§2.10.77 ἔτι δὲ τὰς ἀκριβεστέρας τῶν αἰσθήσεων διὰ τῶν καθαρώτερον ἐχόντων τὸ αἷμα μορίων ἀναγκαῖον ἀκριβεστέρας γίνεσθαι·
7 さらに、より鋭敏な感覚は、血がより清澄である部分を通じて、必然的にいっいそう鋭敏になる。
ἐκκύπτει γὰρ ἡ τῆς ἐν τῷ αἵματι θερμότητος κίνησις τὴν αἰσθητικὴν ἐνέργειαν·
なぜなら、血の中の熱の運動は感覚の活動を妨げるからである。
διὰ ταύτας τὰς αἰτίας ἐν τὴ κεφαλ ῇ τούτων τὰ αἰσθητήριά ἐστιν.
これらの原因のために、これらの感覚の感覚器官は頭部にある。
οὐ μόνον δʼ ἐστὶ τὸ ἔμπροσθεν ἄσαρκον, ἀλλὰ τὸ ὄπισθεν της κεφαλῆς, διὰ τὸ πᾶσι τοῖς ἕχουσιν αὐτὴν ὀρθότατον δεῖν εἶναι τούτο τὸ μόριον·
また、頭部の前面だけでなく、後面も肉がないが、これは頭部を持つすべての動物において、この部分が最も直立していなければならないからである。
οὐδὲν γὰρ ὀρθοῦσθαι δύναται φορτίον ἔχον, ἢν δʼ ἂν τοιοὺτον, εί σεσαρκωμένην εἶχε τὴν κεφαλήν.
なぜなら、重荷を積んでいるものは何であれ直立することができず、もし頭部が肉厚であったなら、頭部はそのようなものになっていただろうからである。
ᾖ καὶ δῆλον ὅτι οὐ τῆς τού ἐγκεφάλου αἰσθήσεως χάριν ἄσαρκος ἡ κεφαλή ἐστιν·
このことからも、頭部に肉がないのは脳の感覚のためではないことが明らかである。
τὸ γὰρ ὄπισθεν οὐκ ἔχει ἐγκέφαλον, ἄσαρκον δʼ ὁμοίως.
なぜなら、頭部の後面には脳がないのに、同様に肉がないからである。
§2.10.88 ἔχει δὲ καὶ τὴν ἀκοὴν εὐλόγως ἔυια τῶν ζῷόων ἐν τῷ τόπῳ τῷ περὶ τὴν κεφαλήν·
8 また、いくつかの動物が頭部の周囲の場所に聴覚を持っているのも理にかなっている。
τὸ γὰρ κενὸν καλούμενον ἀέρος πλῆρές ἐστι, τὸ δὲ τὴς ἀκοῆς αίσθητήριον ἀέρος εἶναί φαμεν.
なぜなら、いわゆる空洞は空気で満ちており、聴覚の感覚器官は空気からなると私たちは言うからである。
ἐκ μὲν σὖν τῶν ὀφύθαλμῶν οἱ πόροι φέρουσιν εἰς τἀς περὶ τὸν ἐγκέφαλον φλέβας· πάλιν δʼ ἐκ τῶν ὤτων ὡσαύτως πόρος εἰς τούπισθεν συνάπτει.
さて、目からは通路が脳の周囲の脈管へと通じており、逆に耳からも同様に通路が後頭部へと結びついている。
§2.10.99 ἔχει δʼ ἐν τᾧ ἔμπροσθεν τὸν ἐγκέφαλον πάντα τὰ ἔχοντα τούτο τὸ μόριον, διὰ τὸ ἔμπροσθεν εἶναι ἑο ὅ αἰσθάνεται, τὴν δʼ αἴσθησιν ἀπὸ τῆς καρδίας, ταύτην δʼ εἶναι ἐν τσῖς ἔμπροσθεν, καὶ τὸ αίσθάνεσθαι διὰ τῶν ἐναίμων γίνεσθαι μορίων, φλεβῶν δʼ εἶναι κενὸν τὸ ὄπισθεν κύτος.
9 そして、この部分を持つすべての動物は前面に脳を持っている。 これは、感覚する対象が前面にあり、感覚は心臓から生じ、心臓は前面にあり、また感覚することは血液を含む部分を通じて生じるが、後部の空洞には脈管が欠けているからである。
τέτακται δὲ τὸν τρόπον τοῦτον τὰ αὐσθητήρια τῇ φύσει καλῶς, τὰ μὲν τῆς ἀκοῆς ἐπὶ μέσης τῆς περιφερείας (ἀκούει, γὰρ οὐ μόνον κατʼ εὐθυωρίαν ἀλλὰ πάντοθεν), ἡ δʼ ὄψις εἰς τὸ ἔμπροσθεν (ὁρᾷ γὰρ κατʼ εὐθυωρίαν, ἡ δὲ κίνησις εἰς τὸ ἔμπροσθεν, προορᾶν δὲ δεῖ ἐφʼ ὃ ἡ κίνησις).
そして、自然はこれらの感覚器官をこのように見事に配置した。 聴覚の器官は周囲の中間に配置され(なぜなら、それは直線方向からだけでなく、あらゆる方向から聴くからである)、視覚は前面に配置された(なぜなら、それは直線方向に見て、運動は前方にあり、運動が向かう方向をあらかじめ見なければならないからである)。
ἡ δὲ τῆς ὀσφρήσεως μεταξὺ τῶν ὀμμάτων εὐλόγως.
そして、嗅覚の器官は目の間にあるが、これは理にかなっている。
διπλοῦν μὲν γάρ ἐστιν ἕκαστον τῶν αἰσθητηρίων διὰ τὸ διπλοῦν εἶναι τὸ σῶμα, τὸ μὲν δεξιὸν τὸ δʼ ἀριστερόν.
なぜなら、体が右と左の二重であるために、感覚器官のそれぞれも二重だからである。
§2.10.10ἐπὶ μὲν οὖν τῆς ἁρῆς τοῦτʼ 10 ἄδηλον·
さて、触覚においては、このことは明らかではない。
τούτου δʼ αἴτιον ὅτι οὐκ ἔστι τὸ πρῶτον αἰσθητήριον ἡ σάρξ καὶ τὸ τοιοῦτον μὸριον, ἀλλʼ ἐντός.
この原因は、最初の感覚器官が肉やそのような部分ではなく、内部にあることである。
ἐπὶ δὲ τῆς γλώττης ἠττον μέν, μᾶλλον δʼ ἢ ἐπὶ τῆς ἁψῆς·
舌においてはそれほどではないが、触覚よりは明らかである。
ἔστι γὰρ οἷον ἁρή τις καὶ αὕτη ἡ αἴσθησις.
というのも、この感覚もまた一種の触覚だからである。
ὅμως δὲ δῆλον καὶ ἐπὶ ταύτης·
しかし、舌においてもやはり明らかである。
φαίνεται γὰρ ἐσχισμένη.
なぜなら、舌は裂けているように見えるからである。
ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων αἰσθητηρίων φανερωτέρως ἐστὶν ἡ αἴσθησις διμερής·
他方、他の感覚器官においては、感覚が二部からなることはより明白である。
ὦτά τε γὰρ δύο καὶ ὄμματα καὶ ἡ τῶν μυκτήρων δύναμις διφυής ἐστιν.
なぜなら、耳は二つ、目は二つあり、鼻孔の能力も二分されているからである。
§2.10.11ἄλλον οὖν ἄν τρόπον κειμένη καὶ διεσπασμένη, 11 καθάπερ ἡ τῆς ἀκοῆς, οὐκ ἂν ἐποίει τὸ αὑτῆς ἔργον, οὐδὲ τὸ μόριον ἐν ᾧ ἐστίν·
11 したがって、もし嗅覚が、聴覚のように別の方法で配置され切り離されていたなら、それ自身の働きを果たすことも、それが中にある部分がその働きを果たすこともできなかっただろう。
διὰ γὰρ τῆς ἀναπνοῆς ἡ αἴσθησις τοῖς ἔχουσι μυκτῆρας, τοῦτο δὲ τὸ μὸριον κατὰ μέσον καὶ ἐν τοῖς ἔμπροσθέν ἐστιν.
なぜなら、鼻孔を持つ動物にとって、感覚は呼吸を通じて行われ、この部分は中央かつ前面にあるからである。
διόπερ εἰς μέσον τῶν τριῶν αἰσθητηρίων συνήγαγεν ἡ φύσις τοὺς μυκτὴρας, οἷον ἐπὶ στάθμην θεῖσα μίαν ἐπὶ τὴν τῆς ἀνατνοῆς κίνησιν.
それゆえ、自然は三つの感覚器官の中央に鼻孔を集め、呼吸の運動のためにいわば一つの測鉛線の上に置いたのである。
καλῶς δὲ καὶ τοῖς ἄλλοις ἔχει ταῦτα τὰ αἰσθητήρια ζῴοις πρὸς τὴν ἰδίαν φύσιν ἑκάστῳ.
そして、他の動物たちにおいても、これらの感覚器官はそれぞれの固有の本性に対して見事に配置されている。