§16.1.1ἐν πάσαις μὲν ταῖς ἱστορικαῖς πραγματείαι καθήκει τοὺς συγγραφεῖς περιλαμβάνειν ἐν ταῖς βίβλοις ἢ πόλεων ἢ βασιλέων πράξεις αὐτοτελεῖς ἀπʼ ἀρχῆς μέχρι τοῦ τέλους·
すべての歴史叙述において、歴史家が本の中に、都市あるいは王たちの完結した事績を、初めから終わりまで含めることは適切である。
οὕτως γὰρ μάλιστα διαλαμβάνομεν τὴν ἱστορίαν εὐμνημόνευτον καὶ σαφῆ γενέσθαι τοῖς ἀναγινώσκουσιν.
というのも、このようにしてこそ、読者にとって歴史が極めて記憶しやすく、また明瞭なものになると私たちは考えるからである。
§16.1.2αἱ μὲν γὰρ ἡμιτελεῖς πράξεις οὐκ ἔχουσαι συνεχὲς ταῖς ἀρχαῖς τὸ πέρας μεσολαβοῦσι τὴν ἐπιθυμίαν τῶν φιλαναγνωστούντων, αἱ δὲ τὸ τῆς διηγήσεως συνεχὲς περιλαμβάνουσαι μέχρι τῆς τελευτῆς ἀπηρτισμένην τὴν τῶν πράξεων ἔχουσιν ἀπαγγελίαν.
なぜなら、始まりと連続した結末を持たない不完全な事績は、読書を愛する人々の欲求を途中で遮ってしまうが、叙述の連続性を最期まで含んでいるものは、完結した事績の報告をもたらすからである。
ὅταν δʼ ἡ φύσις αὐτὴ τῶν πραχθέντων συνεργῇ τοῖς συγγραφεῦσι, τότʼ ἤδη παντελῶς οὐκ ἀποστατέον ταύτης τῆς προαιρέσεως.
事績そのものの性質が歴史家たちに味方するときには、もはやこの方針から全く離れるべきではない。
§16.1.3διόπερ καὶ ἡμεῖς παρόντες ἐπὶ τὰς Φιλίππου τοῦ Ἀμύντου πράξεις πειρασόμεθα τούτῳ τῷ βασιλεῖ τὰ πραχθέντα περιλαβεῖν ἐν ταύτῃ τῇ βίβλῳ.
それゆえ、アミュンタスの子フィリッポスの事績へと至った私たちもまた、この王によって成されたことをこの巻に含めるように努める。
οὗτος γὰρ εἴκοσι μὲν καὶ τέτταρα ἔτη τῶν Μακεδόνων ἐβασίλευσεν, ἐλαχίσταις δὲ ἀφορμαῖς χρησάμενος μεγίστην τῶν κατὰ τὴν Εὐρώπην δυναστειῶν κατεσκεύασε τὴν ἰδίαν βασιλείαν καὶ παραλαβὼν τὴν Μακεδονίαν δουλεύουσαν Ἰλλυριοῖς πολλῶν καὶ μεγάλων ἐθνῶν καὶ πόλεων κυρίαν ἐποίησε.
というのも、彼はマケドニア人を二十四年間支配し、極めて小さな足がかりから出発しながらも、自身の王国をヨーロッパで最大の勢力へと築き上げ、イリュリア人に服属していたマケドニアを受け継いで、多くの偉大な民族や諸都市の支配者へと変えたからである。
§16.1.4διὰ δὲ τὴν ἰδίαν ἀρετὴν τῆς μὲν Ἑλλάδος ἁπάσης παρέλαβε τὴν ἡγεμονίαν ἑκουσίως τῶν πόλεων ὑποταττομένων, τοὺς δὲ τὸ ἐν Δελφοῖς ἱερὸν συλήσαντας καταπολεμήσας καὶ τῷ μαντείῳ βοηθήσας μετέσχε τοῦ συνεδρίου τῶν Ἀμφικτυόνων καὶ διὰ τὴν εἰς τοὺς θεοὺς εὐσέβειαν ἔπαθλον ἔλαβε τὰς ψήφους τῶν κρατηθέντων Φωκέων.
そして自身の卓越性によって、諸都市が自発的に従属する中で全ギリシアの覇権を継承し、デルポイの神殿を掠奪した者たちを打ち破って神託所を救援したことで、アンフィクテュオネス同盟の評議会に加わり、神々への敬虔さのゆえに、征服されたフォキス人たちの票を褒賞として獲得した。
§16.1.5Ἰλλυριοὺς δὲ καὶ Παίονας καὶ Θρᾷκας καὶ Σκύθας καὶ πάντα τὰ πλησιόχωρα τούτοις ἔθνη καταπολεμήσας τὴν Περσῶν βασιλείαν ἐπεβάλετο καταλῦσαι καὶ δυνάμεις μὲν εἰς τὴν Ἀσίαν διαβιβάσας τὰς Ἑλληνίδας πόλεις ἠλευθέρου, μεσολαβηθεὶς δʼ ὑπὸ τῆς πεπρωμένης τηλικαύτας καὶ τοιαύτας δυνάμεις ἀπέλιπεν ὥστε τὸν υἱὸν Ἀλέξανδρον μὴ προσδεηθῆναι συμμάχων εἰς τὴν κατάλυσιν τῆς Περσῶν ἡγεμονίας.
またイリュリア人、パイオニア人、トラキア人、スキタイ人、およびこれらに隣接するすべての民族を戦争で圧倒した上で、ペルシアの王国の打倒を企て、アジアへ軍勢を渡らせてギリシアの諸都市を解放しつつあったが、運命によって途中で遮られ、これほど大きく優れた軍勢を残したため、息子の Alexander(アレクサンドロス)はペルシアの支配権を打破するために同盟者をこれ以上必要としなかったほどであった。
§16.1.6καὶ ταῦτʼ ἔπραξεν οὐ διὰ τύχην, ἀλλὰ διὰ τὴν ἰδίαν ἀρετήν.
そしてこれらのことを、彼は運命によるのではなく、自身の卓越性によって成し遂げた。
γέγονε γὰρ ὁ βασιλεὺς οὗτος ἀγχινοίᾳ στρατηγικῇ καὶ ἀνδρείᾳ καὶ λαμπρότητι ψυχῆς διαφέρων.
というのも、この王は将帥としての機知、勇気、そして魂の輝きにおいて傑出していたからである。
ἵνα δὲ μὴ διὰ τοῦ προοιμίου προλαμβάνωμεν αὐτοῦ τὰς πράξεις, ἐπὶ τὸ συνεχὲς τῆς ἱστορίας πορευσόμεθα, βραχέα τοῖς χρόνοις προσαναδραμόντες.
序論において彼の事績を先取りしてしまわないために、私たちは歴史の連続的な叙述へと進むこととし、時間において少し遡ることにしよう。