§15.81.1οἱ δὲ Θηβαῖοι περιβόητον νίκην ἀπενηνεγμένοι, πρὸς ἅπαντας ἔφασαν ἑαυτοὺς ἡττᾶσθαι διὰ τὴν Πελοπίδου τελευτήν·
テーバイ人たちは、世に名高い勝利を収めたものの、すべての人々に対して、自分たちはペロピダスの死のせいで敗北したのだと言った。
ἀξιόλογον γὰρ ἀπολωλεκότες ἄνδρα, κατὰ λόγον ἔκρινον τὴν νίκην ἥττονα ὑπάρχειν τῆς Πελοπίδου ζωῆς.
というのは、彼らは傑出した人物を失ったため、当然のことながら、その勝利はペロピダスの命よりも価値の低いものであると判断したからである。
πολλὰς γὰρ καὶ μεγάλας χρείας παρέσχετο τῇ πατρίδι, πλεῖστον δὲ συνεβάλετο πρὸς τὴν τῶν Θηβαίων αὔξησιν.
なぜなら、彼は祖国に対して数多くの、かつ大いなる貢献をなし、テーバイの台頭に最も多く寄与したからである。
ἐν γὰρ τῇ τῶν φυγάδων κατηλύσει, καθʼ ἣν ἀνεκτήσαντο τὴν Καδμείαν, ὡμολογημένως ἅπαντες τούτῳ τὸ πρωτεῖον τοῦ κατορθώματος ἀπονέμουσιν.
実際、亡命者たちの帰還において、それによって彼らはカドメイアを奪還したのであるが、衆目の一致するところとして、誰もが彼にその偉業の首位を帰している。
τὴν δʼ εὐημερίαν ταύτην συνέβη πάντων τῶν ὕστερον γενομένων ἀγαθῶν αἰτίαν γενέσθαι.
そして、この成功が、後に生じたあらゆる善きことの原因となるに至った。
§15.81.2ἐν δὲ τῇ περὶ Τεγύραν μάχῃ μόνος Πελοπίδας τῶν βοιωταρχῶν ἐνίκησε τοὺς Λακεδαιμονίους, πλεῖστον ἰσχύοντας τῶν Ἑλλήνων, ὅτε διὰ τὸ μέγεθος τῆς νίκης πρῶτον ἔστησαν Θηβαῖοι τρόπαιον κατὰ Λακεδαιμονίων.
また、テギュラの戦いにおいて、ボイオタルケスの中でペロピダスだけが、ギリシア人の中で最も勢力を持っていたラケダイモン人を破った。 そのとき、勝利の大きさゆえに、テーバイ人はラケダイモン人に対する戦勝記念碑を初めて建てたのである。
κατὰ δὲ τὴν ἐν Λεύκτροις μάχην ἡγήσατο τοῦ ἱεροῦ λόχου, μεθʼ οὗ προεμβαλὼν τοῖς Σπαρτιάταις ἀρχηγὸς ἐγένετο τῆς νίκης.
また、レウクトラの戦いにおいては、彼は神聖隊を率い、彼らとともにスパルタ人に先んじて突撃することで、勝利の主導者となった。
ἐν δὲ ταῖς ἐπὶ Λακεδαίμονα στρατείαις ἑπτὰ μὲν ἡγήσατο μυριάδων, πρὸς αὐτῇ δὲ τῇ Σπάρτῃ τρόπαιον ἔστησε κατὰ τῶν Λακεδαιμονίων τῶν πάντα τὸν πρὸ τοῦ χρόνον ἀπορθήτων γεγενημένων.
さらに、ラケダイモンへの遠征においては、彼は七万の軍勢を率い、スパルタそのもののすぐそばに、それ以前のすべての時間において一度も掠奪されたことのなかったラケダイモン人に対する戦勝記念碑を建てた。
§15.81.3πρὸς δὲ τὸν Περσῶν βασιλέα πρεσβεύσας ἐν ταῖς κοιναῖς ὁμολογίαις τὴν Μεσσήνην κατʼ ἰδίαν παρέλαβεν, ἣν ἀνάστατον οὖσαν ἔτη τριακόσια Θηβαῖοι πάλιν ἀποκατέστησαν.
また、ペルシアの王のもとに使節として赴き、共通の協定においてメッセネを独自に確保したが、このメッセネは三百年間荒廃した状態にあったものを、テーバイ人が再び復興させたのである。
ἐπὶ τελευτῆς δὲ διαγωνισάμενος πρὸς Ἀλέξανδρον ἔχοντα πολλαπλασίονα δύναμιν οὐ μόνον ἐπιφανῶς ἐνίκησεν, ἀλλὰ καὶ τὸν θάνατον ἔσχεν ἐπʼ ἀρετῇ περιβόητον.
最期には、何倍もの軍勢を擁するアレクサンドロスと戦って、輝かしい勝利を収めただけでなく、その徳ゆえに、世に名高い死を遂げた。
§15.81.4πρὸς δὲ τοὺς πολίτας οὕτω καλῶς διετέθη, ὥστε ἀπὸ τῆς εἰς τὰς Θήβας καθόδου τῶν φυγάδων μέχρι τῆς ἑαυτοῦ τελευτῆς βοιωταρχῶν πάντα τὸν χρόνον διετέλεσε, μηδενὸς ἄλλου τῶν πολιτῶν ταύτης ἠξιωμένου τῆς τιμῆς.
市民たちに対しては、彼は極めて良好な関係を保ち続けたため、亡命者たちがテーバイへ帰還した時から自身の死に至るまで、常にボイオタルケスを務め続け、他の市民は誰もこの栄誉を授けられることはなかった。
Πελοπίδας μὲν οὖν, διὰ τὴν ἰδίαν ἀρετὴν ὑπὸ πάντων ἀποδοχῆς ἠξιωμένος, ἐχέτω καὶ παρʼ ἡμῶν τὸν διὰ τῆς ἱστορίας ἔπαινον.
こうしてペロピダスは、自らの徳ゆえにすべての人から称賛を受けるに値したのであるから、我々からも歴史を通じた賛辞を受けるが良い。
§15.81.5κατὰ δὲ τοὺς αὐτοὺς χρόνους Κλέαρχος, τὸ γένος ὢν ἐξ Ἡρακλείας τῆς ἐν τῷ Πόντῳ, ἐπέθετο τυραννίδι·
これと同じ頃、ポントス地方のヘラクレイア出身のクレアルコスが僭主政治を企てた。
κρατήσας δὲ τῆς ἐπιβολῆς ἐζήλωσε μὲν τὴν διαγωγὴν τὴν Διονυσίου τοῦ Συρακοσίων τυράννου, τυραννεύσας δὲ τῶν Ἡρακλεωτῶν ἐπιφανῶς ἦρξεν ἔτη δώδεκα.
そして、その企てに成功すると、シラクサの僭主ディオニュシオスの生き方を模倣し、ヘラクレイアの人々に対して僭主として君臨し、12年間にわたり際立った支配を行った。
§15.81.6ἅμα δὲ τούτοις πραττομένοις Τιμόθεος ὁ Ἀθηναίων στρατηγὸς ἔχων δύναμιν πεζήν τε καὶ ναυτικὴν Τορώνην μὲν καὶ Ποτίδαιαν πολιορκήσας εἷλε, Κυζικηνοῖς δὲ πολιορκουμένοις ἐβοήθησεν.
これらのことが行われていたのと同時に、アテナイの将軍ティモテオスは陸海軍を率いてトローネとポティダイアを包囲して攻略し、包囲されていたキュジコス人たちを救援した。