土を塗りつけて、直腸をそのままにしておけ。
ἐπὴν δὲ ἀποπατέη, ἐξαιρέειν, καὶ αὖθις προστιθέναι, ἕως ἂν πεμπταίη γένηται·
排便するときにはこれを取り出し、再び挿入すること。 これを5日目になるまで続けよ。
ἕκτῃ δὲ ἡμέρῃ ἐξαιρέειν, ἕλκων τὴν στροβίλην ἔξω τῆς σαρκός·
6日目には、テントを肉の外へと引き出しながら取り出せ。
καὶ τρίψαι στυπτηρίην μετὰ ταῦτα, καὶ πλήσας τὴν βάλανον καὶ ἐς τὸν ἀρχὸν ἐμβαλὼν, ἐᾷν ἄχρις οὗ ἡ στυπτηρίη ὑγρὴ γένηται·
その後、明礬を細かく砕き、坐薬にそれをいっぱいに詰めて直腸に挿入し、明礬が湿るまでそのままにしておけ。
τὸν δὲ ἀρχὸν σμύρνῃ ἀλείφειν, ἄχρις οὗ ἂν δοκέῃ ξυμπεφυκέναι·
そして、癒合したと思われるまで、直腸に没薬を塗布せよ。
§44. Ἑτέρη θεραπείη·
4. 別の治療法。
ὠμόλινον λαβὼν ὡς λεπτότατον, συμβάλλειν ὅσον σπιθαμιαῖον πεντάπλουν, καὶ ξυμπεριλαβεῖν ἱππείην τρίχα·
できるだけ細い未晒しの亜麻糸を取り、スパンの長さの5重の束にし、そこに馬の毛を一緒に絡ませる。
ἔπειτα ποιησάμενος μήλην κασσιτερίνην ἐπ’ ἄκρου τετρημένην, ἐνείρας ἐς τὴν μήλην τὴν ἀρχὴν τοῦ ὠμολίνου συμβεβλημένου, καθιέναι τὴν μήλην ἐς τὴν σύριγγα, καὶ ἅμα τῆς ἀριστερῆς χειρὸς τὸν δάκτυλον τὸν λιχανὸν καθιέναι ἐς τὴν ἕδρην·
次に、先端に穴の開いた錫製の探針を作り、その探針に、束ねた亜麻糸の端を通し、その探針を瘻管に挿入すると同時に、左手の示指を肛門に挿入せよ。
ἐπὴν δὲ ψαύσῃ ἡ μήλη τοῦ δακτύλου, ἄγειν ἕξω τῷ δακτύλῳ, ἀποκάμψας τῆς μήλης τὸ ἄκρον καὶ τὴν ἀρχὴν τὴν ἐν τῇ μήλῃ·
探針が指に触れたら、探針の先端と、探針に通してある糸の端を折り曲げて、指で外へと引き出せ。
καὶ τὴν μὲν μήλην πάλιν ἐξαιρέειν, τοῦ δὲ ὠμολίνου τὰς ἀρχὰς ἀφάψαι δὶς ἢ τρίς·
具体的には探針は再び引き抜き、亜麻糸の両端を2回か3回結び合わせよ。
καὶ τὸ λοιπὸν τοῦ ὠμολίνου ἐπιστρέψας, ἐπιδῆσαι πρὸς τὸ ἄμμα·
そして、亜麻糸の残りの部分をねじって、結び目に縛りつけよ。
ἔπειτα κελεύειν ἀπελθόντα διαπρήσσεσθαι τὰ ἑωυτοῦ.
その後、患者に立ち去って自分の用事をするように命じよ。
Ὁκόσον δὴ, σηπομένης τῆς σύριγγος, χαλᾶται τοῦ ὠμολίνου, τοῦτο ἐπιτείνειν καὶ ἐπιστρέφειν αἰεὶ καθ’ ἑκάστην ἡμέρην·
瘻管が腐食するにつれて、亜麻糸が緩んだ分だけ、毎日これを締め直し、常にねじり詰めよ。
ἢν δέ σοι τὸ ὠμόλινον διασαπῇ πρόσθεν ἢ τὴν σύριγγα διαβρωθῆναι, πρὸς τὴν τρίχα προσάψας ἕτερον ὠμόλινον διεῖναι καὶ ἀφάψαι (ἡ γὰρ θρὶξ διὰ τοῦτο παραβάλλεται τῷ ὠμολίνῳ ὅτι ἄσηπτός ἐστιν)·
もし瘻管が浸食され尽くす前に亜麻糸が腐り切れてしまったら、馬の毛に別の亜麻糸を結びつけて通し、結び合わせよ。 (なぜなら、馬の毛が亜麻糸に添えられているのは、それが腐らないからである。
ἐπὴν δὲ διασαπῇ ἡ σύριγξ, τάμνεσθαι χρὴ σπόγγον μαλακὸν ὡς λεπτότατον προστεθέντα·
)瘻管が腐食して開いたなら、できるだけ薄く切った柔らかい海綿を当てがうべきである。
ἔπειτα ἐς μὲν τὴν σύριγγα ἄνθος χαλκοῦ ὀπτὸν συχνὸν τῇ μήλῃ ἐνθεῖναι, τὸν δὲ σπόγγον ἀλεῖψαι μέλιτι, καὶ ὑποβαλὼν μέσον τῷ λιχανῷ δακτύλῳ τῆς ἀριστερῆς χειρὸς ὦσαι πρόσω, καὶ προσθεὶς ἕτερον σπόγγον ἀναδῆσαι τὸν αὐτὸν τρόπον, ὅν περ καὶ ἐπὶ τῇσιν αἱμοῤῥοΐσιν·
その後、瘻管には十分な量の焼き緑青を探針で塗入し、海綿には蜂蜜を塗って、左手の示指の真ん中に当てて奥へと押し込め。
τῇ δὲ αὔριον ἀπολύσας, περινίψαι ὕδατι θερμῷ, καὶ σπόγγῳ τῷ δακτύλῳ τῆς ἀριστερῆς χειρὸς πειρᾷν διακαθαίρειν τὴν σύριγγα, καὶ αὖθις πάλιν τὸ ἄνθος ἐπιδῆσαι·
そして、別の海綿を当てがって、痔の場合と全く同じ方法で包帯で固定せよ。
ταῦτα ποιέειν ἑπτὰ ἡμέρας, ἐν ταύτῃσι γὰρ μάλιστα ὁ χιτὼν τῆς σύριγγος ἐκσήπεται·
翌日には包帯をほどき、温水で周囲を洗い、左手の指に海綿をつけて瘻管をきれいに掃除するように努め、再び焼き緑青を当てて包帯せよ。
τὸ δὲ λοιπὸν, ἔστ’ ἂν ὑγιανθῇ, τουτέῳ ἐπιδεῖν·
これを7日間行え。
κατὰ γὰρ τοῦτον τὸν τρόπον ὑπὸ τοῦ σπόγγου διαναγκαζομένη καὶ ἀναπτυσσομένη ἡ σύριγξ οὔτε πάλιν ξυμπέσοι ἂν, οὔτε τὸ μὲν αὐτῆς ὑγιανθείη ἂν, τὸ δὲ πάλιν ξυμπληρωθείη, ἀλλ’ ἐν ἑωυτῇ πᾶσα ὑγιὴς ἔσται.
なぜなら、この期間に瘻管の膜が最もよく腐食し去るからである。
Ἐν τῇ θεραπείῃ δὲ προσαιονᾷν ὕδατι πολλῷ θερμῷ, καὶ λιμοκτονέειν.
その後は、治癒するまで、この方法で包帯せよ。 なぜなら、この方法によれば、海綿によって押し広げられ開かれるため、再び閉塞することもなく、また、一部が治癒して他部が再び満たされることもなく、全体が自ら健全に治癒するからである。 治療中は、多量の温水で温罨法を施し、食事制限を行え。