§2.33.1ἐπὶ δὲ τούτου συστῆναι μέγαν πόλεμον τοῖς Μήδοις πρὸς Καδουσίους διὰ τοιαύτας αἰτίας.
このアルタイオスの治世に、次のような理由からメディア人とカドゥシオイ人の間に大規模な戦争が勃発した。
Παρσώνδην τὸν Πέρσην, θαυμαζόμενον ἐπʼ ἀνδρείᾳ καὶ συνέσει καὶ ταῖς ἄλλαις ἀρεταῖς, φίλον τε ὑπάρξαι τῷ βασιλεῖ καὶ μέγιστον ἰσχῦσαι τῶν μετεχόντων τοῦ βασιλικοῦ συνεδρίου.
ペルシア人パルソンデスは、勇気と知性、その他の美徳によって称賛され、王の友人であり、王室会議の出席者の中で最大の権勢を誇っていた。
§2.33.2τοῦτον δʼ ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἔν τινι κρίσει λυπηθέντα φυγεῖν μετὰ πεζῶν μὲν τρισχιλίων, ἱππέων δὲ χιλίων εἰς Καδουσίους, παρʼ οἷς ἦν ἐκδεδομένος τὴν ἰδίαν ἀδελφὴν τῷ μάλιστα δυναστεύοντι κατὰ τούτους τοὺς τόπους.
しかし彼は、ある裁判において王によって感情を害されたため、歩兵3,000人と騎兵1,000人を率いてカドゥシオイ人のもとへ逃亡した。 そこには、彼はこの地方で最も権勢のある者に自分の姉妹を嫁がせていた。
§2.33.3γενόμενον δʼ ἀποστάτην καὶ πείσαντα τὸ σύμπαν ἔθνος ἀντέχεσθαι τῆς ἐλευθερίας, αἱρεθῆναι στρατηγὸν διὰ τὴν ἀνδρείαν.
彼は反逆者となり、部族全体を説得して自由を求めさせ、その勇気ゆえに将軍に選ばれた。
ἔπειτα πυνθανόμενον ἀθροιζομένην ἐπʼ αὐτὸν μεγάλην δύναμιν, καθοπλίσαι τοὺς Καδουσίους πανδημεί, καὶ καταστρατοπεδεῦσαι πρὸς ταῖς εἰς τὴν χώραν εἰσβολαῖς ἔχοντα τοὺς σύμπαντας οὐκ ἐλάττους εἴκοσι μυριάδων.
その後、自分に対して大軍が召集されつつあることを知ると、カドゥシオイ人を総動員して武装させ、その国への侵入路の近くに陣を張ったが、その全軍は20万人を下回らなかった。
§2.33.4τοῦ δὲ βασιλέως Ἀρταίου στρατεύσαντος ἐπʼ αὐτὸν μυριάσιν ὀγδοήκοντα μάχῃ κρατῆσαι καὶ πλείους μὲν τῶν πεντακισμυρίων ἀνελεῖν, τὴν δʼ ἄλλην δύναμιν ἐκβαλεῖν ἐκ τῆς Καδουσίων χώρας.
そしてアルタイオス王が80万の軍勢を率いて彼に対して遠征してきたとき、彼は戦闘で勝利を収め、5万人以上を討ち取り、残りの軍勢をカドゥシオイ人の領土から追い出した。
διὸ καὶ παρὰ τοῖς ἐγχωρίοις θαυμαζόμενον αἱρεθῆναί τε βασιλέα καὶ τὴν Μηδίαν συνεχῶς λεηλατεῖν καὶ πάντα τόπον καταφθείρειν.
そのため、現地の人々から称賛されて王に選ばれ、メディアの領土を絶えず略奪し、あらゆる場所を荒廃させた。
§2.33.5μεγάλης δὲ δόξης τυχόντα, καὶ γήρᾳ μέλλοντα καταστρέφειν τὸν βίον, ἀρὰν θέσθαι παραστησάμενον τὸν διαδεχόμενον τὴν ἀρχήν, ὅπως μηδέποτε διαλύσωνται τὴν ἔχθραν Καδούσιοι πρὸς Μήδους·
彼は大いなる名声を得たが、老齢によって生涯を終えようとするとき、王位の継承者をそばに立たせて、カドゥシオイ人がメディア人に対する敵意を絶対に解くことがないようにと呪いをかけた。
εἰ δὲ σύνθοιντο ὁμολογίας, ἐξώλεις γενέσθαι τούς τε ἀπὸ τοῦ γένους αὐτοῦ καὶ Καδουσίους ἅπαντας.
もし講和に同意するならば、彼自身の家系に属する者たちもカドゥシオイ人も全員が滅び尽きるようにと。
§2.33.6διὰ δὴ ταύτας τὰς αἰτίας ἀεὶ πολεμικῶς ἐσχηκέναι Καδουσίους πρὸς Μήδους, καὶ μηδέποτε τοῖς τούτων βασιλεῦσιν ὑπηκόους γεγονέναι, μέχρι οὗ Κῦρος εἰς Πέρσας μετέστησε τὴν ἡγεμονίαν.
まさにこれらの原因のために、カドゥシオイ人は常にメディア人に対して敵対関係を維持し、キュロスがペルシア人に支配権を移すまで、メディアの王たちに服従することは決してなかった。