§11.69.1τοῦ δʼ ἐνιαυσίου χρόνου διεληλυθότος Ἀθήνησι μὲν ἦρχε Λυσίθεος, ἐν Ῥώμῃ δʼ ὕπατοι καθειστήκεσαν Λεύκιος Οὐαλέριος Ποπλικόλας καὶ Τίτος Αἰμίλιος Μάμερκος.
一年の歳月が経過し、アテナイではリュシテオスが執政官となり、ローマではルキウス・ウァレリウス・プブリコラとティトス・アエミリウス・マメルクスが執政官に任命された。
ἐπὶ δὲ τούτων κατὰ τὴν Ἀσίαν Ἀρτάβανος, τὸ μὲν γένος Ὑρκάνιος, δυνάμενος δὲ πλεῖστον παρὰ τῷ βασιλεῖ Ξέρξῃ καὶ τῶν δορυφόρων ἀφηγούμενος, ἔκρινεν ἀνελεῖν τὸν Ξέρξην καὶ τὴν βασιλείαν εἰς ἑαυτὸν μεταστῆσαι.
これらの者の執政期に、アジアにおいては、ヒュルカニア人であり、クセクセス王のもとで最大の権力を持ち、近衛兵たちを指揮していたアルタバノスが、クセクセスを殺害して王位を自身へと移すことを決意した。
ἀνακοινωσάμενος δὲ τὴν ἐπιβουλὴν πρὸς Μιθριδάτην τὸν εὐνοῦχον, ὃς ἦν κατακοιμιστὴς τοῦ βασιλέως καὶ τὴν κυριωτάτην ἔχων πίστιν, ἅμα δὲ καὶ συγγενὴς ὢν Ἀρταβάνου καὶ φίλος ὑπήκουσε πρὸς τὴν ἐπιβουλήν.
彼はその陰謀を、王の寝室係であり最大の信頼を得ていた宦官のミトリダテスに打ち明けたが、この者はアルタバノスの親族であり友人でもあったため、その陰謀に同意した。
§11.69.2ὑπὸ τούτου δὲ νυκτὸς εἰσαχθεὶς ὁ Ἀρτάβανος εἰς τὸν κοιτῶνα, καὶ τὸν Ξέρξην ἀνελών, ὥρμησεν ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τοῦ βασιλέως.
この者によって夜間に寝室へと導き入れられたアルタバノスは、クセクセスを殺害し、王の息子たちを襲いに向かった。
ἦσαν δὲ οὗτοι τρεῖς τὸν ἀριθμόν, Δαρεῖος μὲν ὁ πρεσβύτατος καὶ Ἀρταξέρξης, ἐν τοῖς βασιλείοις διατρίβοντες, ὁ δὲ τρίτος Ὑστάσπης ἀπόδημος ὢν κατʼ ἐκεῖνον τὸν καιρόν· εἶχε γὰρ τὴν ἐν Βάκτροις σατραπείαν.
彼らは数にして三人であり、最年長のダレイオスとアルタクセクセスは宮廷にとどまっていたが、三人目のヒュスタスペスは当時遠方におり、バクトリアのサトラップの地位にあった。
§11.69.3ὁ δʼ οὖν Ἀρτάβανος παραγενόμενος ἔτι νυκτὸς οὔσης πρὸς τὸν Ἀρταξέρξην ἔφησε Δαρεῖον τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ φονέα γεγονέναι τοῦ πατρὸς καὶ τὴν βασιλείαν εἰς ἑαυτὸν περισπᾶν.
そこでアルタバノスは、まだ夜のうちにアルタクセクセスのもとにやって来て、彼の兄弟であるダレイオスが父親の殺害者となり、王位を自分に引き寄せようとしている、と告げた。
§11.69.4συνεβούλευσεν οὖν αὐτῷ πρὸ τοῦ κατασχεῖν ἐκεῖνον τὴν ἀρχὴν σκοπεῖν ὅπως μὴ δουλεύσῃ διὰ ῥᾳθυμίαν, ἀλλὰ βασιλεύσῃ τὸν φονέα τοῦ πατρὸς τιμωρησάμενος·
それゆえ、彼が支配権を握る前に、怠惰のゆえに奴隷の身分に甘んじることなく、父親の殺害者に復讐を遂げて自ら王となるよう、よく考えるようにと勧めた。
ἐπηγγείλατο δʼ αὐτῷ συνεργοὺς παρέξεσθαι τοὺς δορυφόρους τοῦ βασιλέως.
そして、王の近衛兵たちを協力者として提供することを約束した。
§11.69.5πεισθέντος δὲ τοῦ Ἀρταξέρξου καὶ παραχρῆμα μετὰ τῶν δορυφόρων ἀνελόντος τὸν ἀδελφὸν Δαρεῖον, ὁρῶν αὑτῷ τὴν ἐπιβολὴν εὐροοῦσαν, καὶ παραλαβὼν τοὺς ἰδίους υἱοὺς καὶ φήσας καιρὸν ἔχειν τὴν βασιλείαν κατακτήσασθαι, παίει τῷ ξίφει τὸν Ἀρταξέρξην.
アルタクセクセスが説得され、ただちに近衛兵たちとともに兄弟のダレイオスを殺害すると、アルタバノスは自らの企てが順調に進むのを見て、自らの息子たちを伴い、王位を手に入れる好機が来たと告げて、剣でアルタクセクセスを突いた。
§11.69.6ὁ δὲ τρωθεὶς καὶ οὐδὲν παθὼν ὑπὸ τῆς πληγῆς ἠμύνατο τὸν Ἀρτάβανον καὶ κατενέγκας αὐτοῦ πληγὴν καιρίαν ἀπέκτεινε.
しかし、傷を負ったもののその一撃による致命的な痛手を受けなかったアルタクセクセスは、アルタバノスに反撃し、彼に致命的な一撃を加えて殺害した。
παραδόξως δὲ σωθεὶς ὁ Ἀρταξέρξης καὶ τὸν φονέα τοῦ πατρὸς τετιμωρημένος παρέλαβε τὴν τῶν Περσῶν βασιλείαν.
奇跡的に助かり、父親の殺害者に復讐を果たしたアルタクセクセスは、ペルシアの王位を継承した。
Ξέρξης μὲν οὖν τὸν εἰρημένον τρόπον ἐτελεύτησε, βασιλεύσας τῶν Περσῶν ἔτη πλείω τῶν εἴκοσι, τὴν δὲ ἀρχὴν διαδεξάμενος ὁ Ἀρταξέρξης ἐβασίλευσεν ἔτη τετταράκοντα.
こうしてクセクセスは上述の方法で世を去り、ペルシアを二十年以上支配したが、その支配を継承したアルタクセクセスは四十年間王位にあった。