Humanitext Reader

シケリアのディオドロス · 歴史叢書 §17.97.1-17.97.3

河川合流点の急流とアレクサンドロスの生還

702 / 723 箇所 · ギリシア語

要旨

アレクサンドロスはインダス川との合流点で激流に巻き込まれ、旗艦の転覆により命の危機に瀕するが、奇跡的に生還してアキレウスになぞらえ神々に感謝を捧げる。

§17.97.1αὐτὸς δὲ πάλιν μετὰ τῶν φίλων ἐμβὰς εἰς τὰς ναῦς διὰ τοῦ ποταμοῦ τὸν πλοῦν ἐποιεῖτο μέχρι τῆς συμβολῆς τῶν προειρημένων ποταμῶν καὶ τοῦ Ἰνδοῦ.
彼自身は再び、友人たちとともに船に乗り込み、上述の諸河川とインダス川の合流点に達するまで、川を通る航海を続けた。
μεγάλων δὲ ῥείθρων εἰς ἕνα τόπον συρραττόντων ἴλιγγες πολλαὶ καὶ φοβεραὶ συνίσταντο καὶ τὰ σκάφη συστρέφουσαι διέφθειρον.
しかし、巨大な流れが一つの場所に激突したため、多くの恐ろしい渦が発生し、船を巻き込んで破滅させた。
τῆς δὲ τοῦ ῥεύματος βίας ὀξείας καὶ σφοδρᾶς οὔσης καὶ τῆς τῶν κυβερνητῶν τέχνης κατισχυομένης δύο μὲν μακραὶ ναῦς κατέδυσαν, τῶν δὲ ἄλλων πλοίων οὐκ ὀλίγα πρὸς τὴν γῆν ἐξέπεσε.
流れの勢いは激しく猛烈であり、舵手たちの技術を圧倒したため、二隻の軍船が沈没し、他の船の少なからぬ数が陸へと打ち上げられた。
§17.97.2τῆς δὲ ναυαρχίδος καταρράκτῃ μεγάλῳ περιπεσούσης ὁ βασιλεὺς εἰς τὸν ἔσχατον ἦλθε κίνδυνον.
旗艦が巨大な急流に巻き込まれたため、王は極限の危険に陥った。
διὸ καὶ τοῦ θανάτου πρὸ ὀφθαλμῶν ὄντος ὁ μὲν Ἀλέξανδρος ἀποθέμενος τὴν ἐσθῆτα γυμνῷ τῷ σώματι τῆς ἐνδεχομένης ἀντείχετο βοηθείας, οἱ δὲ φίλοι παρενήχοντο, σπεύδοντες ὑποδέξασθαι περιτρεπομένης τῆς νεὼς τὸν βασιλέα.
それゆえ、死が目の前にあるなか、アレクサンドロスは衣服を脱ぎ捨て、裸の体で、可能な限りの救助手段にしがみついた。 一方、友人たちは近くを泳ぎ、船が転覆するなかで王を受け止めようと急いだ。
§17.97.3πολλῆς δὲ ταραχῆς περὶ τὴν ναῦν οὔσης καὶ τῶν μὲν ἀνδρῶν ἀντιταττομένων τῇ τοῦ ῥεύματος βίᾳ, τοῦ δὲ ποταμοῦ κατισχύοντος πᾶσαν ἀνθρωπίνην ἐπίνοιάν τε καὶ δύναμιν μόγις ὁ Ἀλέξανδρος μετὰ τῶν νεῶν εἰς τὴν γῆν ἐξέπεσεν.
船の周囲で大混乱が起き、男たちが流れの力に立ち向かう一方で、川があらゆる人間の知恵と力を圧倒していたため、ようやくアレクサンドロスは船とともに陸へと打ち上げられた。
σωθεὶς δὲ παραδόξως τοῖς θεοῖς ἔθυσεν ὡς μεγίστους ἐκπεφευγὼς κινδύνους καὶ πρὸς ποταμὸν ὁμοίως Ἀχιλλεῖ διαγωνισάμενος.
奇跡的に救われると、彼は神々に犠牲を捧げた。 それは、最大級の危機を免れ、アキレウスのように川と戦い抜いたからであった。

語釈・文法注

  1. §17.97.2τῆς ἐνδεχομένης ἀντείχετο βοηθείας — 動詞 ἀντέχομαι は中道態で属格を支配し、「〜にしっかりとつかまる、〜を固守する」の意。τῆς ἐνδεχομένης βοηθείας は、その場で「得られる限りの援助や救助の手段(船の残骸など)」を指す。
  2. §17.97.3πολλῆς δὲ ταραχῆς ... τοῦ δὲ ποταμοῦ κατισχύοντος — 主節に対して、状況や理由を表す3つの独立属格(πολλῆς δὲ ταραχῆς ... οὔσης / τῶν μὲν ἀνδρῶν ἀντιταττομένων / τοῦ δὲ ποταμοῦ κατισχύοντος)が並列してかかっている。これらはすべて、王の生還がいかに困難であったかという客観的な状況を説明している。
  3. §17.97.3ὡς ... ἐκπεφευγὼς ... καὶ ... διαγωνισάμενος — 接続詞 ὡς が完了分詞 ἐκπεφευγώς およびアオリスト分詞 διαγωνισάμενος を伴い、行為者(主語であるアレクサンドロス)の主観的な理由(「〜したとして」)を提示している。アキレウス(与格 Ἀχιλλεῖ は副詞 ὁμοίως に係る)がスカマンドロス川と戦ったという『イリアス』第21巻の神話的エピソードを踏まえている。

この箇所を引用する

シケリアのディオドロス, 歴史叢書 §17.97.1-17.97.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc4:17.97.1-17.97.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。