§15.65.1οἱ δὲ Λακεδαιμόνιοι, πεντακόσια ἔτη τὴν Λακωνικὴν τετηρηκότες ἀπόρθητον, τότε θεωροῦντες δῃουμένην ὑπὸ τῶν πολεμίων οὐκ ἐκαρτέρουν, ἀλλὰ τοῖς θυμοῖς προπίπτοντες ἐξεπήδων ἐκ τῆς πόλεως·
一方、五百年にわたってラコニア地方を略奪されることなく守り抜いてきたラケダイモン人たちは、その地が敵によって荒らされているのを目の当たりにして耐えかね、怒りに駆られて市外へ飛び出そうとした。
κωλυόμενοι δʼ ὑπὸ τῶν πρεσβυτέρων προϊέναι μακρότερον ἀπὸ τῆς πατρίδος, μή τις ἐπίθηται, ἐπείσθησαν τὴν ἡσυχίαν ἄγειν καὶ τῇ πόλει παρέχεσθαι τὴν ἀσφάλειαν.
しかし、誰かが市を襲撃するのを恐れて、祖国からあまり遠くへ進まぬよう長老たちに制止され、彼らは静まり、市に安全をもたらすよう説得された。
§15.65.2τῶν δὲ περὶ τὸν Ἐπαμεινώνδαν διὰ τοῦ Ταϋγέτου καταβαινόντων ἐπὶ τὸν Εὐρώταν, καὶ διαβαινόντων τὸν ποταμὸν σφοδρὸν ὄντα τῷ ῥεύματι κατὰ τὴν χειμερινὴν ὥραν, ὁρῶντες οἱ Λακεδαιμόνιοι τεταραγμένην τὴν δύναμιν τῶν ἐναντίων διὰ τὴν χαλεπότητα τῆς διαβάσεως, καιρὸν ἔλαβον εὔθετον πρὸς τὴν ἐπίθεσιν, καὶ τὰς μὲν γυναῖκας καὶ παῖδας, ἔτι δὲ καὶ τοὺς γεγηρακότας, ἀπέλιπον ἐν τῇ πόλει φυλάττοντας τὴν Σπάρτην, αὐτοὶ δὲ πανδημεὶ συντάξαντες τοὺς νέους ἐξεχύθησαν ἐπὶ τοὺς πολεμίους, καὶ προσπεσόντες ἄφνω τοῖς διαβαίνουσι πολὺν ἐποιοῦντο φόνον.
エパメイノンダス率いる軍勢がタイゲトス山を越えてエウロタス川へと下り、冬の季節で流れの急なその川を渡っていた時、ラケダイモン人たちは、川を渡る困難さのために敵の軍勢が混乱しているのを見て、攻撃の好機と捉えた。 そして彼らは、女や子供、さらに老人たちをスパルタを守るために市に残し、自分たちは全市民を挙げて若者たちを整列させて敵へと押し寄せ、川を渡っている最中の者たちに突如襲いかかって、多大なる殺戮を行った。
§15.65.3ἀμυνομένων δὲ τῶν Βοιωτῶν καὶ τῶν Ἀρκάδων, καὶ τῷ πλήθει κυκλούντων τοὺς ἐναντίους, οἱ Σπαρτιᾶται πολλοὺς ἀνῃρηκότες ἐπανῆλθον εἰς τὴν πόλιν, φανερῶς ἐνδεδειγμένοι τὰς ἰδίας ἀνδραγαθίας.
ボイオティア人とアルカディア人が防戦し、多勢をもって敵を包囲し始めると、スパルタ人たちは多くの敵を討ち取ったうえで市へと退却し、自らの勇猛さを明白に示した。
§15.65.4μετὰ δὲ ταῦτα τῶν περὶ τὸν Ἐπαμεινώνδαν πάσῃ τῇ δυνάμει καταπληκτικῶς προσβαλλόντων τῇ πόλει, οἱ μὲν Σπαρτιᾶται συνεργὸν ἔχοντες τὴν τῶν τόπων ὀχυρότητα, πολλοὺς μὲν ἀπέκτειναν τῶν προπετῶς βιαζομένων, τέλος δʼ οἱ πολιορκοῦντες πᾶσαν εἰσενεγκάμενοι σπουδὴν τὸ μὲν πρῶτον ἀπείκαζον βίᾳ χειρώσασθαι τὴν Σπάρτην· ἐπεὶ δὲ τῶν βιαζομένων οἱ μὲν ἀπέθνησκον, οἱ δʼ ἐτραυματίζοντο, ἀνεκαλέσαντο τῇ σάλπιγγι τοὺς στρατιώτας οἱ περὶ τὸν Ἐπαμεινώνδαν, αὐτοὶ δὲ προσελθόντες τῇ πόλει προεκαλοῦντο τοὺς Σπαρτιάτας εἰς παράταξιν, ἢ ξυνομολογεῖσθαι προσέταττον ἥττους εἶναι τῶν πολεμίων.
この後、エパメイノンダス率いる軍勢が全兵力をもって凄まじい勢いで市に攻撃を仕掛けたが、スパルタ人たちは地形の険しさを味方につけ、無謀にも突破を試みる者の多くを討ち取った。 最終的に包囲側はあらゆる努力を尽くし、当初はスパルタを力づくで制圧できると考えていたが、突破を試みる者の中から死者や負傷者が出るに及んで、エパメイノンダスらはラッパによって兵士たちを呼び戻した。 そして自ら市に接近し、スパルタ人たちに決戦を挑むか、あるいは敵よりも劣っていることを認めるよう要求した。
§15.65.5ἀποκριναμένων δὲ τῶν Σπαρτιατῶν, ὅτι καιρὸν λαβόντες εὔθετον διαγωνιοῦνται περὶ τῶν ὅλων, ἀπηλλάγησαν ἀπὸ τῆς πόλεως.
スパルタ人たちが、適切な好機を捉えて国の命運をかけた決戦を行うと回答したため、彼らは市から立ち去った。
πᾶσαν δὲ τὴν Λακωνικὴν δῃώσαντες, καὶ λαφύρων ἀναρίθμητον πλῆθος ἀθροίσαντες, ἀπεχώρησαν εἰς τὴν Ἀρκαδίαν.
そして、ラコニアの全域を荒らし回り、数え切れないほどの戦利品を集めた後、アルカディアへと退却した。
§15.65.6μετὰ δὲ ταῦτʼ Ἀθηναῖοι μέν, ὑστερηκότες τῶν καιρῶν, ἐπανῆλθον εἰς τὴν Ἀττικὴν οὐδὲν πράξαντες μνήμης ἄξιον, τοῖς δὲ Λακεδαιμονίοις παρὰτῶν συμμάχων ἧκον βοηθήσοντες στρατιῶται τετρακισχίλιοι.
この後、アテナイ人たちは時機を逸して、記憶に値するようなことを何一つ成し遂げないままアッティカへと退却したが、ラケダイモン人たちのもとには同盟国から四千人の増援の兵士が到着した。
πρὸς δὲ τούτοις προσθέντες τοὺς Εἵλωτας ἠλευθερωμένους προσφάτως χιλίους καὶ τῶν Βοιωτῶν φυγάδων διακοσίους, ἔτι δʼ ἐκ τῶν σύνεγγυς πόλεων οὐκ ὀλίγους μεταπεμψάμενοι, κατεσκεύαζον δύναμιν ἀντίπαλον τοῖς πολεμίοις.
これに加えて、最近解放された千人のヘイロタイと、二百人のボイオティア人亡命者を加え、さらに近隣の都市から少なからぬ者を召集することで、敵に対抗しうる兵力を整えた。
ταύτην δʼ ἀθρόαν συνέχοντες καὶ γυμνάζοντες αἰεὶ μᾶλλον ἐθάρρουν καὶ παρεσκευάζοντο πρὸς τὸν ὑπὲρ τῶν ὅλων ἀγῶνα.
この兵力を一堂に集めて訓練を重ねることで、彼らはますます勇気を奮い起こし、国の命運をかけた戦いに備えた。