Humanitext Reader

シケリアのディオドロス · 歴史叢書 §5.35.1-5.35.5

イベリアの銀山の起源とフェニキア人の交易

357 / 406 箇所 · ギリシア語

要旨

著者はイベリアの銀山について解説を始め、ピレネー山脈の大火によって地表に純銀が流れ出したという起源伝説を語る。この銀の価値を知らない先住民からフェニキア人が安価で買い取り、交易を通じて莫大な富を築いて各地に植民市を建設した経緯が説明される。

§5.35.1ἐπεὶ δὲ τὰ περὶ τῶν Ἰβήρων διήλθομεν, οὐκ ἀνοίκειον εἶναι διαλαμβάνομεν περὶ τῶν ἐν αὐτῇ μετάλλων ἀργυρείων διελθεῖν·
イベリア人に関する事柄を語り終えたので、そこにある銀山について語ることは不適切ではないと我々は判断する。
αὕτη γὰρ ἡ χώρα σχεδόν τι πλεῖστον καὶ κάλλιστον ἔχει μεταλλευόμενον ἄργυρον καὶ πολλὰς τοῖς ἐργαζομένοις παρέχεται προσόδους.
というのも、この国は採掘される銀をほぼ最も多く、かつ最も優れた品質で有しており、そこで働く人々に多くの収益をもたらしているからである。
§5.35.2εἴρηται μὲν οὖν ἡμῖν καὶ ἐν ταῖς πρὸ ταύτης βίβλοις ἐν ταῖς περὶ Ἡρακλέους πράξεσι τὰ κατὰ τὴν Ἰβηρίαν ὄρη τὰ καλούμενα Πυρηναῖα·
さて、これより前の諸書において、ヘラクレスの業績に関する記述の中で、ピレネーと呼ばれるイベリアの山々についてはすでに述べた。
ταῦτα δὲ καὶ κατὰ τὸ ὕψος καὶ κατὰ τὸ μέγεθος ὑπάρχει διάφορα τῶν ἄλλων·
これらは高さにおいても大きさにおいても、他の山々より際立っている。
παρήκει γὰρ ἀπὸ τῆς κατὰ τὴν μεσημβρίαν θαλάττης σχεδὸν ἄχρι πρὸς τὸν ὑπὸ τὰς ἄρκτους ὠκεανόν, διείργοντα δὲ τὴν Γαλατίαν καὶ τὴν Ἰβηρίαν, ἔτι δὲ τὴν Κελτιβηρίαν, παρεκτείνει σταδίους ὡς τρισχιλίους.
というのも、南の海から北極の下のオーケアノス(大洋)の近くにまで達しており、ガラティア(ガリア)とイベリア、さらにはケルティベリアを隔てて、およそ三千スタディオンにわたって延びているからである。
§5.35.3πολλῶν δʼ ὄντων ἐν αὐτοῖς δρυμῶν καὶ πυκνῶν τοῖς δένδρεσι, φασὶν ἐν τοῖς παλαιοῖς χρόνοις ὑπό τινων νομέων ἀφέντων πῦρ κατακαῆναι παντελῶς ἅπασαν τὴν ὀρεινὴν χώραν·
そこには木々が鬱蒼と生い茂る多くの森があるが、古代において、ある羊飼いたちが火を放ったために、その山岳地帯全体が完全に焼き尽くされたと言われている。
διὸ καὶ συχνὰς ἡμέρας συνεχῶς πυρὸς ἐπιφλέγοντος καῆναι τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς, καὶ τὰ μὲν ὄρη διὰ τὸ συμβεβηκὸς κληθῆναι Πυρηναῖα, τὴν δʼ ἐπιφάνειαν τῆς κατακεκαυμένης χώρας ἀργύρῳ ῥυῆναι πολλῷ, καὶ χωνευθείσης τῆς φύσεως, ἐξ ἧς ὁ ἄργυρος κατασκευάζεται, ῥύακας γενέσθαι πολλοὺς ἀργύρου καθαροῦ.
そのため、何日も連続して火が燃え盛ったので、大地の表面が焼かれ、この出来事によってその山々は「ピレネー」(火の山)と呼ばれるようになり、焼き尽くされた土地の表面には多くの銀が流れ出し、銀が作られる原料の物質が融解したため、純銀の多くの流れが生じたということである。
§5.35.4τῆς δὲ τούτου χρείας ἀγνοουμένης παρὰ τοῖς ἐγχωρίοις, τοὺς Φοίνικας ἐμπορίαις χρωμένους καὶ τὸ γεγονὸς μαθόντας ἀγοράζειν τὸν ἄργυρον μικρᾶς τινος ἀντιδόσεως ἄλλων φορτίων.
現地の人々はこれの用途を知らなかったが、交易を行っていたフェニキア人たちが、この出来事を知って、他の荷物とのわずかな交換でその銀を買い取った。
διὸ δὴ τοὺς Φοίνικας μετακομίζοντας εἴς τε τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Ἀσίαν καὶ τἄλλα πάντα ἔθνη μεγάλους περιποιήσασθαι πλούτους.
それゆえ、フェニキア人たちはそれをギリシアやアジア、その他すべての民族へと運び出し、莫大な富を築いたのである。
ἐπὶ τοσοῦτο δὲ τοὺς ἐμπόρους διατεῖναι τῆς φιλοκερδίας, ὥστε ἐπειδὰν καταγόμων ὄντων τῶν πλοίων περιττεύῃ πολὺς ἄργυρος, ἐκκόπτειν τὸν ἐν ταῖς ἀγκύραις μόλιβδον, καὶ ἐκ τοῦ ἀργύρου τὴν ἐκ τοῦ μολίβδου χρείαν ἀλλάττεσθαι.
そして、商人たちの利欲は極みに達し、船が満載になってもなお多くの銀が余った時には、錨に使われていた鉛を切り落とし、鉛の用途を銀で代用するほどであったという。
§5.35.5διόπερ ἐπὶ πολλοὺς χρόνους οἱ Φοίνικες διὰ τῆς τοιαύτης ἐμπορίας ἐπὶ πολὺ λαβόντες αὔξησιν ἀποικίας πολλὰς ἀπέστειλαν, τὰς μὲν εἰς Σικελίαν καὶ τὰς σύνεγγυς ταύτης νήσους, τὰς δʼ εἰς τὴν Λιβύην καὶ Σαρδόνα καὶ τὴν Ἰβηρίαν.
それゆえ、長い年月にわたり、フェニキア人たちはこのような交易によって大いに繁栄を遂げ、多くの植民市を送り出した。 あるものはシケリアとその近隣の島々へ、またあるものはリビュア、サルドー(サルディニア)、そしてイベリアへと。

語釈・文法注

  1. 5.35.1οὐκ ἀνοίκειον εἶναι διαλαμβάνομεν — 非人称表現の不定詞句 οὐκ ἀνοίκειον εἶναι(不適切ではないこと)が、動詞 διαλαμβάνομεν(我々は判断する)の直接目的語(対格不定詞構文)として機能している。不定詞 διελθεῖν(語ること)は形容詞 ἀνοίκειον の補語である。
  2. 5.35.3φασὶν ... κατακαῆναι — 主動詞 φασίν(彼らは言う/〜と言われている)により、文末(§5.35.4 の冒頭)に至るまで、極めて長大な対格不定詞構文(間接話法)が形成されている。不定詞 κατακαῆναι, καῆναι, κληθῆναι, ῥυῆναι, γενέσθαι はすべてこの φασίν に支配されており、それぞれの節の主語(対格)が切り替わる構造を正確に読み解く必要がある。
  3. 5.35.4ὥστε ... ἐκκόπτειν ... ἀλλάττεσθαι — 結果の副詞節を導く ὥστε に続く不定詞句。意味上の主語は先行する τοὺς ἐμπόρους(商人たち)である。節内にはさらに ἐπειδὰν ... περιττεύῃ(〜のときにはいつも)という一般条件節と、その中に καταγόμων ὄντων τῶν πλοίων という「属格独立分詞構文」(原因・状況)が入れ子になっており、非常に複雑な複文構造をなしている。

この箇所を引用する

シケリアのディオドロス, 歴史叢書 §5.35.1-5.35.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc5:5.35.1-5.35.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。