§7.1ΜΗΤΗΡ
Ἄν δ’ ἔτι τοιοῦτον ἐραστὴν εὕρωμεν, ὦ Μουσάριον, οἷος ὁ Χαιρέας ἐστί, θῦσαι μὲν τῇ πανδήμῳ δεήσει λευκὴν μηκάδα, τῇ οὐρανίᾳ δὲ τῇ ἐν κήποις δάμαλιν, στεφανῶσαι δὲ καὶ τὴν πλουτοδότειραν, καὶ ὅλως μακάριαι καὶ τρισευδαίμονες ἐσόμεθα.
ΜΗΤΗΡ ムサリオン、もし私たちがハレアスのような愛人をこれからも見つけ続けるなら、私たちは民衆のアプロディテには白い牝山羊を、庭園の天上のアプロディテには雌牛を犠牲に捧げ、富の与え手にも冠を戴かせねばならないね。 そうすれば全く私たちはこの上なく幸せになれるだろうよ。
νῦν ὁρᾷς παρὰ τοῦ νεανίσκου ἡλίκα λαμβάνομεν, ὃς ὀβολὸν μὲν οὐδέποτε σοι δέδωκεν, οὐκ ἐσθῆτα, οὐχ ὑποδήματα, οὐ μύρον, ἀλλὰ προφάσεις ἀεὶ καὶ ὑποσχέσεις καὶ μακραὶ ἐλπίδες καὶ πολὺ τό, ἐὰν ὁ πατὴρ. . . , καὶ κύριος γένωμαι τῶν πατρῴων, καὶ πάντα σά.
現に今、あの若者から私たちがどれほど多くのものを受け取っているか、お前にも見えるだろう。 彼は一度もお前を一オボロスも、衣服も、靴も、香油もくれたことがなく、いつも言い訳と約束、そして遠い希望ばかり。 そして「もし父が……私が父の財産を相続したら、すべてはお前のものだ」というセリフばかりだ。
σὺ δὲ καὶ ὀμωμοκέναι αὐτὸν φῂς ὅτι νόμῳ γαμετὴν ποιήσεταί σε.
それなのに、お前は彼が誓いを立てて、お前を正式な妻にすると言っているなどと主張するのだね。
ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ
Ὤμοσε γάρ, ὦ μῆτερ, κατὰ ταῖν θεοῖν καὶ τῆς Πολιάδος.
ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ だって、お母さん、彼は両女神とポリアスにかけて本当に誓ったもの。
ΜΗΤΗΡ
Καὶ πιστεύεις δηλαδή·
ΜΗΤΗΡ そして、お前はそれを本気にしているというわけだ。
καὶ διὰ τοῦτο πρῴην οὐκ ἔχοντι αὐτῷ καταθεῖναι συμβολὴν τὸν δακτύλιον δέδωκας ἀγνοούσης ἐμοῦ, ὁ δὲ ἀποδόμενος κατέπιε, καὶ πάλιν τὰ δύο περιδέραια τὰ Ἰωνικά, ἕλκοντα ἑκάτερον δύο δαρεικούς, ἅ σοι ὁ Χῖος Πραξίας ὁ ναύκληρος ἐκόμισε ποιησάμενος ἐν Ἐφέσῳ·
だからこそ先日、彼が会費を払えなかったときに、私の知らないうちにお前は指輪を彼に与え、彼はそれを売って飲み干してしまったのだ。 さらにまた、それぞれダレイコス金貨2枚の重さがあるイオニア風の2本の首飾りも。 それはキオス島の船主プラクシアスが、エペソスで作らせてお前に届けてくれたものだった。
ἐδεῖτο γὰρ Χαιρέας ἔρανον συνεφήβοις ἀπενεγκεῖν.
ハレアスが仲間の若者たちに無尽講の分担金を払う必要があると言い張ったからだ。
ὀθόνας γὰρ καὶ χιτωνίσκους τί ἂν λέγοιμι;
亜麻布の衣服やチュニックについては言う必要があるだろうか。
καὶ ὅλως ἕρμαιόν τι ἡμῖν καὶ μέγα ὄφελος ἐμπέπτωκεν οὗτος.
まったく、私たちはこの男という素晴らしい掘り出し物と大いなる恩恵にぶち当たったものだね。
§7.2ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ
Ἀλλὰ καλὸς καὶ ἀγένειος, καὶ φησὶν ἐρᾶν καὶ δακρύει καὶ Δεινομάχης καὶ Λάχητος υἱός ἐστι τοῦ Ἀρεοπαγίτου καὶ φησὶν ἡμᾶς γαμήσειν καὶ μεγάλας ἐλπίδας ἔχομεν παρ' αὐτοῦ, ἢν ὁ γέρων μόνον καταμύσῃ.
ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ でも、彼は美しくて髭もまだ生えていないし、私を愛していると言って涙を流すわ。 そしてアレオパゴス評議員のラケスとデイノマケの息子なのよ。 私たちと結婚すると言っているし、あの老人が目を閉じさえすれば、彼から大きな希望が得られるわ。
ΜΗΤΗΡ
Οὐκοῦν, ὦ Μουσάριον, ἐὰν ὑποδήσασθαι δέῃ, καὶ ὁ σκυτοτόμος αἰτῇ τὸ δίδραχμον, ἐροῦμεν πρὸς αὐτόν, Ἀργύριον μὲν οὐκ ἔχομεν, σὺ δὲ τῶν ἐλπίδων ὀλίγας παρ' ἡμῶν λαβέ·
ΜΗΤΗΡ それなら、ムサリオン、もし靴を履く必要があって、靴屋が2ドラクマを請求してきたら、彼に向かって「私たちには銀貨はありませんが、私たちの希望を少し受け取ってください」と言うのかい?
καὶ πρὸς τὸν ἀλφιτοπώλην τὰ αὐτά·
麦粉売りに対しても同じことを?
καὶ ἢν τὸ ἐνοίκιον αἰτώμεθα, Περίμεινον, φήσομεν, ἔστ' ἂν Λάχης ὁ Κολυττεὺς ἀποθάνῃ·
そして家賃を請求されたら「コリュトス区のラケスが亡くなるまで待ってください。
ἀποδώσω γάρ σοι μετὰ τοὺς γάμους.
結婚式の後に払いますから」と言うつもりかい?
οὐκ αἰσχύνῃ μόνη τῶν ἑταιρῶν οὐκ ἐλλόβιον οὐχ ὅρμον οὐ ταραντινίδιον ἔχουσα;
お前はヘタイラの中で唯一、イヤリングも、首飾りも、タラス風の薄絹の衣さえ持っていないことを恥ずかしく思わないのかい?
§7.3ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ
Τί οὖν, ὦ μῆτερ; ἐκεῖναι εὐτυχέστεραί μου καὶ καλλίους εἰσίν;
ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ それなら、お母さん、あの人たちは私より幸運で美しいの?
ΜΗΤΗΡ
Οὔκ, ἀλλὰ συνετώτεραι καὶ ἴσασιν ἑταιρίζειν, οὐδὲ πιστεύουσι ῥηματίοις καὶ νεανίσκοις ἐπ' ἄκρου τοῦ χείλους τοὺς ὅρκους ἔχουσι·
ΜΗΤΗΡ いいや、そうではない。 彼女たちのほうが賢く、ヘタイラとしての稼ぎ方を知っており、言葉だけの約束や、唇の端に誓いを乗せているだけの若者たちを信じたりしないのだ。
σὺ δὲ ἡ πιστὴ καὶ φίλανδρος οὐδὲ προσίῃ ἄλλον τινὰ ὅτι μὴ μόνον Χαιρέαν·
しかし、お前は忠実で男に尽くすあまり、ハレアス以外の誰も近づけようとしない。
καὶ πρῴην μὲν ὅτε ὁ γεωργὸς ὁ Ἀχαρνεὺς ἧκε δύο μνᾶς κομίζων, ἀγένειος καὶ αὐτός—οἴνου δὲ τιμὴν ἀπειλήφει τοῦ πατρὸς πέμψαντος—σὺ δὲ ἐκεῖνον μὲν ἀπεμύκτισας, καθεύδεις δὲ μετὰ τοῦ Ἀδώνιδος Χαιρέου.
先日、アカルナイ区の農夫が2ミナを持ってやって来たとき、彼だって髭のない若者だったというのに――父親が送ったワインの代金を受け取っていたのだ――お前は彼を鼻であしらい、あのアドニスのようなハレアスと寝ているのだ。
ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ
Τί οὖν;
ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ だったら何よ?
ἐχρῆν Χαιρέαν καταλείψασαν παραδέξασθαι τὸν ἐργάτην ἐκεῖνον κινάβρας ἀπόζοντα;
ハレアスを捨てて、山羊の体臭をぷんぷん漂わせるあの労働者を受け入れるべきだったというの?
λεῖός μοι, φασί, Χαιρέας καὶ χοιρίσκος Ἁχαρνεύς.
「私にとってはハレアスはなめらかで、アカルナイ人は子豚だ」と言うじゃない。
ΜΗΤΗΡ
Ἔστω·
ΜΗΤΗΡ いいだろう。
ἐκεῖνος ἀγροῖκος καὶ πονηρὸν ἀποπνεῖ.
あの男は田舎者で、悪臭を放えていた。
τί καὶ Ἀντιφῶντα τὸν Μενεκράτους μνᾶν ὑπισχνούμενον οὐδὲ τοῦτον ἐδέξω;
だが、メネクラテスの息子アンティポンが1ミナを約束したのに、なぜこの男さえ受け入れなかったのだ?
οὐ καλὸς ἦν καὶ ἀστικὸς καὶ ἡλικιώτης Χαιρέου;
彼は美しく、都会的で、ハレアスと同い年ではなかったか?
§7.4ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ
Ἀλλ' ἠπείλησε Χαιρέας ἀποσφάξειν ἀμφοτέρους, εἰ λάβοι μέ ποτε μετ' αὐτοῦ.
ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ でも、もし彼以外の誰かと一緒にいるところを見つけたら、二人とも喉を掻き切って殺すとハレアスが脅したのよ。
ΜΗΤΗΡ
Πόσοι δὲ καὶ ἄλλοι ταῦτα ἀπειλοῦσιν;
ΜΗΤΗΡ 他にどれほど多くの者がそんな脅しをかけることか。
οὐκοῦν ἀνέραστος σὺ μενεῖς διὰ τοῦτο καὶ σωφρονήσεις καθάπερ οὐχ ἑταίρα, τῆς δὲ Θεσμοφόρου ἱέρειά τις οὖσα;
それなら、お前はそのせいで愛人も持たずに過ごし、ヘタイラではなく、まるでテスモポリアの女祭司のように貞淑を守るつもりかい?
ἐῶ τἆλλα.
他のことは言うまい。
τήμερον Ἁλῶά ἐστι.
今日はアロア(豊穣祭)だ。
τί δέ σοι δέδωκεν ἐς τὴν ἑορτήν;
彼はこのお祭りのためにお前に何をくれたのだい?
ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ
Οὐκ ἔχει, ὦ μαννάριον.
ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ あの子はお金を持っていないのよ、お母ちゃん。
ΜΗΤΗΡ
Μόνος οὗτος οὐ τέχνην εὕρηκεν ἐπὶ τὸν πατέρα, οὐκ οἰκέτην καθῆκεν ἐξαπατήσοντα, οὐκ ἀπὸ τῆς μητρὸς ᾔτησεν ἀπειλήσας ἀποπλευσεῖσθαι στρατευσόμενος, εἰ μὴ λάβοι, ἀλλὰ κάθηται ἡμᾶς ἐπιτρίβων μήτε αὐτὸς διδοὺς μήτε παρὰ τῶν διδόντων ἐῶν λαμβάνειν;
ΜΗΤΗΡ この男だけが、父親をだます手立てを見つけられず、騙すための奴隷を送り込みもせず、もし金をもらえなければ兵士として出兵すると脅して母親に無心することもできないとでもいうのかい? 彼はただ座って、自分は何も与えず、与えてくれる者から私たちが受け取ることも邪魔して、私たちを破滅させているだけではないか。
σὺ δὲ οἴει, ὦ Μουσάριον, ὀκτωκαίδεκα ἐτῶν ἀεὶ ἔσεσθαι;
それとも、ムサリオン、お前はいつまでも18歳のままでいられると思っているのかい?
ἢ τὰ αὐτὰ φρονήσειν Χαιρέαν, ὅταν πλουτῇ μὲν αὐτός, ἡ δὲ μήτηρ γάμον πολυτάλαντον ἐξεύρῃ αὐτῷ;
あるいは、ハレアス自身が金持ちになり、彼の母親が多くの持参金付きの結婚相手を彼に見つけてくれたとき、彼が今と同じ気持ちでいると思うかい?
μνησθήσεται ἔτι, οἴει, τότε τῶν δακρύων ἢ τῶν φιλημάτων ἢ τῶν ὅρκων πέντε ἴσως τάλαντα προικὸς βλέπων;
そのとき、おそらく5タラントンの持参金を目の前にして、彼がまだ涙や口づけや誓いを覚えていると思うかい?
ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ
Μνησθήσεται ἐκεῖνος·
ΜΟΥΣΑΡΙΟΝ 彼は覚えていてくれるわ。
δεῖγμα δέ· οὐδὲ νῦν γεγάμηκεν, ἀλλὰ καταναγκαζόμενος καὶ βιαζόμενος ἠρνήσατο.
その証拠に、今だって結婚していないし、強いられ強要されても断ったのよ。
ΜΗΤΗΡ
Γένοιτο μὴ ψεύδεσθαι.
ΜΗΤΗΡ 嘘でなければいいけれどね。
ἀναμνήσω δέ σε, ὦ Μουσάριον, τότε.
ムサリオンよ、その時に私はお前に思い出させてあげるよ。