Humanitext Reader

シケリアのディオドロス · 歴史叢書 §18.53.1-18.53.7

エウメネスの波瀾万丈な生涯の概観

54 / 301 箇所 · ギリシア語

要旨

著者は記述の対象をアンティゴノスからエウメネスへと移し、彼がかつて大国を率いて勝利を収めながらも敗れて包囲され、その後に奇跡的に解放されて再び勢力を急拡大させた波瀾万丈な歩みの概略を提示する。

§18.53.1ἡμεῖς δὲ διεληλυθότες τὰ περὶ Ἀντίγονον μεταβιβάσομεν τὴν ἀναγραφὴν ἐπὶ τὰ συμβάντα περὶ Εὐμενῆ.
私たちはアンティゴノスに関する事柄を語り終えたので、記述をエウメネスに起こった出来事へと移すことにしよう。
οὗτος γὰρ μεγάλαις καὶ παραδόξοις μεταβολαῖς χρώμενος διετέλεσεν ἀεὶ παρʼ ἐλπίδας ἀγαθῶν τε καὶ κακῶν μεταλαμβάνων.
というのも、彼は大きな、そして予期せぬ浮沈を経験し、常に予想に反して、幸運と不運の双方を代わる代わる分かち持ったからである。
§18.53.2πρὸ μὲν γὰρ τούτων τῶν καιρῶν συναγωνιζόμενος Περδίκκᾳ τε καὶ τοῖς βασιλεῦσιν ἔλαβε σατραπείαν Καππαδοκίαν καὶ τοὺς συνορίζοντας ταύτῃ τόπους, ἐν οἷς μεγάλων δυνάμεων καὶ πολλῶν χρημάτων κυριεύσας περιβόητον ἔσχε τὴν εὐτυχίαν.
というのも、この時期より以前に、彼はペルディッカスおよび王たちと共に戦い、カッパドキアの総督領とこれに隣接する地域を獲得し、それらの場所で強大な軍勢と莫大な資金を支配下に置き、彼の幸運は世に知れ渡るものとなったからである。
§18.53.3κρατερὸν μὲν γὰρ καὶ Νεοπτόλεμον, διωνομασμένους ἡγεμόνας καὶ τὰς ἀνικήτους τῶν Μακεδόνων ἔχοντας δυνάμεις, ἐνίκησε παρατάξει καὶ αὐτοὺς κατὰ τὴν μάχην ἀνεῖλεν.
実際、彼は名高い将軍でありマケドニア人の無敵の軍勢を率いていたクラテロスとネオプトレモスを会戦で打ち破り、戦いの中で彼ら自身を討ち取った。
§18.53.4δόξας δὲ ἀνυπόστατος εἶναι τηλικαύτης ἐπειράθη μεταβολῆς ὥστε ὑπʼ Ἀντιγόνου μεγάλῃ παρατάξει λειφθῆναι καὶ μετʼ ὀλίγων φίλων ἀναγκασθῆναι καταφυγεῖν εἴς τι χωρίον παντελῶς μικρόν.
彼は敵う者のない人物と思われていたが、次のような大逆転を経験することになった。 すなわち、大いなる会戦でアンティゴノスに敗北し、ごく少数の友らとともに完全に小さなある場所へと逃げ込まざるを得なくなったのである。
εἰς τοῦτο δʼ ἐγκλεισθεὶς καὶ περιληφθεὶς ὑπὸ τῶν πολεμίων διπλοῖς τείχεσιν οὐδένα βοηθὸν ἔσχε τῆς ἰδίας συμφορᾶς.
この場所に閉じ込められ、敵によって二重の壁で囲まれてしまい、彼は自らの不運に対して、誰一人として救援者を得られなかった。
§18.53.5ἐνιαυσίου δʼ οὔσης τῆς πολιορκίας καὶ τῆς σωτηρίας ἀπογινωσκομένης ἄφνω παράδοξος λύσις ἐφάνη τῶν ἀτυχημάτων.
包囲が1年に及び、救かる見込みが諦められていたとき、突如として不幸の予期せぬ解決が現れた。
ὁ γὰρ πολιορκῶν τὸν Εὐμενῆ καὶ σπεύδων ἀνελεῖν Ἀντίγονος ἐκ μεταβολῆς παρεκάλεσεν αὐτὸν πρὸς κοινοπραγίαν καὶ λαβὼν διὰ τῶν ὅρκων τὰς πίστεις τῆς πολιορκίας ἀπελύθη.
というのも、エウメネスを包囲し、彼をなきものにしようと急いでいたアンティゴノスが、一転して彼を共同の行動へと誘い、誓いを通じて信頼を得たのちに、彼(エウメネス)は包囲から解放されたからである。
§18.53.6μετὰ δέ τινα χρόνον ἀνελπίστως διασωθεὶς τότε μὲν περὶ τὴν Καππαδοκίαν διέτριβεν ἀναλαμβάνων τοὺς προγεγονότας φίλους καὶ τοὺς κατὰ τὴν χώραν πλανωμένους τῶν συνεστρατευκότων αὐτῷ πρότερον.
その後、思いがけず救われた彼は、当時はカッパドキアの周辺に滞在し、以前の友らや、かつて彼とともに従軍した者のうち国内をさまよっていた人々を再び集めていた。
ἀγαπώμενος δὲ διαφερόντως ταχὺ πολλοὺς ἔσχε κοινωνοὺς τῶν αὐτῶν ἐλπίδων καὶ πρὸς τὴν μετʼ αὐτοῦ στρατείαν ὑπακούοντας.
彼は格段に慕われていたため、すぐに同じ希望を共有する多くの仲間を得、彼に付き従っての遠征に応じる人々を得た。
§18.53.7τέλος δὲ ἐν ὀλίγαις ἡμέραις χωρὶς τῶν ἐν τῷ φρουρίῳ συμπεπολιορκημένων φίλων πεντακοσίων ἔσχε στρατιώτας ἐθελοντὶ ὑπακούοντας πλείους τῶν δισχιλίων.
そしてついに、数日間のうちに、要塞でともに包囲されていた五百人の友らを除いて、自発的に付き従う二千人以上の兵士を得た。
τῆς τύχης δʼ αὐτῷ συνεργούσης τηλικαύτην ἔλαβεν αὔξησιν ὥστε παραλαβεῖν τὰς βασιλικὰς δυνάμεις καὶ προστῆναι τῶν βασιλέων πρὸς τοὺς καταλύειν αὐτῶν τὴν ἀρχὴν τετολμηκότας.
運命が彼を助けたため、彼は、王家の軍勢を引き受け、彼らの支配を崩壊させようと企てた者たちに対して王たちの守護者となるほどの、絶大な勢力の拡大を遂げた。
ἀλλὰ ταῦτα μὲν μικρὸν ὕστερον ἀκριβέστερον διέξιμεν ἐν τοῖς οἰκείοις καιροῖς.
しかし、これらの事柄については、少し後になって、しかるべき時期により詳しく述べることにしよう。

語釈・文法注

  1. 18.53.1χρώμενος διετέλεσεν ἀεὶ παρʼ ἐλπίδας ἀγαθῶν τε καὶ κακῶν μεταλαμβάνων — 非限定動詞 διετέλεσεν(διατελέω「〜し続ける」)に二つの分詞 χρώμενος(χράομαι「経験する、用いる」)および μεταλαμβάνων(μεταλαμβάνω「分かち持つ、経験する」)が係っている。ここでは「彼は大きな変化を経験しつつ、常に幸運と不運を代わる代わる経験し続けた」という意味になる。
  2. 18.53.3κρατερὸν — 形容詞 κρατερός(強い、頑強な)の対格形のように見えるが、ここではマケドニアの将軍クラテロス(Κρατερός)の対格名。小文字表記で伝わっているが、直後の Νεοπτόλεμον(ネオプトレモスの対格)と並置されて対格語となっている固有名詞として解釈される。
  3. 18.53.5ἀπελύθη — 受動態動詞 ἀπελύθη(ἀπολύω「解放する」の直説法過去受動)の主語は、直前の主節の文脈および意味上の指示対象から、アンティゴノスではなく包囲されていたエウメネス(τὸν Εὐμενῆ)である。主語が「アンティゴノス」から「エウメネス」へと転換している点に注意を要する。
  4. 18.53.7χωρὶς τῶν ἐν τῷ φρουρίῳ συμπεπολιορκημένων φίλων πεντακοσίων — 前置詞 χωρίς は「〜を除いて」の意味で属格を支配する。ここでは τῶν φίλων πεντακοσίων(五百人の友ら)とその間に挿入された分詞句 ἐν τῷ φρουρίῳ συμπεπολιορκημένων(要塞でともに包囲された)が全体として属格支配を受けている。

この箇所を引用する

シケリアのディオドロス, 歴史叢書 §18.53.1-18.53.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc6:18.53.1-18.53.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。