§1εἰ μὲν ἡγούμην οἷόν τε εἶναι, ὦ παρόντες ἐπὶ τῷδε τῷ τάφῳ, λόγῳ δηλῶσαι τὴν τῶν ἐνθάδε κειμένων ἀνδρῶν ἀρετήν, ἐμεμψάμην ἂν τοῖς ἐπαγγείλασιν ἐπʼ αὐτοῖς ἐξ ὀλίγων ἡμερῶν λέγειν·
もし私が、この墓に集まられた皆様よ、ここに横たわる人々の徳を言葉によって明らかにすることが可能であると考えていたならば、彼らのためにわずか数日前に語るよう命じた人々を私は非難したでありましょう。
ἐπειδὴ δὲ πᾶσιν ἀνθρώποις ὁ πᾶς χρόνος οὐχ ἱκανὸς λόγον ἴσον παρασκευάσαι τοῖς τούτων ἔργοις, διὰ τοῦτο καὶ ἡ πόλις μοι δοκεῖ, προνοουμένη τῶν ἐνθάδε λεγόντων, ἐξ ὀλίγου τὴν πρόσταξιν ποιεῖσθαι, ἡγουμένη οὕτως ἂν μάλιστα συγγνώμης αὐτοὺς παρὰ τῶν ἀκουσάντων τυγχάνειν.
しかし、全人類にとってすべての時間が、彼らの偉業に比肩する言辞を用意するのに十分ではないのですから、それゆえにこそ、国家もまた、ここで語る者たちのことを配慮して、直前になって命令を下すのだと私には思われます。 そのようにすれば、彼らが聞き手から最も寛大さを得ることができると考えてのことです。
§2ὅμως δὲ ὁ μὲν λόγος μοι περὶ τούτων, ὁ δʼ ἀγὼν οὐ πρὸς τὰ τούτων ἔργα ἀλλὰ πρὸς τοὺς πρότερον ἐπʼ αὐτοῖς εἰρηκότας.
とはいえ、私の言葉は彼らについてのものでありますが、競い合いは、彼らの偉業に対してではなく、彼らについて以前に語った人々に対してです。
τοσαύτην γὰρ ἀφθονίαν παρεσκεύασεν ἡ τούτων ἀρετὴ καὶ τοῖς ποιεῖν δυναμένοις καὶ τοῖς εἰπεῖν βουληθεῖσιν, ὥστε καλὰ μὲν πολλὰ τοῖς προτέροις περὶ αὐτῶν εἰρῆσθαι, πολλὰ δὲ καὶ ἐκείνοις παραλελεῖφθαι, ἱκανὰ δὲ καὶ τοῖς ἐπιγιγνομένοις ἐξεῖναι εἰπεῖν·
というのも、彼らの徳は、詩を作る力量のある人々にも、また語ることを望む人々にも、非常に豊かな素材を用意したので、その結果、先人たちによって彼らについて多くの美わしい事柄が語られた一方で、彼らによってもまた多くの事柄が語り残されており、後に続く人々にとっても十分に語ることが可能となっているほどだからです。
οὔτε γὰρ γῆς ἄπειροι οὔτε θαλάττης οὐδεμιᾶς, πανταχῇ δὲ καὶ παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις οἱ τὰ αὑτῶν πενθοῦντες κακὰ τὰς τούτων ἀρετὰς ὑμνοῦσι.
彼らは、いかなる陸地にもいかなる海にも知られないことはなく、いたるところで、またすべての人々の間で、己の不幸を嘆く人々が、彼らの徳を讃えているのです。
§3πρῶτον μὲν οὖν τοὺς παλαιοὺς κινδύνους τῶν προγόνων δίειμι, μνήμην παρὰ τῆς φήμης λαβών·
そこでまず、私は伝承から記憶を受け継ぎ、祖先たちの古き試練について語りましょう。
ἄξιον γὰρ πᾶσιν ἀνθρώποις κἀκείνων μεμνῆσθαι, ὑμνοῦντας μὲν ἐν ταῖς ᾠδαῖς, λέγοντας δʼ ἐν ταῖς τῶν ἀγαθῶν γνώμαις, τιμῶντας δʼ ἐν τοῖς καιροῖς τοῖς τοιούτοις, παιδεύοντας δʼ ἐν τοῖς τῶν τεθνεώτων ἔργοις τοὺς ζῶντας.
なぜなら、すべての人間にとって、あの人々のこともまた記憶にとどめ、歌によって讃え、優れた人々の格言の中で語り、このような機会に敬意を表し、亡き人々の偉業によって生きている人々を教育することは価値のあることだからです。
§4Ἀμαζόνες γὰρ Ἄρεως μὲν τὸ παλαιὸν ἦσαν θυγατέρες, οἰκοῦσαι παρὰ τὸν Θερμώδοντα ποταμόν, μόναι μὲν ὡπλισμέναι σιδήρῳ τῶν περὶ αὐτάς, πρῶται δὲ τῶν πάντων ἐφʼ ἵππους ἀναβᾶσαι, οἷς ἀνελπίστως διʼ ἀπειρίαν τῶν ἐναντίων ᾕρουν μὲν τοὺς φεύγοντας, ἀπέλειπον δὲ διώκοντας·
かつてアマゾンたちはアレスの娘たちであり、テルモドン川のほとりに住み、周囲の者たちのうちで彼女たちだけが鉄で武装しており、すべての人々の中で最初に馬にまたがった。 相手の不慣れさゆえに、予期せぬ仕方で、馬によって、逃げる者を捕らえ、追う者を置き去りにした。
ἐνομίζοντο δὲ διὰ τὴν εὐψυχίαν μᾶλλον ἄνδρες ἢ διὰ τὴν φύσιν γυναῖκες·
彼女たちは、その勇気ゆえに男であると見なされ、その本性ゆえに女であるとは見なされなかった。
πλέον γὰρ ἐδόκουν τῶν ἀνδρῶν ταῖς ψυχαῖς διαφέρειν ἢ ταῖς ἰδέαις ἐλλείπειν.
彼女たちは、容姿において劣っているというよりも、魂において男たちよりはるかに勝っていると思われたからである。
§5ἄρχουσαι δὲ πολλῶν ἐθνῶν, καὶ ἔργῳ μὲν τοὺς περὶ αὐτὰς καταδεδουλωμέναι, λόγῳ δὲ περὶ τῆσδε τῆς χώρας ἀκούουσαι κλέος μέγα, πολλῆς δόξης καὶ μεγάλης ἐλπίδος χάριν παραλαβοῦσαι τὰ μαχιμώτατα τῶν ἐθνῶν ἐστράτευσαν ἐπὶ τήνδε τὴν πόλιν.
多くの部族を支配し、実際に行動によって周囲の者たちを奴隷とし、言葉によってこの地についての偉大な名声を聞いていた彼女たちは、大いなる名誉と大きな期待のために、最も好戦的な諸部族を率いて、この都市に対して遠征してきた。
τυχοῦσαι δʼ ἀγαθῶν ἀνδρῶν ὁμοίας ἐκτήσαντο τὰς ψυχὰς τῇ φύσει, καὶ ἐναντίαν τὴν δόξαν τῆς προτέρας λαβοῦσαι μᾶλλον ἐκ τῶν κινδύνων ἢ ἐκ τῶν σωμάτων ἔδοξαν εἶναι γυναῖκες.
しかし、優れた男たちに遭遇したことで、彼女たちは本性と等しい魂を持つことになり、以前とは逆の名声を獲得して、肉体によってよりもむしろ、その戦いの結果から、彼女たちが女であることが示されたのである。
§6μόναις δʼ αὐταῖς οὐκ ἐξεγένετο ἐκ τῶν ἡμαρτημένων μαθούσαις περὶ τῶν λοιπῶν ἄμεινον βουλεύσασθαι, οὐδʼ οἴκαδε ἀπελθούσαις ἀπαγγεῖλαι τήν τε σφετέραν αὐτῶν δυστυχίαν καὶ τὴν τῶν ἡμετέρων προγόνων ἀρετήν·
彼女たちだけには、自らの過ちから学んで、将来についてより良く計画することは許されず、また故郷へと帰って、自分たちの不幸と我々の祖先たちの徳を報告することも許されなかった。
αὐτοῦ γὰρ ἀποθανοῦσαι, καὶ δοῦσαι δίκην τῆς ἀνοίας, τῆσδε μὲν τῆς πόλεως διὰ τὴν ἀρετὴν ἀθάνατον τὴν μνήμην ἐποίησαν, τὴν δὲ ἑαυτῶν πατρίδα διὰ τὴν ἐνθάδε συμφορὰν ἀνώνυμον κατέστησαν.
なぜなら、彼女たちはその場で死に、愚行に対する罰を受け、この都市に対しては、その徳によって不滅の記憶を作り出し、自らの祖国を、この地での破滅によって無名のものとしたからである。
ἐκεῖναι μὲν οὖν τῆς ἀλλοτρίας ἀδίκως ἐπιθυμήσασαι τὴν ἑαυτῶν δικαίως ἀπώλεσαν.
このようにして、彼女たちは他人の土地を不当に欲したために、自分たちの土地を正当にも失ったのである。
§7Ἀδράστου δὲ καὶ Πολυνείκους ἐπὶ Θήβας στρατευσάντων καὶ ἡττηθέντων μάχῃ, οὐκ ἐώντων Καδμείων θάπτειν τοὺς νεκρούς, Ἀθηναῖοι ἡγησάμενοι ἐκείνους μέν, εἴ τι ἠδίκουν, ἀποθανόντας δίκην ἔχειν τὴν μεγίστην, τοὺς δὲ κάτω τὰ αὑτῶν οὐ κομίζεσθαι, ἱερῶν δὲ μιαινομένων τοὺς ἄνω θεοὺς ἀσεβεῖσθαι, τὸ μὲν πρῶτον πέμψαντες κήρυκας ἐδέοντο αὐτῶν δοῦναι τῶν νεκρῶν ἀναίρεσιν,
また、アドラストスとポリュネイケスがテーバイに対して遠征して戦いに敗れ、カドメイア人たちが死者の埋葬を許さなかった時、アテナイ人は、彼らがもし何か不正を働いていたとしても、死ぬことによって最大の罰をすでに受けていると考え、また冥府の神々は自らのものを受け取っておらず、聖所が穢されることで天上の神々が冒涜されていると考え、まず第一に、伝令を送って、死者を引き渡すことを要求した。
§8νομίζοντες ἀνδρῶν μὲν ἀγαθῶν εἶναι ζῶντας τοὺς ἐχθροὺς τιμωρήσασθαι, ἀπιστούντων δὲ σφίσιν αὐτοῖς ἐν τοῖς τῶν τεθνεώτων σώμασι τὴν εὐψυχίαν ἐπιδείκνυσθαι·
優れた男たちの務めは、生きている敵に復讐することであり、自分自身に自信のない者だけが、死者の体において自らの勇気を示そうとするのだと考えたからである。
οὐ δυνάμενοι δὲ τούτων τυχεῖν ἐστράτευσαν ἐπʼ αὐτούς, οὐδεμιᾶς διαφορᾶς πρότερον πρὸς Καδμείους ὑπαρχούσης, οὐδὲ τοῖς ζῶσιν Ἀργείων χαριζόμενοι,
しかし、これを獲得することができなかったため、彼らはテーバイ人に対して遠征した。 以前にはカドメイア人との間に何の紛争も存在せず、また、生きているアルゴス人たちに媚びるためでもなかった。