§4.33.1Αἱ πάλαι συνήθεις λέξεις νῦν γλωσσήματα·
かつて日常的であった言葉が、今や古語である。
οὕτως οὖν καὶ τὰ ὀνόματα τῶν πάλαι πολυυμνήτων νῦν τρόπον τινὰ γλωσσήματά ἐστι, Κάμιλλος, Καίσων, Οὐόλεσος, Δέντατος, κατ’ ὀλίγον δὲ καὶ Σκιπίων καὶ Κάτων, εἶτα καὶ Αὔγουστος, εἶτα καὶ Ἁδριανὸς καὶ Ἁντωνῖνος·
それゆえこのように、かつて大いに称えられた人々の名前もまた、今やある意味で古語なのである。 カミッルス、カイソ、ウォレスス、デンタトゥス、そして少しずつスキピオやカト、さらにはアウグストゥス、さらにはハドリアヌスやアントニヌスも。
ἐξίτηλα γὰρ πάντα καὶ μυθώδη ταχὺ γίνεται, ταχὺ δὲ καὶ παντελὴς λήθη κατέχωσεν.
なぜなら、すべてはすぐに消え去り、神話のようになり、すぐさま完全な忘却がこれを葬り去ってしまうからだ。
καὶ ταῦτα λέγω ἐπὶ τῶν θαυμαστῶς πως λαμψάντων·
そして私は、驚くほど輝かしく生きた人々についてこれを言っているのだ。
οἱ γὰρ λοιποὶ ἅμα τῷ ἐκπνεῦσαι ʽἄιστοι, ἄπυστοιʼ.
なぜなら、その他の人々は、息を引き取ると同時に「姿も見えず、噂も聞こえず」になるからである。
τί δὲ καὶ ἔστιν ὅλως τὸ ἀείμνηστον;
そもそも、永遠の記憶とは何であろうか。
ὅλον κενόν.
まったくの虚無である。
τί οὖν ἐστι περὶ ὃ δεῖ σπουδὴν εἰσφέρεσθαι;
では、熱意を注ぐべきこととは何であるか。
ἓν τοῦτο, διάνοια δικαία καὶ πράξεις κοινωνικαὶ καὶ λόγος, οἷος μήποτε διαψεύσασθαι, καὶ διάθεσις ἀσπαζομένη πᾶν τὸ συμβαῖνον ὡς ἀναγκαῖον, ὡς γνώριμον, ὡς ἀπ’ ἀρχῆς τοιαύτης καὶ πηγῆς ῥέον.
ただこれ一つ、すなわち、正しい志、共同体に有益な行動、決して欺くことのない言葉、そして、生じるすべての事柄を、必要不可欠なもの、なじみ深いもの、同じような源泉と泉から流れ出るものとして歓迎する心のあり方である。