Humanitext Reader

シケリアのディオドロス · 歴史叢書 §20.23.1-20.23.8

サテュロスの要塞包囲戦と戦死

211 / 301 箇所 · ギリシア語

要旨

敗北したアリファルネスとエウメロスは堅固な王宮に逃げ込み、サテュロスはこれを包囲して森を切り開きながら進撃する。しかし、戦闘中にサテュロスは致命傷を負って死亡し、傭兵隊長メニスコスは包囲を解いて撤退する。

§20.23.1οἱ δὲ περὶ τὸν Ἀριφάρνην καὶ τὸν Εὔμηλον λειφθέντες ἐν τῇ μάχῃ συνέφυγον εἰς τὰ βασίλεια.
戦いに敗れたアリファルネスとエウメロスの手下たちは、王宮へと逃げ込んだ。
ταῦτα δʼ ἔκειτο μὲν παρὰ τὸν Θάτην ποταμόν, ὃς περιρρέων αὐτὰ καὶ βάθος ἔχων ἱκανὸν ἐποίει δυσπρόσιτα, περιείχετο δὲ κρημνοῖς μεγάλοις, ἔτι δʼ ὕλης πλήθει, τὰς πάσας εἰς2βολὰς δύο ἔχοντα χειροποιήτους, ὧν ἡ μὲν ἦν ἐν αὐτοῖς τοῖς βασιλείοις, ὠχυρωμένη πύργοις ὑψηλοῖς καὶ προτειχίσμασιν, ἡ δʼ ἐκ θατέρου μέρους ἐν ἕλεσιν ὑπῆρχε, φρουρουμένη ξυλίνοις ἐρύμασι, διεστύλωτο δὲ δοκοῖς, ὑπεράνω δὲ τῶν ὑδάτων εἶχε τὰς οἰκήσεις.
この王宮はタテス川のそばに位置しており、川はその周囲を流れて十分な深さを持っていたため、王宮を近づきがたいものにしていた。 また、そこは巨大な崖と、さらには生い茂る森に囲まれており、人工の進入路を全部で二つだけ有していた。 そのうち一方は王宮そのもののうちにあり、高い塔と外壁で補強されていた。 他方は反対側にあり、湿地の中に位置し、木造の防壁で守られ、梁で支えられており、水の上に住居を持っていた。
τοιαύτης δʼ οὔσης τῆς περὶ τὸν τόπον ὀχυρότητος τὸ μὲν πρῶτον ὁ Σάτυρος τήν τε χώραν τῶν πολεμίων ἐδῄωσε καὶ τὰς κώμας ἐνεπύρισεν, ἐξ ὧν αἰχμάλωτα σώματα καὶ λείας πλῆθος ἤθροισε.
その場所の堅固さがこのようであったため、サテュロスは最初は敵の領土を略奪し、村々に火を放ち、そこから捕虜と多くの戦利品を集めた。
§20.23.2μετὰ δὲ ταῦτα ἐγχειρήσας διὰ τῶν παρόδων βιάζεσθαι, κατὰ μὲν τὸ προτείχισμα καὶ τοὺς πύργους πολλοὺς ἀποβαλὼν τῶν στρατιωτῶν ἀπεχώρησε, κατὰ δὲ τὰ ἕλη βιασάμενος ἐκράτησε τῶν ξυλίνων φρουρίων.
その後、彼は通路を通って力ずくで突破しようと試み、外壁や塔のある側では、多くの兵士を失って撤退したが、湿地のある側では、力ずくで突破して木造の砦を占領した。
§20.23.3ταῦτα δὲ διαρπάσας καὶ διαβὰς τὸν ποταμὸν ἤρξατο κόπτειν τὴν ὕλην, διʼ ἧς ἀναγκαῖον ἦν ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ βασίλεια.
これらを略奪し、川を渡った後、彼は森を切り開き始めた。 王宮に達するためには、その森を通ることが不可欠であったからである。
τούτων δὲ ἐνεργῶς συντελουμένων Ἀριφάρνης ὁ βασιλεὺς ἀγωνιάσας μὴ κατὰ κράτος ἁλῶναι συμβῇ τὴν ἀκρόπολιν, διηγωνίζετο τολμηρότερον, ὡς ἐν μόνῳ τῷ νικᾶν κειμένης τῆς σωτηρίας.
これらのことが精力的に進められる中、王アリファルネスは、砦が力ずくで奪取されることを恐れ、勝利することの中にのみ救いがあるとして、より勇敢に戦い抜いた。
§20.23.4διείλετο δὲ καὶ τοὺς τοξότας ἐπʼ ἀμφότερα τὰ μέρη τῆς παρόδου, διʼ ὧν ῥᾳδίως κατετίτρωσκε τοὺς τὴν ὕλην κόπτοντας, μὴ δυναμένους μήτε προορᾶσθαι τὰ βέλη μήτʼ ἀμύνεσθαι τοὺς βάλλοντας διὰ τὴν πυκνότητα τῶν δένδρων.
彼はまた、通路の両側に弓兵を配置し、彼らを通じて、森を切り開いている者たちを容易に傷つけた。 彼らは木々が密集しているために、飛んでくる矢を見通すことも、射手を防ぐこともできなかったからである。
§20.23.5οἱ δὲ περὶ τὸν Σάτυρον ἐπὶ τρεῖς μὲν ἡμέρας ἔτεμνον τὴν ὕλην, ὁδοποιούμενοι καὶ διακαρτεροῦντες ἐπιπόνως·
サテュロスの一派は、三日間にわたって森を切り開き、困難に耐え忍びながら道を作った。
τῇ δὲ τετάρτῃ συνήγγισαν μὲν τῷ τείχει, νικώμενοι δὲ τῷ πλήθει τῶν βελῶν καὶ τῇ τῶν τόπων στενοχωρίᾳ μεγάλοις ἐλαττώμασι περιέπιπτον.
しかし四日目には壁に近づいたものの、矢の多さと場所の狭さに圧倒され、大きな損害を被った。
§20.23.6Μενίσκος μὲν γὰρ ὁ τῶν μισθοφόρων ἡγεμών, ἀνὴρ καὶ συνέσει καὶ τόλμῃ διαφέρων, προσπεσὼν διὰ τῆς διόδου πρὸς τὸ τεῖχος καὶ μετὰ τῶν περὶ ἑαυτὸν λαμπρῶς ἀγωνισάμενος ἐξεβιάσθη, πολλαπλασίων ἐπʼ αὐτὸν ἐπεξελθόντων.
というのも、傭兵の隊長であるメニスコスは、知性と勇気の双方で傑出した人物であったが、通路を通って壁へと突撃し、自らの周りの者たちとともに見事に戦ったものの、はるかに多数の敵が彼に向かって出撃してきたため、押し戻されたからである。
§20.23.7ὃν ἰδὼν ὁ Σάτυρος κινδυνεύοντα ταχέως παρεβοήθει καὶ τὴν ἐπιφορὰν τῶν πολεμίων ὑποστὰς ἐτρώθη λόγχῃ διὰ τοῦ βραχίονος καὶ κακῶς ἀπαλλάττων ὑπὸ τοῦ τραύματος ἐπανῆλθεν εἰς τὴν παρεμβολὴν καὶ νυκτὸς ἐπιγενομένης ἐξέλιπε τὸν βίον, ἐννέα μόνον μῆνας βασιλεύσας μετὰ τὴν τοῦ πατρὸς τελευτὴν Παρυσάδου.
サテュロスは彼が危険に瀕しているのを見て、すぐに救援に赴き、敵の猛攻を食い止めたが、槍で腕を刺し貫かれて負傷した。 そして傷のために重態となって陣営に引き返したが、夜が訪れると息を引き取った。 父パリュサデスの死後、わずか九ヶ月統治しただけであった。
§20.23.8Μενίσκος δʼ ὁ τῶν μισθοφόρων ἡγεμὼν λύσας τὴν πολιορκίαν ἀπήγαγε τὴν δύναμιν εἰς Γάργαζαν πόλιν κἀκεῖθεν τὸ τοῦ βασιλέως σῶμα διὰ τοῦ ποταμοῦ διεκόμισεν εἰς Παντικάπαιον πρὸς τὸν ἀδελφὸν Πρύτανιν.
傭兵の隊長であるメニスコスは、包囲を解いて軍勢をガルガザ市へと撤退させ、そこから王の遺体を川伝いにパンティカパイオンへと、彼の弟であるプリュタニスの元へ運んだ。

語釈・文法注

  1. 20.23.1ἔχοντα — 中性複数現在分詞で、先行する中性複数名詞 `ταῦτα`(指示代名詞、`τὰ βασίλεια`「王宮」を指す)を修飾している。主節の動詞 `περιείχετο` の主語(王宮)に対する付加的な説明(同格関係)として機能している。
  2. 20.23.3ἀγωνιάσας μὴ κατὰ κράτος ἁλῶναι συμβῇ τὴν ἀκρόπολιν — 分詞 `ἀγωνιάσας`(「〜を恐れて」を意味する `ἀγωνιάω` のアオリスト分詞)が懸念を示す接続法 `συμβῇ`(`συμβαίνω` のアオリスト接続法)と接続詞 `μή` を導き、「アクロポリスが力ずくで(`κατὰ κράτος`)占領される(`ἁλῶναι`、`ἁλίσκομαι`のアオリスト不定詞)事態が起こることを恐れて」という意味を表す懸念の節を形成している。
  3. 20.23.4μὴ δυναμένους — 対格複数分詞 `δυναμένους` は、先行する対格句 `τοὺς τὴν ὕλην κόπτοντας`(森を切り開いている者たち)を修飾し、彼らが森の密度のために敵を見通すことも防ぐこともできなかった状態にあるという付帯状況ないし理由を述べている。
  4. 20.23.7κακῶς ἀπαλλάττων ὑπὸ τοῦ τραύματος — 現在分詞 `ἀπαλλάττων` を用いた `κακῶς ἀπαλλάττω` は「(健康状態について)悪い状態にある、重態である」を意味する慣用表現で、前置詞 `ὑπό` と属格 `τοῦ τραύματος` がその原因(負傷)を示している。

この箇所を引用する

シケリアのディオドロス, 歴史叢書 §20.23.1-20.23.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc6:20.23.1-20.23.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。