§17.11.1ὁ δὲ βασιλεὺς ἐν τρισὶ ταῖς πάσαις ἡμέραις ἑτοιμασάμενος τὰ πρὸς τὴν πολιορκίαν τὰς δυνάμεις διείλετο εἰς τρία μέρη καὶ τὸ μὲν τοῖς χαρακώμασι τοῖς πρὸ τῆς πόλεως κατεσκευασμένοις προσβάλλειν ἔταξε, τὸ δὲ τοῖς Θηβαίοις ἀντιτάττεσθαι, τὸ δὲ τρίτον ἐφεδρεύειν τῷ πονοῦντι μέρει τῆς δυνάμεως καὶ διαδέχεσθαι τὴν μάχην.
一方、王は合わせて三日間のうちに攻城戦の準備を整え、軍勢を三つの部分に分割した。 そして、ある部分には都市の前に築かれた防壁を攻撃するように命じ、別の部分にはテーバイ人たちと対峙するように命じ、第三の部分には軍勢の苦戦している部分の予備兵となって戦闘を引き継ぐように命じた。
§17.11.2οἱ δὲ Θηβαῖοι τοὺς μὲν ἱππεῖς ἐντὸς τοῦ χαρακώματος ἔταξαν, τοὺς δʼ ἐλευθερωθέντας οἰκέτας καὶ τοὺς φυγάδας καὶ τοὺς μετοίκους τοῖς πρὸς τὰ τείχη βιαζομένοις ἀντέταξαν, αὐτοὶ δὲ τοῖς μετὰ τοῦ βασιλέως Μακεδόσι πολλαπλασίοις οὖσι συνάπτειν μάχην πρὸ τῆς πόλεως ἡτοιμάζοντο.
一方、テーバイ人たちは騎兵たちを防壁の内側に配置し、解放された奴隷たちや亡命者たち、また在留外国人たちを、城壁に迫り来る者たちに対抗して配置した。 そして彼ら自身は、王の率いる、数において遥かに勝るマケドニア人たちと、都市の前で戦闘を交える準備をした。
§17.11.3τέκνα δὲ καὶ γυναῖκες συνέτρεχον εἰς τὰ ἱερὰ καὶ τοὺς θεοὺς ἱκέτευον σῶσαι τὴν πόλιν ἐκ τῶν κινδύνων.
子どもたちや女たちは神殿へ駆け集まり、神々に都市を危険から救ってくださるよう懇願した。
ὡς δʼ ἤγγισαν οἱ Μακεδόνες καὶ τοῖς τεταγμένοις μέρεσιν ἕκαστοι προσέπεσον, αἱ μὲν σάλπιγγες ἐσήμαινον τὸ πολεμικόν, αἱ δὲ παρʼ ἀμφοτέροις δυνάμεις ὑφʼ ἕνα καιρὸν συνηλάλαξαν καὶ τὰ κοῦφα τῶν βελῶν ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἔβαλον.
マケドニア人たちが近づき、それぞれが配置された部署に襲いかかると、ラッパが突撃信号を奏で、両軍の軍勢は一斉にときの声を上げ、軽装の投射兵器を敵に向けて放った。
§17.11.4ταχὺ δὲ τούτων ἐξαναλωθέντων καὶ πάντων εἰς τὴν ἀπὸ τοῦ ξίφους μάχην συμπεσόντων μέγας ἀγὼν συνίστατο.
これらがすぐに使い果たされ、全員が剣による接近戦に突入すると、激しい闘いが起こった。
οἱ μὲν γὰρ Μακεδόνες διὰ τὸ πλῆθος τῶν ἀνδρῶν καὶ τὸ βάρος τῆς φάλαγγος δυσυπόστατον εἶχον τὴν βίαν, οἱ δὲ Θηβαῖοι ταῖς τῶν σωμάτων ῥώμαις ὑπερέχοντες καὶ τοῖς ἐν τοῖς γυμνασίοις συνεχέσιν ἀθλήμασιν, ἔτι δὲ τῷ παραστήματι τῆς ψυχῆς πλεονεκτοῦντες ἐνεκαρτέρουν τοῖς δεινοῖς.
というのも、マケドニア人たちは、兵の多さとファランクスの重みによって、抵抗しがたい突進力を持っていたが、テーバイ人たちは、肉体の強靭さと、体育場における絶え間ない鍛錬によって勝っており、さらに魂の不屈さにおいて勝っていたため、恐るべき窮状に耐え忍んでいたからである。
§17.11.5διὸ καὶ παρʼ ἀμφοτέροις πολλοὶ μὲν κατετιτρώσκοντο, οὐκ ὀλίγοι δʼ ἔπιπτον ἐναντίας λαμβάνοντες πληγάς.
それゆえ、両軍において多くの者が負傷し、少なくない者が正面に傷を受けて倒れた。
ὁμοῦ δʼ ἦν κατὰ τὰς ἐν τοῖς ἀγῶσι συμπλοκὰς μυγμὸς καὶ βοὴ καὶ παρακελευσμός, παρὰ μὲν τοῖς Μακεδόσι μὴ καταισχῦναι τὰς προγεγενημένας ἀνδραγαθίας, παρὰ δὲ τοῖς Θηβαίοις μὴ περιιδεῖν τέκνα καὶ γυναῖκας καὶ γονεῖς ὑπὲρ ἀνδραποδισμοῦ κινδυνεύοντας καὶ τὴν πατρίδα πανοίκιον ὑπὸ τοὺς Μακεδόνων θυμοὺς ὑποπεσοῦσαν, μνησθῆναι δὲ τῆς ἐν Λεύκτροις καὶ ἐν Μαντινείᾳ μάχης καὶ τῶν παρὰ πᾶσι περιβοήτων ἀνδραγαθημάτων.
戦闘における組み合いの中では、うめき声と叫び声と励まし合いの声が同時に沸き起こった。 マケドニア人たちの間では、これまでの数々の武勇を辱めるなという励ましであり、テーバイ人たちの間では、子どもたちや女たち、また親たちが奴隷化の危機に瀕していること、また祖国が家族もろともマケドニア人の怒りの下に陥るのを黙って見過ごしてはならないこと、そして、レウクトラやマンティネイアでの戦いと、万人から称賛されている輝かしい武勇を思い起こせという励ましであった。
ἐπὶ πολὺν μὲν οὖν χρόνον ἰσόρροπος ἦν ἡ μάχη διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς τῶν ἀγωνιζομένων ἀνδρείας.
こうして、戦う者たちの卓越した勇気のために、戦闘は長い間伯仲していた。