§3.72.1τοῦ δʼ οὖν Διονύσου μέλλοντος στρατεύειν ἐπὶ τὸν Κρόνον καὶ τῆς δυνάμεως ἐκ τῆς Νύσης ἐξιούσης, μυθολογοῦσιν Ἀρισταῖον τὸν ἐπιστάτην αὐτοῦ θυσίαν τε παραστῆσαι καὶ πρῶτον ἀνθρώπων ὡς θεῷ θῦσαι.
さて、ディオニュソスがクロノスに対して遠征しようとし、軍勢がニュサから出発しようとしていたとき、人々が語る神話によれば、彼の養育者であるアリスタイオスが犠牲を供え、人間の中で最初に彼に対して神として犠牲を捧げたという。
συστρατεῦσαι δέ φασι καὶ τῶν Νυσαίων τοὺς εὐγενεστάτους, οὓς ὀνομάζεσθαι Σειληνούς.
また、ニュサ人の中で最も高貴な者たちも共に遠征したと言われており、彼らはセイレイノスたちと呼ばれている。
§3.72.2πρῶτον γὰρ τῶν ἁπάντων βασιλεῦσαί φασι Σειληνόν, οὗ τὸ γένος ὅθεν ἦν ὑπὸ πάντων ἀγνοεῖσθαι διὰ τὴν ἀρχαιότητα.
というのも、彼らすべての中で最初にセイレイノスが王となったと言われており、彼の出自がどこであったかは、その古さゆえに誰にも知られていないからである。
ἔχοντος δʼ αὐτοῦ κατὰ τὴν ὀσφῦν οὐράν, διατελέσαι καὶ τοὺς ἐκγόνους τὸ παράσημον τοῦτο φοροῦντας διὰ τὴν τῆς φύσεως κοινωνίαν.
彼が腰のあたりに尾を持っていたため、その子孫たちも自然の本性を共有していることから、この特徴的な印を身につけ続けたという。
τὸν δʼ οὖν Διόνυσον ἀναζεύξαντα μετὰ τῆς δυνάμεως, καὶ διελθόντα πολλὴν μὲν ἄνυδρον χώραν, οὐκ ὀλίγην δʼ ἔρημον καὶ θηριώδη, καταστρατοπεδεῦσαι περὶ πόλιν Λιβυκὴν τὴν ὀνομαζομένην Ζάβιρναν.
さて、ディオニュソスは軍勢とともに出発し、多くの水のない地域や、少なからぬ荒涼とした猛獣のうごめく地を通り抜け、ザビルナと呼ばれるリビアの都市の近くに宿営した。
§3.72.3πρὸς δὲ ταύτῃ γηγενὲς ὑπάρχον θηρίον καὶ πολλοὺς ἀναλίσκον τῶν ἐγχωρίων, τὴν ὀνομαζομένην Κάμπην, ἀνελεῖν καὶ μεγάλης τυχεῖν δόξης ἐπʼ ἀνδρείᾳ παρὰ τοῖς ἐγχωρίοις.
この都市の近くに、大地から生まれた野獣で、多くの現地住民を食い殺していたカンペと呼ばれるものがいたが、彼はこれを退治し、現地の人々の間でその勇気によって大いなる名声を獲得した。
ποιῆσαι δʼ αὐτὸν καὶ χῶμα παμμέγεθες ἐπὶ τῷ φονευθέντι θηρίῳ, βουλόμενον ἀθάνατον ἀπολιπεῖν ὑπόμνημα τῆς ἰδίας ἀρετῆς, τὸ καὶ διαμεῖναν μέχρι τῶν νεωτέρων χρόνων.
また、彼は殺害した野獣の上に非常に大きな塚を築いたが、これは自身の卓越性の不滅の記念碑を残したいと望んだからであり、それは後世の時代まで残存した。
§3.72.4ἔπειτα τὸν μὲν Διόνυσον προάγειν πρὸς τοὺς Τιτᾶνας, εὐτάκτως ποιούμενον τὰς ὁδοιπορίας καὶ πᾶσι τοῖς ἐγχωρίοις φιλανθρώπως προσφερόμενον καὶ τὸ σύνολον ἑαυτὸν ἀποφαινόμενον στρατεύειν ἐπὶ κολάσει μὲν τῶν ἀσεβῶν, εὐεργεσίᾳ δὲ τοῦ κοινοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων.
その後、ディオニュソスはティタン神族に向けて進軍したが、行軍は規律正しく行い、すべての現地住民に人道的に接し、全体として、自分が不信心な者たちを処罰し、人類の共通の種族に恩恵を施すために遠征しているのだと自ら表明していた。
τοὺς δὲ Λίβυας θαυμάζοντας τὴν εὐταξίαν καὶ τὸ τῆς ψυχῆς μεγαλοπρεπές, τροφάς τε παρέχεσθαι τοῖς ἀνθρώποις δαψιλεῖς καὶ συστρατεύειν προθυμότατα.
リビア人たちは彼の規律正しさと精神の気高さに感嘆し、兵士たちに豊かな食糧を提供し、極めて熱心に共に遠征した。
§3.72.5συνεγγιζούσης δὲ τῆς δυνάμεως τῇ πόλει τῶν Ἀμμωνίων, τὸν Κρόνον πρὸ τοῦ τείχους παρατάξει λειφθέντα τὴν μὲν πόλιν νυκτὸς ἐμπρῆσαι, σπεύδοντα εἰς τέλος καταφθεῖραι τοῦ Διονύσου τὰ πατρῷα βασίλεια, αὐτὸν δʼ ἀναλαβόντα τὴν γυναῖκα Ῥέαν καί τινας τῶν συνηγωνισμένων φίλων λαθεῖν ἐκ τῆς πόλεως διαδράντα.
軍勢がアモンの人々の都市に近づくと、クロノスは城壁の前での会戦で敗北したため、夜間に都市に火を放ち、ディオニュソスの父伝来の王宮を完全に破滅させようと焦ったが、彼自身は妻のレアーと、共に戦った友人の何人かを伴って、密かに都市から逃げ去った。
οὐ μὴν τόν γε Διόνυσον ὁμοίαν ἔχειν τούτῳ προαίρεσιν·
しかしながら、ディオニュソスは彼と同じような意図を持っていなかった。
λαβόντα γὰρ τόν τε Κρόνον καὶ τὴν Ῥέαν αἰχμαλώτους οὐ μόνον ἀφεῖναι τῶν ἐγκλημάτων διὰ τὴν συγγένειαν, ἀλλὰ καὶ παρακαλέσαι τὸν λοιπὸν χρόνον γονέων ἔχειν πρὸς αὐτὸν εὔνοιάν τε καὶ τάξιν καὶ συζῆν τιμωμένους ὑπʼ αὐτοῦ μάλιστα πάντων.
というのも、彼はクロノスとレアーを捕虜にしたが、血縁関係のゆえに罪を免除しただけでなく、今後の人生において自分に対して親としての好意と役割を持ってくれるよう懇願し、誰よりも彼から敬意を払われながら共に暮らすよう求めたからである。
§3.72.6τὴν μὲν οὖν Ῥέαν διατελέσαι πάντα τὸν βίον ὡς υἱὸν ἀγαπῶσαν, τὸν δὲ Κρόνον ὕπουλον ἔχειν τὴν εὔνοιαν.
こうして、レアーは生涯を通じて彼を息子として愛し続けたが、クロノスの抱く好意は偽りのものであった。
γενέσθαι δʼ αὐτοῖς περὶ τούτους τοὺς χρόνους υἱόν, ὃν προσαγορευθῆναι Δία, τιμηθῆναι δὲ μεγάλως ὑπὸ τοῦ Διονύσου, καὶ διʼ ἀρετὴν ἐν τοῖς ὕστερον χρόνοις γενέσθαι πάντων βασιλέα.
また、この頃彼らの間に一人の息子が生まれ、ゼウスと名付けられたが、彼はディオニュソスによって大いに重んじられ、その卓越性のゆえに後世において万物の王となった。