§15.71.1ἐπʼ ἄρχοντος δʼ Ἀθήνησι Ναυσιγένους ἐν Ῥώμῃ χιλίαρχοι κατεστάθησαν ἀντὶ τῶν ὑπάτων τέτταρες, Λεύκιος Παπίριος, Λεύκιος Μενήνιος, Σερούιος Κορνήλιος, Σερούιος Σολπίκιος, παρὰ δὲ Ἠλείοις Ὀλυμπιὰς ἤχθη τρίτη πρὸς ταῖς ἑκατόν, καθʼ ἣν ἐνίκα στάδιον Πυθόστρατος Ἀθηναῖος.
アテネにおいてナウシゲネスがアルコンであり、ローマにおいて執政官の代わりに四人の軍事執政官、すなわちルキウス・パピリウス、ルキウス・メネニウス、セルウィウス・コルネリウス、セルウィウス・スルピキウスが任命されたとき、エリス人においては第百三回オリンピア競技会が催され、その際アテネのピュトストラトスがスタディオン競走で優勝した。
ἐπὶ δὲ τούτων Πτολεμαῖος ὁ Ἀλωρίτης ὁ Ἀμύντου υἱὸς ἐδολοφόνησεν Ἀλέξανδρον τὸν ἀδελφόν, καὶ ἐβασίλευσε τῆς Μακεδονίας ἔτη τρία.
これらの出来事のもとで、アミュンタスの子、アロロスのプトレマイオスが、その兄弟のアレクサンドロスを暗殺し、三年間マケドニアを支配した。
§15.71.2κατὰ δὲ τὴν Βοιωτίαν Πελοπίδας ἐφάμιλλος ὢν τῷ Ἐπαμεινώνδᾳ τῇ κατὰ πόλεμον δόξῃ, καὶ θεωρῶν ἐκεῖνον τὰ περὶ τὴν Πελοπόννησον συμφερόντως κατεσκευακότα τοῖς Βοιωτοῖς, ἔσπευδε τὰ ἐκτὸς Πελοποννήσου διʼ αὑτοῦ προσάγεσθαι τοῖς Θηβαίοις.
ボイオティアにおいては、軍事的名声においてエパメイノンダスと比肩していたペロピダスが、彼がペロポネソス半島の諸事をボイオティア人にとって有益なように整えたのを見て、ペロポネソス外部の地域を自らの手でテーバイ人に味方させようと努めていた。
παραλαβὼν δὲ Ἰσμηνίαν, ἄνδρα φίλον μὲν ἑαυτοῦ, θαυμαζόμενον δʼ ἐπʼ ἀρετῇ, παρῆλθεν εἰς Θετταλίαν.
彼は、自らの友人であり、徳において称賛されていた男イスメニアスを伴ってテッサリアへと赴いた。
καταντήσας δὲ πρὸς Ἀλέξανδρον τὸν Φερῶν τύραννον, ἀλόγως συνελήφθη μετὰ Ἰσμηνίου καὶ εἰς φυλακὴν παρεδόθη.
しかし、フェライの僭主アレクサンドロスのもとに到着した際、不条理にもイスメニアスとともに捕らえられ、投獄された。
§15.71.3Θηβαίων δʼ ἐπὶ τοῖς πραχθεῖσι παροξυνθέντων, καὶ ταχέως εἰς τὴν Θετταλίαν ἐκπεμψάντων ὁπλίτας μὲν ὀκτακισχιλίους, ἱππεῖς δʼ ἑξακοσίους, φοβηθεὶς Ἀλέξανδρος ἐξέπεμψε πρεσβευτὰς εἰς τὰς Ἀθήνας περὶ συμμαχίας.
テーバイ人たちはこの出来事に憤慨し、重装歩兵八千人と騎兵六百人を直ちにテッサリアへ派遣したため、恐れたアレクサンドロスは同盟を求めてアテネに使節を派遣した。
ᾧ παραχρῆμα ὁ δῆμος ἐξέπεμψε ναῦς μὲν τριάκοντα, στρατιώτας δὲ χιλίους, ὧν ἦν στρατηγὸς Αὐτοκλῆς.
アテネの民衆は、これに対して直ちに船三十隻と兵千人を派遣し、アウトクレスがその将軍であった。
§15.71.4ἐν ὅσῳ δʼ οὗτος περιέπλει τὴν Εὔβοιαν, Θηβαῖοι κατήντησαν εἰς Θετταλίαν.
彼がエウボイアを周航している間に、テーバイ人たちはテッサリアに到着した。
τοῦ δʼ Ἀλεξάνδρου πεζὴν δύναμιν ἠθροικότος καὶ ἱππεῖς πολλαπλασίους ἔχοντος τῶν Βοιωτῶν, τὸ μὲν πρῶτον οἱ Βοιωτοὶ διὰ μάχης ἔκρινον λῦσαι τὸν πόλεμον, συνεργοὺς ἔχοντες τοὺς Θετταλούς·
アレクサンドロスが歩兵の軍勢を動員し、ボイオティア人の何倍もの騎兵を擁していたため、最初ボイオティア人たちはテッサリア人を協力者として、戦闘によって戦争を解決しようと考えていた。
ὡς δʼ οὗτοι μὲν αὐτοὺς ἐγκατέλιπον, Ἀθηναῖοι δὲ καί τινες ἄλλοι σύμμαχοι παρεγένοντο τῷ Ἀλεξάνδρῳ, τὰ δὲ σῖτα καὶ ποτὰ καὶ τἄλλα πάντα ἐπέλειπε τοῖς Βοιωτοῖς, ἔγνωσαν οἱ βοιωτάρχαι τὴν εἰς οἶκον ἐπάνοδον ποιεῖσθαι.
しかし、彼らが自分たちを見捨て、アテネ人と他のいくつかの同盟国がアレクサンドロスに合流し、さらに食糧や飲料、その他すべてのものがボイオティア人に不足するようになると、ボイオタルケスたちは帰還することを決意した。
§15.71.5ἀναζευξάντων δʼ αὐτῶν, καὶ τῆς πορείας οὔσης διὰ χώρας πεδιάδος, Ἀλέξανδρος ἐπηκολούθει πολλοῖς ἱππεῦσι καὶ τοῖς ἐπὶ τῆς οὐραγίας ἐπέθετο.
彼らが撤退を開始し、その行軍が平坦な土地を通るものであったため、アレクサンドロスは多数の騎兵を率いて追撃し、後衛部隊を攻撃した。
τῶν δὲ Βοιωτῶν οἱ μὲν κατακοντιζόμενοι συνεχῶς ἀπέθνησκον, οἱ δὲ τραύμασι περιέπιπτον, τέλος δʼ οὔτε μένειν οὔτε προάγειν ἐώμενοι εἰς πολλὴν ἀμηχανίαν ἐνέπιπτον, ἅτε δὴ καὶ τῶν ἐπιτηδείων σπανιζόντων.
ボイオティア人たちは、ある者は絶えず投げ槍で狙われて死に、ある者は傷を負い、ついには、とどまることも進むことも許されずに深い困惑に陥った。 食糧もまた不足していたからである。
§15.71.6ἤδη δʼ αὐτῶν τὴν σωτηρίαν ἀπογινωσκόντων, Ἐπαμεινώνδας ἰδιωτεύων κατʼ ἐκεῖνον τὸν χρόνον ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν κατεστάθη στρατηγός.
彼らがすでに救命をあきらめていたとき、当時公職に就いていなかったエパメイノンダスが、兵士たちによって将軍に任命された。
εὐθὺς δὲ διαλέξας τούς τε ψιλοὺς καὶ τοὺς ἱππεῖς, τούτους μὲν αὐτὸς ἀνέλαβε, καὶ ταχθεὶς ἐπὶ τῆς οὐραγίας διὰ τούτων ἀνέστελλε τοὺς ἐπακολουθοῦντας πολεμίους καὶ πολλὴν ἀσφάλειαν παρείχετο τοῖς προηγουμένοις ὁπλίταις, ποιούμενος δὲ μάχας ἐξ ὑποστροφῆς καὶ τάξει φιλοτέχνῳ χρώμενος διέσωσε τὸ στρατόπεδον.
彼は直ちに軽装兵と騎兵を選び出し、これらを自ら率いて、後衛に配置されると、これらによって追撃する敵を撃退し、先頭を行く重装歩兵たちに大いなる安全を提供した。 そして、反転しては戦いを行い、巧みな戦術を用いて軍を無事に救出した。
§15.71.7αἰεὶ δὲ μᾶλλον διὰ τῶν κατορθωμάτων αὔξων τὴν ἰδίαν εὐδοξίαν μεγάλης ἀποδοχῆς ἐτύγχανε παρά τε τοῖς πολίταις καὶ τοῖς συμμάχοις.
彼は自らの成功によって、常にその名声をさらに高め、市民と同盟者の双方から大いに称賛された。
οἱ δὲ Θηβαῖοι τοὺς τότε βοιωταρχήσαντας καταδικάσαντες, πολλοῖς χρήμασιν ἐζημίωσαν.
一方、テーバイ人たちは当時のボイオタルケスたちに有罪の宣告を下し、多額の罰金を科した。