§1εἰ μὲν μὴ μεγάλα ἦν τὰ διαφέροντα, ὦ ἄνδρες δικασταί, οὐκ ἄν ποτε εἰς ὑμᾶς εἰσελθεῖν τούτους εἴασα, νομίζων αἴσχιστον εἶναι πρὸς τοὺς οἰκείους διαφέρεσθαι, εἰδώς τε ὅτι οὐ μόνον οἱ ἀδικοῦντες χείρους ὑμῖν εἶναι δοκοῦσιν, ἀλλὰ καὶ οἵτινες ἂν ἔλαττον ὑπὸ τῶν προσηκόντων ἔχοντες ἀνέχεσθαι μὴ δύνωνται·
もし争い点が大きくなかったのであれば、裁判員諸君、私は決して彼らがあなた方の前に出廷するのを許さなかったでしょう。 親族と争うことは最も恥ずべきことであると考え、また、不正を働く者があなた方の目に劣った者と映るだけでなく、親族から受ける分より少なく得ていながらそれに耐えることができない者たちも同様に劣った者とみなされることを知っていたからです。
ἐπειδὴ μέντοι, ὦ ἄνδρες δικασταί, πολλῶν χρημάτων ἀπεστέρηνται καὶ πολλὰ καὶ δεινὰ πεπονθότες ὑφʼ ὧν ἥκιστα ἐχρῆν, ἐπʼ ἐμὲ κηδεστὴν ὄντα κατέφυγον, ἀνάγκη μοι γεγένηται εἰπεῖν ὑπὲρ αὐτῶν.
しかしながら、裁判員諸君、彼らは多くの財産を奪われ、最もそうすべきでない人々から多くの恐ろしい目にあわされたため、婚姻関係のある私のもとに逃れてきました。 そのため、私には彼らのために発言せざるを得ない必要が生じたのです。
§2ἔχω δὲ τούτων μὲν ἀδελφήν, Διογείτονος δὲ θυγατριδῆν, καὶ πολλὰ δεηθεὶς ἀμφοτέρων τὸ μὲν πρῶτον ἔπεισα τοῖς φίλοις ἐπιτρέψαι δίαιταν, περὶ πολλοῦ ποιούμενος τὰ τούτων πράγματα μηδένα τῶν ἄλλων εἰδέναι·
私は、彼らの姉妹であり、ディオゲイトンの孫娘である者を妻として持っており、両者に何度も懇願して、最初は友人たちに調停を委ねるよう説得しました。 彼らの事柄を他の誰も知らないでおくことを非常に重んじたからです。
ἐπειδὴ δὲ Διογείτων ἃ φανερῶς ἔχων ἐξηλέγχετο, περὶ τούτων οὐδενὶ τῶν αὑτοῦ φίλων ἐτόλμα πείθεσθαι, ἀλλʼ ἐβουλήθη καὶ φεύγειν δίκας καὶ μὴ οὔσας διώκειν καὶ ὑπομεῖναι τοὺς ἐσχάτους κινδύνους μᾶλλον ἢ τὰ δίκαια ποιήσας ἀπηλλάχθαι τῶν πρὸς τούτους ἐγκλημάτων,
しかし、ディオゲイトンは、自分が明らかに不当に所有していると暴かれた物について、自らの友人たちの誰にも従おうとせず、正しいことを行って彼らに対する告訴から免れることよりも、被告として訴訟を戦い、また存在しない訴訟を原告として追及し、極限の危険に耐えることを望んだのです。
§3ὑμῶν δέομαι, ἐὰν μὲν ἀποδείξω οὕτως αἰσχρῶς αὐτοὺς ἐπιτετροπευμένους ὑπὸ τοῦ πάππου ὡς οὐδεὶς πώποτε ὑπὸ τῶν οὐδὲν προσηκόντων ἐν τῇ πόλει, βοηθεῖν αὐτοῖς τὰ δίκαια, εἰ δὲ μή, τούτῳ μὲν ἅπαντα πιστεύειν, ἡμᾶς δὲ εἰς τὸν λοιπὸν χρόνον ἡγεῖσθαι χείρους εἶναι.
そこであなた方にお願いします。 もし彼らがその祖父によって、このポリスにおいて血縁の全くない人々によってさえかつて誰もされたことがないほど、このように卑劣に後見されていたことを私が証明したならば、彼らを正当に救ってくださるよう。 もしそうでなければ、この者を全面的に信頼し、私たちを今後は恥ずべき者とみなしてくださるよう。
ἐξ ἀρχῆς δʼ ὑμᾶς περὶ αὐτῶν διδάξαι πειράσομαι.
さて、最初からこの件についてあなた方に説明することに努めましょう。
§4ἀδελφοὶ ἦσαν, ὦ ἄνδρες δικασταί, Διόδοτος καὶ Διογείτων ὁμοπάτριοι καὶ ὁμομήτριοι, καὶ τὴν μὲν ἀφανῆ οὐσίαν ἐνείμαντο, τῆς δὲ φανερᾶς ἐκοινώνουν.
裁判員諸君、ディオドトスとディオゲイトンは、同じ父、同じ母から生まれた兄弟であり、目に見えない財産を分割し、目に見える財産を共有していました。
ἐργασαμένου δὲ Διοδότου κατʼ ἐμπορίαν πολλὰ χρήματα πείθει αὐτὸν Διογείτων λαβεῖν τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα, ἥπερ ἦν αὐτῷ μόνη·
ディオドトスが交易によって多くの富を築いたとき、ディオゲイトンは、自分の唯一の娘であった自らの娘を妻として迎えるよう彼を説得しました。
καὶ γίγνονται αὐτῷ δύο καὶ θυγάτηρ.
そして、彼に二人の息子と一人の娘が生まれました。
§5χρόνῳ δὲ ὕστερον καταλεγεὶς Διόδοτος τῶν ὁπλιτῶν, καλέσας τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα, ἀδελφιδῆν οὖσαν, καὶ τὸν ἐκείνης μὲν πατέρα, αὑτοῦ δὲ κηδεστὴν καὶ ἀδελφὸν, πάππον δὲ τῶν παιδίων καὶ θεῖον, ἡγούμενος διὰ ταύτας τὰς ἀναγκαιότητας οὐδενὶ μᾶλλον προσήκειν δικαίῳ περὶ τοὺς αὑτοῦ παῖδας γενέσθαι, διαθήκην αὐτῷ δίδωσι καὶ πέντε τάλαντα ἀργυρίου παρακαταθήκην·
しばらくのち、ディオドトスは重装歩兵として召集された際、自分の妻(彼女は彼の姪でした)と、彼女の父親であり自分の義理の兄弟かつ実の兄弟であり、子供たちの祖父であり叔父でもある者を呼び出しました。 これらの緊密な親族関係のために、自分の子供たちに対して誠実に対処することが他の誰よりも彼にふさわしいと考えたので、遺言書を彼に手渡し、また預託金として銀五タラントンを預けました。
§6ναυτικὰ δὲ ἀπέδειξεν ἐκδεδομένα ἑπτὰ τάλαντα καὶ τετταράκοντα μνᾶς, δισχιλίας δὲ ὀφειλομένας ἐν Χερρονήσω.
また、海上貸付として七タラントンと四十ミナが貸し出されていること、およびヘルソネソスで二千ドラクマが債権として残っていることを示しました。
ἐπέσκηψε δέ, ἐάν τι πάθῃ, τάλαντον μὲν ἐπιδοῦναι τῇ γυναικὶ καὶ τὰ ἐν τῷ δωματίῳ δοῦναι, τάλαντον δὲ τῇ θυγατρί·
そして、もし自分に何かあれば、一タラントンを妻に(持参金として)加え、寝室にあるものを与え、また一タラントンを娘に与えるよう言い置きました。
κατέλιπε δὲ καὶ εἴκοσι μνᾶς τῇ γυναικὶ καὶ τριάκοντα στατῆρας Κυζικηνούς.
さらに、妻のために二十ミナと、キジコスのスタテル金貨三十枚を残しました。
§7ταῦτα δὲ πράξας καὶ οἴκοι ἀντίγραφα καταλιπὼν ᾤχετο στρατευσόμενος μετὰ Θρασύλλου.
このようにしたのち、自宅に写しを残して、彼はトラシュロスとともに従軍するために出発しました。
ἀποθανόντος δὲ ἐκείνου ἐν Ἐφέσῳ Διογείτων τέως μὲν τὴν θυγατέρα ἔκρυπτε τὸν θάνατον τοῦ ἀνδρός, καὶ τὰ γράμματα λαμβάνει ἃ κατέλιπε σεσημασμένα, φάσκων τὰ ναυτικὰ χρήματα δεῖν ἐκ τούτων τῶν γραμματείων κομίσασθαι.
しかし彼がエフェソスで亡くなると、ディオゲイトンはしばらくの間、自分の娘に夫の死を隠し、彼が残した封印された文書を受け取りました。 それらの書面から海上貸付の資金を回収する必要があると言い張ってのことです。
§8ἐπειδὴ δὲ χρόνῳ ἐδήλωσε τὸν θάνατον αὐτοῖς καὶ ἐποίησαν τὰ νομιζόμενα, τὸν μὲν πρῶτον ἐνιαυτὸν ἐν Πειραιεῖ διῃτῶντο·
やがて彼が彼らに死を明らかにし、彼らが慣例の儀礼を行うと、最初の1年間、彼らはピレウスで暮らしました。
ἅπαντα γὰρ αὐτοῦ κατελέλειπτο τὰ ἐπιτήδεια·
生活に必要なものがすべてそこに残されていたからです。
ἐκείνων δὲ ἐπιλειπόντων τοὺς μὲν παῖδας εἰς ἄστυ ἀναπέμπει, τὴν δὲ μητέρα αὐτῶν ἐκδίδωσιν ἐπιδοὺς πεντακισχιλίας δραχμάς, χιλίαις ἔλαττον ὧν ὁ ἀνὴρ αὐτῆς ἔδωκεν.
しかしそれらが尽きると、彼は子供たちを市街へと送り上らせ、彼らの母親を五千ドラクマの持参金を添えて再嫁させました。 これは彼女の夫が与えたものより千ドラクマ少ない額でした。
§9ὀγδόῳ ἔτει δοκιμασθέντος μετὰ ταῦτα τοῦ πρεσβυτέρου τοῖν μειρακίοιν, καλέσας αὐτοὺς εἶπε Διογείτων, ὅτι καταλίποι αὐτοῖς ὁ πατὴρ εἴκοσι μνᾶς ἀργυρίου καὶ τριάκοντα στατῆρας.
その後八年目に、二人の少年のうち年長者が市民としての資格審査を通ったとき、ディオゲイトンは彼らを呼んでこう言いました。 「父親は君たちに銀二十ミナと三十スタテルを残しただけだ。
ἐγὼ οὖν πολλὰ τῶν ἐμαυτοῦ δεδαπάνηκα εἰς τὴν ὑμετέραν τροφήν.
したがって、私は君たちの養育のために私自身の財産から多くを費やした。
καὶ ἕως μὲν εἶχον, οὐδέν μοι διέφερεν·
私に余裕があった間は、気にならなかった。
νυνὶ δὲ καὶ αὐτὸς ἀπόρως διάκειμαι.
しかし、今や私自身も困窮している。
σὺ οὖν, ἐπειδὴ δεδοκίμασαι καὶ ἀνὴρ γεγένησαι, σκόπει αὐτὸς ἤδη πόθεν ἕξεις τὰ ἐπιτήδεια.
だから君は、資格審査を通り、一人前の男になったのだから、これからはどうやって生活の糧を得るか、自分で考えなさい。
§10ταῦτʼ ἀκούσαντες ἐκπεπληγμένοι καὶ δακρύοντες ὤχοντο πρὸς τὴν μητέρα, καὶ παραλαβόντες ἐκείνην ἧκον πρὸς ἐμέ, οἰκτρῶς ὑπὸ τοῦ πάθους διακείμενοι καὶ ἀθλίως ἐκπεπτωκότες, κλάοντες καὶ παρακαλοῦντες με μὴ περιιδεῖν αὐτοὺς ἀποστερηθέντας τῶν πατρῴων μηδʼ πτωχείαν καταστάντας, ὑβρισμένους ὑφʼ ὦν ἥκιστα ἐχρῆν, ἀλλὰ βοηθῆσαι καὶ τῆς ἀδελφῆς ἕνεκα καὶ σφῶν αὐτῶν.
」これを聞いて、彼らは衝撃を受け、涙を流しながら母親のもとへ去りました。 そして彼女を連れて私のところにやって来ました。 その災難によって哀れな状態に陥り、惨めにも家を追い出され、泣きながら、父親の遺産を奪われ、極貧に陥り、最もそうすべきでない人々から侮辱されるのを見過ごさないでほしいと、むしろ彼らの姉妹のためにも、また彼ら自身のためにも助けてほしいと私に懇願したのです。
§11πολλὰ ἂν εἴη λέγειν, ὅσον πένθος ἐν τῇ ἐμῇ οἰκίᾳ ἦν ἐν ἐκείνῳ τῷ χρόνῳ.
当時、私の家がどれほどの悲しみに包まれていたかについては、多くを語ることができるでしょう。
τελευτῶσα δὲ ἡ μήτηρ αὐτῶν ἠντεβόλει με καὶ ἱκέτευε συναγαγεῖν αὐτῆς τὸν πατέρα καὶ τοὺς φίλους, εἰποῦσα ὅτι, εἰ καὶ μὴ πρότερον εἴθισται λέγειν ἐν ἀνδράσι, τὸ μέγεθος αὐτὴν ἀναγκάσει τῶν συμφορῶν περὶ τῶν σφετέρων κακῶν δηλῶσαι πάντα πρὸς ἡμᾶς.
そしてついに彼らの母親は私に懇願し、彼女の父親と友人たちを集めてくれるよう求めました。 彼女はこう言いました。 「以前は男たちの前で発言することに慣れていなかったとしても、不幸の大きさのために、自分たちの苦しみについてすべてをあなた方に明かさざるを得ない」と。