§3.1ὥς γε μὴν καὶ ἐμπορεύεσθαι ἡδίστη τε καὶ κερδαλεωτάτη ἡ πόλις, νῦν ταῦτα λέξω.
実に、貿易を行うにあたっても、アテナイが最も快適で最も利益の上がる都市であることを、今から述べよう。
πρῶτον μὲν γὰρ δήπου ναυσὶ καλλίστας καὶ ἀσφαλεστάτας ὑποδοχὰς ἔχει, ὅπου γʼ ἔστιν εἰσορμισθέντας ἀδεῶς ἕνεκα χειμῶνος ἀναπαύεσθαι.
まず第一に、言うまでもなく、アテナイには船のために極めて美しく安全な避難港があり、そこでは嵐のせいで入港した人々が不安なく休息をとることができるのである。
§3.2ἀλλὰ μὴν καὶ τοῖς ἐμπόροις ἐν μὲν ταῖς πλείσταις τῶν πόλεων ἀντιφορτίζεσθαί τι ἀνάγκη·
そのうえ、ほとんどの都市において商人たちは何かを代わりの積荷として持ち帰らねばならない。
νομίσμασι γὰρ οὐ χρησίμοις ἔξω χρῶνται·
なぜなら、それらの都市は国外では役に立たない通貨を用いているからである。
ἐν δὲ ταῖς Ἀθήναις πλεῖστα μὲν ἔστιν ἀντεξάγειν ὧν ἂν δέωνται ἄνθρωποι, ἢν δὲ μὴ βούλωνται ἀντιφορτίζεσθαι, καὶ ἀργύριον ἐξάγοντες καλὴν ἐμπορίαν ἐξάγουσιν.
しかしアテナイにおいては、人々が必要とするであろうあらゆる物資を代わりに輸出することが極めて容易であり、また、もし代わりの積荷を持ち帰りたくない場合でも、銀を輸出することで彼らは素晴らしい商品を輸出することになる。
ὅπου γὰρ ἂν πωλῶσιν αὐτό, πανταχοῦ πλέον τοῦ ἀρχαίου λαμβάνουσιν.
なぜなら、彼らがそれをどこで売るにしても、至る所で元手以上の値を受け取るからである。
§3.3εἰ δὲ καὶ τῇ τοῦ ἐμπορίου ἀρχῇ ἆθλα προτιθείη τις ὅστις δικαιότατα καὶ τάχιστα διαιροίη τὰ ἀμφίλογα, ὡς μὴ κωλύεσθαι ἀποπλεῖν τὸν βουλόμενον, πολὺ ἂν καὶ διὰ ταῦτα πλείους τε καὶ ἥδιον ἐμπορεύοιντο.
また、もし誰かが市場の役所に対して、紛争を最も公正かつ迅速に裁決し、出港を望む者が妨げられないようにした者を表彰する賞を設けるならば、このことによっても遥かに多くの人々が、より喜んで貿易を行うようになるであろう。
§3.4ἀγαθὸν δὲ καὶ καλὸν καὶ προεδρίαις τιμᾶσθαι ἐμπόρους καὶ ναυκλήρους, καὶ ἐπὶ ξένιά γʼ ἔστιν ὅτε καλεῖσθαι, οἳ ἂν δοκῶσιν ἀξιολόγοις καὶ πλοίοις καὶ ἐμπορεύμασιν ὠφελεῖν τὴν πόλιν.
さらに、価値ある船や商品によって都市に便益をもたらしていると思われる商人や船主たちを、特等席(プロエドリア)で優遇し、時には国賓の饗応に招くこともまた、素晴らしく名誉なことである。
ταῦτα γὰρ τιμώμενοι οὐ μόνον τοῦ κέρδους ἀλλὰ καὶ τῆς τιμῆς ἕνεκεν ὡς πρὸς φίλους ἐπισπεύδοιεν ἄν.
なぜなら、このように名誉を与えられることで、彼らは利益のためだけでなく名誉のためにも、友人に対するかのように急いで私たちのところへやって来るようになるからである。
§3.5ὅσῳ γε μὴν πλείους εἰσοικίζοιντό τε καὶ ἀφικνοῖντο, δῆλον ὅτι τοσούτῳ ἂν πλέον καὶ εἰσάγοιτο καὶ ἐξάγοιτο καὶ ἐκπέμποιτο καὶ πωλοῖτο καὶ μισθοφοροῖτο καὶ τελεσφοροίη.
実に、より多くの人々が定住し、また訪れるようになればなるほど、それだけ多くのものが輸入され、輸出され、送り出され、販売され、賃金として支払われ、また税として納められるようになることは明らかである。
§3.6εἰς μὲν οὖν τὰς τοιαύτας αὐξήσεις τῶν προσόδων οὐδὲ προδαπανῆσαι δεῖ οὐδὲν ἀλλʼ ἢ ψηφίσματά τε φιλάνθρωπα καὶ ἐπιμελείας.
したがって、このような収入の増大のためには、慈悲深い布告や配慮以外には、何ら事前の支出を必要としないのである。
ὅσαι δʼ ἂν ἄλλαι δοκοῦσί μοι πρόσοδοι γίγνεσθαι, γιγνώσκω ὅτι ἀφορμῆς δεήσει εἰς αὐτάς.
しかし、これら以外に生じると私に思われるすべての収入については、そのための元手(資金)が必要になることを私は承知している。
§3.7οὐ μέντοι δύσελπίς εἰμι τὸ μὴ οὐχὶ προθύμως ἂν τοὺς πολίτας εἰς τὰ τοιαῦτα εἰσφέρειν, ἐνθυμούμενος ὡς πολλὰ μὲν εἰσήνεγκεν ἡ πόλις, ὅτε Ἀρκάσιν ἐβοήθει ἐπὶ Λυσιστράτου ἡγουμένου, πολλὰ δὲ ἐπὶ Ἡγησίλεω.
だが、市民たちがそのような事柄に進んで寄付(エイソフォラ)をしないのではないかと、私は決して悲観してはいない。 というのも、アテナイがリュシストラトスの指揮のもとでアルカディア人を救援した際、またヘゲシラオスのもとでも、都市がどれほど多くの寄付を行ったかを覚えているからである。
§3.8ἐπίσταμαι δὲ καὶ τριήρεις πολλάκις ἐκπεμπομένας σὺν πολλῇ δαπάνῃ, καὶ ταύτας γενομένας, τούτου μὲν ἀδήλου ὄντος εἴτε βέλτιον εἴτε κάκιον ἔσται, ἐκείνου δὲ δήλου ὅτι οὐδέποτε ἀπολήψονται ἃ ἂν εἰσενέγκωσιν οὐδὲ μεθέξουσιν ὧν ἂν εἰσενέγκωσι.
また私は、三段櫂船がしばしば多大な支出を伴って派遣され、これらが実行されたことも知っている。 その結果が良くなるか悪くなるかは不確かであったが、自らが寄付したものを決して取り戻すことはできず、またその寄付したものから利益を分かち合うこともないということは確実であったにもかかわらずである。
§3.9κτῆσιν δὲ ἀπʼ οὐδενὸς ἂν οὕτω καλὴν κτήσαιντο ὥσπερ ἀφʼ οὗ ἂν προτελέσωσιν εἰς τὴν ἀφορμήν·
しかし、元手のための資金として事前に支払うものほど、素晴らしい財産を人々が手に入れられる道は他にはない。
ᾧ μὲν γὰρ ἂν δέκα μναῖ εἰσφορὰ γένηται, ὥσπερ ναυτικόν, σχεδὸν ἐπίπεμπτον αὐτῷ γίγνεται, τριώβολον τῆς ἡμέρας λαμβάνοντι·
なぜなら、十ミナの寄付を行う者にとっては、船荷貸借の利息のように、一日に三オボロスを受け取ることで、ほぼ五分の一(二十パーセント)の配当が彼にもたらされるからである。
ᾧ δέ γʼ ἂν πέντε μναῖ, πλέον ἢ ἐπίτριτον.
また、五ミナを寄付する者にとっては、三分の一以上(三十三パーセント以上)となる。
§3.10οἱ δέ γε πλεῖστοι Ἀθηναίων πλείονα λήψονται κατʼ ἐνιαυτὸν ἢ ὅσα ἂν εἰσενέγκωσιν.
そして、ほとんどのアテナイ人は、自分が寄付した額よりも多くのものを毎年受け取ることになる。
οἱ γὰρ μνᾶν προτελέσαντες ἐγγὺς δυοῖν μναῖν πρόσοδον ἕξουσι, καὶ ταῦτα ἐν πόλει, ὃ δοκεῖ τῶν ἀνθρωπίνων ἀσφαλέστατόν τε καὶ πολυχρονιώτατον εἶναι.
一ミナを事前に支払った者は二ミナ近い収入を得るであろう。 しかもそれは、人間の営みの中で最も安全で最も永続的と思われる都市においてなされるのである。
§3.11οἶμαι δὲ ἔγωγε, εἰ μέλλοιεν ἀναγραφήσεσθαι εὐεργέται εἰς τὸν ἅπαντα χρόνον, καὶ ξένους ἂν πολλοὺς εἰσενεγκεῖν, ἔστι δʼ ἃς ἂν καὶ πόλεις τῆς ἀναγραφῆς ὀρεγομένας.
さらに私としては、もし「永久の恩人」として名簿に登録されるならば、多くの外国人も寄付をするであろうし、その登録を望む都市すらあるのではないかと考えている。
ἐλπίζω δὲ καὶ βασιλέας ἄν τινας καὶ τυράννους καὶ σατράπας ἐπιθυμῆσαι μετασχεῖν ταύτης τῆς χάριτος.
また、王や僭主、サトラップ(太守)たちの中にも、この恩恵にあずかりたいと望む者が現れるであろうと期待している。
§3.12ὁπότε γε μὴν ἀφορμὴ ὑπάρχοι, καλὸν μὲν καὶ ἀγαθὸν ναυκλήροις οἰκοδομεῖν καταγώγια περὶ λιμένας πρὸς τοῖς ὑπάρχουσι, καλὸν δὲ καὶ ἐμπόροις προσήκοντας τόπους ἐπʼ ὠνῇ τε καὶ πράσει, καὶ τοῖς εἰσαφικνουμένοις δὲ δημόσια καταγώγια.
そして、もし元手となる資金が存在するならば、船主たちのために、既存の港の周りに宿泊所を建設することは素晴らしく有益なことであり、また商人たちのために売買に適した場所を、そして来訪する人々のために公共の宿泊所を建設することもまた素晴らしいことである。
§3.13εἰ δὲ καὶ τοῖς ἀγοραίοις οἰκήσεις τε καὶ πωλητήρια κατασκευασθείη καὶ ἐν Πειραιεῖ καὶ ἐν τῷ ἄστει, ἅμα τʼ ἂν κόσμος εἴη τῇ πόλει καὶ πολλαὶ ἂν ἀπὸ τούτων πρόσοδοι γίγνοιντο.
さらに、もし市場で商売をする人々のために、ペイライエウスと市内の両方に住宅や店舗が建設されるならば、それは同時に都市の美観となり、これらから多くの収入が得られるようになるであろう。
§3.14ἀγαθὸν δέ μοι δοκεῖ εἶναι πειραθῆναι, εἰ καὶ ὥσπερ τριήρεις δημοσίας ἡ πόλις κέκτηται, οὕτω καὶ ὁλκάδας δημοσίας δυνατὸν ἂν γένοιτο κτήσασθαι καὶ ταύτας ἐκμισθοῦν ἐπʼ ἐγγυητῶν ὥσπερ καὶ τἆλλα δημόσια.
また、都市が公共の三段櫂船を所有しているのと同じように、公共の商船を所有し、他の公有財産と同様に、保証人を立ててこれらを貸し出すことが可能かどうか試みることは、有益であると私には思われる。
εἰ γὰρ καὶ τοῦτο οἷόν τε ὂν φανείη, πολλὴ ἂν καὶ ἀπὸ τούτων πρόσοδος γίγνοιτο.
もしこれも可能であることが明らかになれば、これらからも多大な収入が得られることになるであろう。