§3.44Ἐὰν τὸ μετόπωρον εὐδιεινὸν παρὰ τὸ εἰκὸς γένηται, τὸ ἔαρ γίνεται ψυχρὸν ὡς τὰ πολλά.
秋が予想に反して穏やかで晴天であるなら、春はたいてい寒くなる。
ἐὰν πρωὶ χειμάζειν ἄρξηται, πρωῒ παύεται καὶ ἔαρ καλόν, ἐὰν δὲ τοὐναντίον, καὶ ἔαρ ὄψιον ἔσται.
早くに冬が始まり出すなら、早くに終わり、春は良くなるが、もしその反対なら、春も遅れるであろう。
ἐὰν χειμὼν ὑέτιος, τὸ ἔαρ αὐχμηρόν, ἐὰν δ᾿ αὐχμηρὸς ὁ χειμών, τὸ ἔαρ καλόν.
冬に雨が多いなら、春は乾燥し、もし冬が乾燥しているなら、春は良くなる。
ἐὰν ἡ ὄπωρα γίνηται ἐπιεικής, τὰ πολλὰ γίνεται τοῖς προβάτοις λιμός.
果実の収穫期が穏やかであるなら、たいてい羊たちに飢饉が生じる。
ἐὰν τὸ ἔαρ καὶ τὸ θέρος ψυχρὰ γίνηται, ἥ τε ὄπωρα γίνεται καὶ μετόπωρον πνιγηρὸν καὶ οὐκ ἀνεμῶδες.
春と夏が寒いなら、果実の収穫期も秋も蒸し暑く、風のないものとなる。
§3.45Οἱ πρῖνοι ἐὰν εὐκαρπῶσι, χειμῶνες πολλοὶ σφόδρα γίνονται.
トキワガシが多くの実を結ぶなら、非常に厳しい冬が何度も訪れる。
ἐὰν ἐπὶ κορυφῆς ὄρους νέφος ὀρθὸν στῇ, χειμῶνα σημαίνει, ὅθεν καὶ Ἀρχίλοχος ἐποίησε “Γλαῦχ᾿ ὅρα·
山の頂の上に雲が真っ直ぐ立つなら、冬を知らせる。 それゆえアルキロコスも次のように詠んだ。 「グラウコスよ、見よ。
βαθὺς γὰρ ἤδη κύμασιν ταράσσεται Πόντος ἀμφὶ δ᾿ ἄκρα Γυρῶν ὀρθὸν ἵσταται νέφος Σῆμα χειμῶνος.
すでに深い海が波で荒れ狂っており、ギュライの峰々の周りには真っ直ぐな雲が立っている、冬の兆候として」。
” ἐὰν δ᾿ ὁμόχρων ᾖ ὑμένι λευκῷ, χειμέριον.
また、もしその雲が白い膜と同じ色をしているなら、冬の兆候である。
ὅταν ἑστώτων νεφῶν ἕτερα ἐπιφέρηται τὰ δ᾿ ἠρεμῇ, χειμέρια.
静止している雲がある一方で、他の雲が流れ込み、あるものは静止したままであるときは、冬の兆候である。
§3.46Ὁ ἥλιος ἐὰν χειμῶνος διαλάμψας πάλιν ἀποκρυφθῇ καὶ τοῦτο ποιήσῃ δὶς ἢ τρίς, ἡμέρα χειμέριος δίεισιν.
冬に、太陽が雲間から輝いた後に再び隠れ、これを2度か3度繰り返すなら、その日は冬の日として過ぎ去るであろう。
ὁ τοῦ Ἑρμοῦ ἀστὴρ χειμῶνος μὲν φαινόμενος ψύχη σημαίνει θέρους δὲ καῦμα.
水星は、冬に現れるなら寒さを知らせ、夏には暑さを知らせる。
ὅταν μέλιτται μὴ ἀποπέτωνται μακρὰν ἀλλ᾿ αὐτοῦ ἐν τῇ εὐδίᾳ πέτωνται, χειμῶνα ἐσόμενον σημαίνει.
蜜蜂が遠くまで飛び去らず、晴天のときでもその場で飛ぶなら、冬が来ることを知らせている。
λύκος ὠρυόμενοος χειμῶνα σημαίνει διὰ τριῶν ἡμερῶν.
狼が吠えるなら、3日以内に冬が来ることを知らせる。
λύκος ὅταν πρὸς τὰ ἔργα ὁρμᾷ ἢ εἴσω χειμῶνος ὥρᾳ, χειμῶνα σημαίνει εὐθύς.
冬の季節に、狼が耕作地に突進するか、あるいはその内側に入り込むなら、ただちに冬が来ることを知らせる。
§3.47Ἔστι δὲ σημεῖον χειμώνων μεγάλων καὶ ὄμβρων καὶ ὅταν γένωνται ἐν τῷ μετοπώρῳ πολλοὶ σφῆκες, καὶ ὅταν ὄρνιθες λευκοὶ πρὸς τὰ ἐργάσιμα πλησιάζωσι, καὶ ὅλως τὰ ἄγρια θηρία ἐὰν πρὸς τὰ ἐργάσιμα, βόρειον καὶ χειμῶνος μέγεθος σημαίνει.
秋に多くのスズメバチが現れることも、厳しい冬と大雨の兆候である。 また、白い鳥たちが耕作地に近づくことも、そして一般に野生の獣たちが耕作地に近づくなら、北風と冬の厳しさを知らせる。
τῆς Πάρνηθος ἐὰν τὰ πρὸς ζέφυρον ἄνεμον καὶ τὰ πρὸς Φύλης φράττηται νέφεσι βορείων ὄντων, χειμέριον τὸ σημεῖον.
北風が吹いているときに、パルネス山の西風に面した側とピュレに面した側が雲で遮られるなら、それは冬の兆候である。
§3.48Ὅταν πνίγη γίνηται ἰσχυρά, ὡς τὰ πολλὰ ἀνταποδίδωσι καὶ γίνεται χειμὼν ἰσχυρός.
激しい蒸し暑さがあるときは、たいていそのお返しをし、激しい冬になる。
ἐὰν ὕδατα ἐαρινὰ πολλὰ γένηται, καύματα ἰσχυρὰν ἐν τοῖς πεδινοῖς καὶ κοίλοις γίνεται.
春に雨が多いなら、平野や盆地では激しい暑さになる。
δεῖ οὖν τὴν ἀρχὴν ὁρᾶν.
したがって、始まりを観察せねばならない。
ἐὰν τὸ μετόπωρον εὐδιεινὸν γίνηται σφόδρα, τὸ ἔαρ ὡς τὰ πολλὰ γίνεται ψυχρόν·
秋が非常に穏やかで晴天であるなら、春はたいてい寒くなる。
ἐὰν δὲ τὸ ἔαρ ὄψιον γένηται καὶ ψυχρόν, ἡ ὄπωρα ὀψία γίνεται καὶ τὸ μετόπωρον ὡς τὰ πολλὰ πνιγηρόν.
しかし、もし春が遅く、かつ寒いなら、果実の収穫期は遅くなり、秋はたいてい蒸し暑くなる。
§3.49Οἱ πρῖνοι ὅταν εὐκαρπῶσι σφόδρα, ὡς μὲν τὰ πολλὰ χειμῶνα ἰσχυρὸν σημαίνουσιν, ἐνίοτε δὲ καὶ αὐχμούς φασι γίνεσθαι.
トキワガシが非常に多くの実を結ぶとき、たいていは厳しい冬を知らせるが、時には干ばつが起こることもあると言われている。
καὶ ἐάν τις σπάλακα λαβὼν ὑποπάσας ἄργιλον εἰς πιθάκνην θῇ, σημαίνει ταῖς φωναῖς αἷς ἀφίησιν ἄνεμον καὶ εὐδίαν.
また、モグラを捕まえて、粘土を敷いた小さな甕に入れておくなら、それが発する声によって風や晴天を知らせる。
καὶ τὸ πανταχοῦ δὲ λεγόμενον σημεῖον δημόσιον χειμέριον, ὅταν μῦες περὶ φορυτοῦ μάχωνται καὶ φέρωσιν.
また、いたるところで言われている一般的な冬の兆候は、ネズミたちがゴミをめぐって争い、それを運ぶときである。