§21Ἡ δ’ ἀναπνοὴ γίνεται αὐξανομένου τοῦ θερμοῦ, ἐν ᾧ ἡ ἀρχὴ ἡ θρεπτική.
一方、呼吸は、その中に栄養摂取的原理がある熱が増大することによって生じる。
Καθάπερ γὰρ καὶ τἆλλα δεῖται τροφῆς, κἀκεῖνο, καὶ τῶν ἄλλων μᾶλλον·
なぜなら、他のものも栄養を必要とするように、あの熱も栄養を必要とし、しかも他のもの以上に必要とするからである。
καὶ γὰρ τοῖς ἄλλοις ἐκεῖνο τῆς τροφῆς αἴτιόν ἐστιν.
実際、他のものにとっても、あの熱こそが栄養の原因なのである。
Ἀνάγκη δὴ πλέον γινόμενον αἴρειν τὸ ὄργανον.
したがって、[熱が]より多くなると、器官を持ち上げることが必然となる。
Δεῖ δ’ ὑπολαβεῖν τὴν σύστασιν τοῦ ὀργάνου παραπλησίαν μὲν εἶναι ταῖς φύσαις ταῖς ἐν τοῖς χαλκείοις·
そして、その器官の構造は、鍛冶場にあるふいごに類似していると考えるべきである。
οὐ πόρρω γὰρ οὔθ’ ὁ πνεύμων οὔθ’ ἡ καρδία πρὸς τὸ δέξασθαι σχῆμα τοιοῦτον·
というのも、肺も心臓も、そのような形状をとることから遠くはないからである。
διπλοῦν δ’ εἶναι τὸ τοιοῦτον·
また、そのようなものは二重でなければならない。
δεῖ γὰρ ἐν τῷ μέσῳ τὸ θρεπτικὸν εἶναι τῆς φυσικῆς δυνάμεως.
なぜなら、中央に、自然の能力の栄養摂取的[部分]が存在せねばならないからである。
Αἴρεται μὲν οὖν πλεῖον γενόμενον, αἰρομένου δ’ ἀναγκαῖον αἴρεσθαι καὶ τὸ περιέχον αὐτὸ μόριον.
さて、[熱が]より多くなると[器官は]持ち上がり、それが持ち上がると、それを包んでいる部位もまた持ち上がることが必然となる。
Ὅπερ φαίνονται ποιεῖν οἱ ἀναπνέοντες·
これこそ、呼吸する者たちが行っているように見えることである。
αἴρουσι γὰρ τὸν θώρακα διὰ τὸ τὴν ἀρχὴν τὴν ἐνοῦσαν αὐτῷ τοῦ τοιούτου μορίου ταὐτὸ τοῦτο ποιεῖν·
彼らは胸を持ち上げるが、それは、その部位の内部にある原理がこれと全く同じことを行うからである。
αἰρομένου γάρ, καθάπερ εἰς τὰς φύσας, ἀναγκαῖον εἰσφέρειν τὸν ἀέρα τὸν θύραθεν, καὶ ψυχρὸν ὄντα καὶ καταψύχοντα σβεννύναι τὴν ὑπεροχὴν τὴν τοῦ πυρός.
というのも、それが持ち上がると、ふいごの場合と同様に、外部の空気を引き入れることが必然となり、その空気は冷たく、また冷却することによって、火の過剰を消し止めるからである。
Ὥσπερ δ’ αὐξανομένου ᾔρετο τοῦτο τὸ μόριον, καὶ φθίνοντος ἀναγκαῖον συνίζειν, καὶ συνίζοντος ἐξιέναι τὸν ἀέρα τὸν εἰσελθόντα πάλιν, εἰσιόντα μὲν ψυχρὸν ἐξιόντα δὲ θερμὸν διὰ τὴν ἁφὴν τοῦ θερμοῦ τοῦ ἐνόντος ἐν τῷ μορίῳ τούτῳ, καὶ μάλιστα τοῖς τὸν πνεύμονα ἔναιμον ἔχουσιν·
そして、[熱が]増大するときにこの部位が持ち上がったように、それが衰退するときには収縮することが必然であり、収縮するときには、中に入った空気が再び出ていくことが必然である。 その空気は、入るときには冷たいが、出ていくときには、この部位の内部にある熱との接触によって温められている。 そしてこれは、とりわけ肺に多くの血液を含んでいる者たちにおいてそうである。
εἰς πολλοὺς γὰρ οἷον αὐλῶνας τὰς σύριγγας ἐμπίπτειν τὰς ἐν τῷ πνεύμονι, ὧν παρ’ ἑκάστην παρατέτανται φλέβες, ὥστε δοκεῖν ὅλον εἶναι τὸν πνεύμονα πλήρη αἵματος.
というのも、肺の中の管が、多くの運河のようなものに分かれて入り込んでおり、それらの各々に沿って血管が並行して伸びているため、肺全体が血液で満ちているように見えるほどだからである。
Καλεῖται δ’ ἡ μὲν εἴσοδος τοῦ ἀέρος ἀναπνοή, ἡ δ’ ἔξοδος ἐκπνοή.
そして、空気の流入は吸気と呼ばれ、流出は呼気と呼ばれる。
Καὶ ἀεὶ δὴ τοῦτο γίνεται συνεχῶς, ἕως περ ἂν ζῇ καὶ κινῇ τοῦτο τὸ μόριον συνεχῶς.
そして、動物が生きており、かつこの部位が絶えず動いている限り、これは常に継続的に行われる。
Καὶ διὰ τοῦτο ἐν τῷ ἀναπνεῖν καὶ ἐκπνεῖν ἐστὶ τὸ ζῆν.
このために、生きることは息を吸うことと吐くことの中にあるのである。
Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ τοῖς ἰχθύσιν ἡ κίνησις γίνεται τῶν βραγχίων.
同様にして、魚におけるエラの運動も生じる。
Αἰρομένου μὲν γὰρ τοῦ θερμοῦ τοῦ ἐν τῷ αἵματι διὰ τῶν μορίων αἴρονται καὶ τὰ βράγχια, καὶ διιᾶσι τὸ ὕδωρ·
なぜなら、血液の中にある熱がそれらの部位を通じて上昇すると、エラも持ち上がり、水を通すからである。
κατιόντος δὲ πρὸς τὴν καρδίαν διὰ τῶν πόρων καὶ καταψυχομένου συνίζουσι, καὶ ἀφιᾶσι τὸ ὕδωρ.
しかし、[熱が]管を通って心臓へと下り、冷却されると、エラは縮んで水を送り出す。
Ἀεὶ δ’ αἰρομένου τοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ, ἀεὶ δέχεται πάλιν καταψυχομένου.
そして、心臓の中にある熱が常に上昇し、それが冷却されると、常に再び[水]を受け入れる。
Διὸ κἀκείνοις τοῦ ζῆν καὶ μὴ ζῆν τὸ τέλος ἐστὶν ἐν τῷ ἀναπνεῖν, καὶ τούτοις ἐν τῷ δέχεσθαι τὸ ὑγρόν.
それゆえ、あちらの者たちにとって生きることと生きないことの境界が呼吸にあるように、こちらの者たちにとっては液体を受け入れることの中にあるのである。
Περὶ μὲν οὖν ζωῆς καὶ θανάτου καὶ τῶν συγγενῶν ταύτης τῆς σκέψεως, σχεδὸν εἴρηται περὶ πάντων.
こうして、生命と死、およびこの探究に関連する事柄については、ほぼすべてが語られた。
Περὶ δὲ ὑγιείας καὶ νόσου οὐ μόνον ἐστὶν ἰατροῦ ἀλλὰ καὶ τοῦ φυσικοῦ μέχρι του τὰς αἰτίας εἰπεῖν.
一方、健康と病気については、ある限度まではその原因を語ることは、医師だけでなく自然学者にとってもなすべきことである。
Ἧι δὲ διαφέρουσι καὶ ᾗ διαφέροντα θεωροῦσιν, οὐ δεῖ λανθάνειν, ἐπεὶ ὅτι γε σύνορος ἡ πραγματεία μέχρι τινός ἐστι, μαρτυρεῖ τὸ γινόμενον·
彼らがどのように異なり、どのように異なる観点から考察しているのかを見落としてはならない。 というのも、彼らの探究がある限度まで隣接していることは、実際の事実が証明しているからである。
τῶν τε γὰρ ἰατρῶν ὅσοι κομψοὶ ἢ περίεργοι, λέγουσί τι περὶ φύσεως καὶ τὰς ἀρχὰς ἐκεῖθεν ἀξιοῦσι λαμβάνειν, καὶ τῶν περὶ φύσεως πραγματευθέντων οἱ χαριέστατοι σχεδὸν τελευτῶσιν εἰς τὰς ἀρχὰς τὰς ἰατρικάς.
実際、医師たちのうちで洗練された者や探究心の旺盛な者たちは、自然について何かしら語り、そこから原理を得るべきだと考えているし、自然について探究した人々のうちで最も優れた者たちは、ほぼ医学の諸原理へと行き着いて論を終えるのである。