§44ὑμεῖς οὖν, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, μὴ ἐπιτρέπετε τούτοις οὕτως ἔχουσιν, μηδʼ ἐπὶ δυοῖν ἀγκύραιν ὁρμεῖν αὐτοὺς ἐᾶτε, ὡς, ἐὰν μὲν κατορθώσωσι, τἀλλότρια ἕξοντας, ἐὰν δὲ μὴ δύνωνται ἐξαπατῆσαι ὑμᾶς, αὐτὰ τὰ ὀφειλόμενα ἀποδώσοντας·
アテナイの皆さん、ですから、このように振る舞う彼らを野放しにしてはなりません。 また彼らに二本の錨で係留する(二股をかける)ような真似をさせてはなりません。 彼らは、成功すれば他人の財産を手に入れ、あなたがたを騙すことができなければ、債務そのものだけを返還すればよいと考えているのです。
ἀλλὰ τοῖς ἐπιτιμίοις ζημιοῦτε τοῖς ἐκ τῆς συγγραφῆς.
そうではなく、契約書に定められた違約金で彼らを罰しなさい。
καὶ γὰρ ἂν δεινὸν εἴη, αὐτοὺς μὲν τούτους διπλασίαν καθʼ αὑτῶν τὴν ζημίαν γράψασθαι, ἐάν τι παραβαίνωσι τῶν ἐν τῇ συγγραφῇ, ὑμᾶς δʼ ἠπιωτέρως ἔχειν πρὸς αὐτούς, καὶ ταῦτα οὐχ ἧττον ἡμῶν συνηδικημένους.
契約書に違反した場合には自らに対して二倍の罰金を定めておきながら、あなたがたが彼らに対して寛大になり、しかも私たちが被ったのと劣らずあなたがたもまた共に不正を被っているというのに、それはあまりにも不条理なことだからです。
§45τὰ μὲν οὖν περὶ τοῦ πράγματος δίκαια βραχέα ἐστὶ καὶ εὐμνημόνευτα.
さて、この事件に関する正当な論拠は短く、覚えやすいものです。
ἐδανείσαμεν Διονυσοδώρῳ τουτῳὶ καὶ τῷ κοινωνῷ αὐτοῦ τρισχιλίας δραχμὰς Ἀθήνηθεν εἰς Αἴγυπτον καὶ ἐξ Αἰγύπτου Ἀθήναζε·
私たちはこのディオニュソドロスと彼の共同経営者に、アテナイからエジプトへ、そしてエジプトからアテナイへ向けて三千ドラクマを貸し付けました。
οὐκ ἀπειλήφαμεν τὰ χρήματα οὐδὲ τοὺς τόκους, ἀλλʼ ἔχουσι τὰ ἡμέτερα καὶ χρῶνται δεύτερον ἔτος·
私たちは資金も利息も回収しておらず、彼らは私たちの財産を保有して二年目の今もそれを使っています。
οὐ κατακεκομίκασιν τὴν ναῦν εἰς τὸ ὑμέτερον ἐμπόριον οὐδέπω καὶ νῦν, οὐδʼ ἡμῖν παρεσχήκασιν ἐμφανῆ·
彼らは船をあなたがたの商港にいまだ入港させておらず、私たちに目に見える形で提示してもいません。
ἡ δὲ συγγραφὴ κελεύει, ἐὰν μὴ παρέχωσιν ἐμφανῆ τὴν ναῦν, ἀποτίνειν αὐτοὺς διπλάσια τὰ χρήματα, τὴν δὲ πρᾶξιν εἶναι καὶ ἐξ ἑνὸς καὶ ἐξ ἀμφοῖν.
しかし契約書は、船を提示しない場合、彼らが二倍の資金を支払うこと、そしてその回収請求は片方からでも両方からでも行えることを命じています。
§46ταῦτʼ ἔχοντες τὰ δίκαια εἰσεληλύθαμεν πρὸς ὑμᾶς, ἀξιοῦντες τὰ ἡμέτερα αὐτῶν ἀπολαβεῖν διʼ ὑμῶν, ἐπειδὴ παρʼ αὐτῶν τούτων οὐ δυνάμεθα.
これらの正当な論拠を携えて私たちはあなたがたのもとへ出廷し、彼ら自身からは回収できないため、あなたがたを通じて自分たちの財産を取り戻すよう求めているのです。
ὁ μὲν παρʼ ἡμῶν λόγος οὗτός ἐστιν.
私たちの側の主張は以上の通りです。
οὗτοι δὲ δανείσασθαι μὲν ὁμολογοῦσιν καὶ μὴ ἀποδεδωκέναι, διαφέρονται δὲ ὡς οὐ δεῖ τελεῖν αὐτοὺς τοὺς τόκους τοὺς ἐν τῇ συγγραφῇ, ἀλλὰ τοὺς εἰς Ῥόδον, οὓς οὔτε συνεγράψαντο οὔτε ἔπεισαν ἡμᾶς.
これに対して彼らは、資金を借りたこと、およびそれを返済していないことは認めていますが、契約書に定められた利息ではなく、彼らが契約もせず、私たちを説得してもいないロドスまでの利息を支払うべきであると主張して争っています。
εἰ μὲν οὖν, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, §47ἐν τῷ Ῥοδίων δικαστηρίῳ ἐκρινόμεθα, ἴσως ἂν οὗτοι ἐπλεονέκτουν ἡμῶν, σεσιτηγηκότες πρὸς αὐτοὺς καὶ καταπεπλευκότες τῇ νηὶ εἰς τὸ ἐκείνων ἐμπόριον·
もし、アテナイの皆さん、私たちがロドス人の法廷で裁判を行っていたのなら、おそらく彼らのほうが有利であったでしょう。 彼らはロドス人に穀物を供給し、自分たちの船をロドス人の商港に入港させたからです。
νῦν δὲ εἰς Ἀθηναίους εἰσεληλυθότες καὶ συγγραψάμενοι εἰς τὸ ὑμέτερον ἐμπόριον, οὐκ ἀξιοῦμεν ἐλαττωθῆναι ὑπὸ τῶν καὶ ἡμᾶς καὶ ὑμᾶς ἠδικηκότων.
しかし今や彼らはアテナイ人のもとへ出廷しており、あなたがたの商港に向けて契約を結んだのですから、私たちとあなたがたの双方に不義を働いた者たちによって、私たちが不利益を被ることは不当であると考えます。
§48χωρὶς δὲ τούτων, ἄνδρες Ἀθηναῖοι, μὴ ἀγνοεῖτε, ὅτι νυνὶ μίαν δίκην δικάζοντες νομοθετεῖτε ὑπὲρ ὅλου τοῦ ἐμπορίου, καὶ παρεστᾶσι πολλοὶ τῶν κατὰ θάλατταν ἐργάζεσθαι προαιρουμένων ὑμᾶς θεωροῦντες, πῶς τὸ πρᾶγμα τουτὶ κρίνετε.
これとは別に、アテナイの皆さん、あなたがたが今日一つの裁判を判決することで、商港全体に対する立法を行っているのだということを忘れてはなりません。 海上交易に従事することを志す多くの人々が、あなたがたがこの事件をどのように裁くかを見極めようと、そばに控えています。
εἰ μὲν γὰρ ὑμεῖς τὰς συγγραφὰς καὶ τὰς ὁμολογίας τὰς πρὸς ἀλλήλους γιγνομένας ἰσχυρὰς οἴεσθε δεῖν εἶναι καὶ τοῖς παραβαίνουσιν αὐτὰς μηδεμίαν συγγνώμην ἕξετε, ἑτοιμότερον προήσονται τὰ ἑαυτῶν οἱ ἐπὶ τοῦ δανείζειν ὄντες, ἐκ δὲ τούτων αὐξηθήσεται ὑμῖν τὸ ἐμπόριον.
もしあなたがたが、互いの間に結ばれた契約や合意は強力であるべきだと考え、それを破る者たちに対して一切の容赦をしないなら、貸付を行う立場の人々はより進んで自らの財産を差し出すようになり、これによってあなたがたの商港は発展するでしょう。
§49εἰ μέντοι ἐξέσται τοῖς ναυκλήροις, συγγραφὴν γραψαμένοις ἐφʼ ᾧ τε καταπλεῖν εἰς Ἀθήνας, ἔπειτα κατάγειν τὴν ναῦν εἰς ἕτερα ἐμπόρια, φάσκοντας ῥαγῆναι καὶ τοιαύτας προφάσεις ποριζομένους οἵαισπερ καὶ Διονυσόδωρος οὑτοσὶ χρῆται, καὶ τοὺς τόκους μερίζειν πρὸς τὸν πλοῦν ὃν ἂν φήσωσιν πεπλευκέναι, καὶ μὴ πρὸς τὴν συγγραφήν, οὐδὲν κωλύσει ἅπαντα τὰ συμβόλαια διαλύεσθαι.
しかしながら、もし船主たちがアテナイへの入港を条件に契約を結んでおきながら、船が破損したなどと主張し、このディオニュソドロスが用いているような言い訳を用意して、船を他の商港に入港させることが許され、かつ契約書にではなく、自分たちが航行したと主張する航路に応じて利息を案分することが許されるならば、すべての契約が解消されるのを阻むものは何もないでしょう。
§50τίς γὰρ ἐθελήσει τὰ ἑαυτοῦ προέσθαι, ὅταν ὁρᾷ τὰς μὲν συγγραφὰς ἀκύρους, ἰσχύοντας δὲ τοὺς τοιούτους λόγους, καὶ τὰς αἰτίας τῶν ἠδικηκότων ἔμπροσθεν οὔσας τοῦ δικαίου;
なぜなら、契約書が無効にされ、このような弁解がまかり通り、不正を働いた者の弁明が正義よりも優先されるのを見る時、誰が自分の財産を投じようとするでしょうか。
μηδαμῶς, ὦ ἄνδρες δικασταί·
裁判員の皆さん、決してそのようなことがあってはなりません。
οὔτε γὰρ τῷ πλήθει τῷ ὑμετέρῳ συμφέρει τοῦτο οὔτε τοῖς ἐργάζεσθαι προῃρημένοις, οἵπερ χρησιμώτατοί εἰσιν καὶ κοινῇ πᾶσιν ὑμῖν καὶ ἰδίᾳ τῷ ἐντυγχάνοντι.
というのも、それはあなたがた一般市民の利益にもならず、共有の利益にも、個別の取引相手にも最も有益である、海上交易に従事することを志した人々(商人や貸し手)の利益にもならないからです。
διόπερ δεῖ ὑμᾶς αὐτῶν ἐπιμέλειαν ποιεῖσθαι.
それゆえ、あなたがたは彼らを保護しなければなりません。
ἐγὼ μὲν οὖν ὅσαπερ οἷός τʼ ἦν, εἴρηκα·
私はできる限りのことを語りました。
ἀξιῶ δὲ καὶ τῶν φίλων μοί τινα συνειπεῖν.
私の友人の一人にも支援の弁を求めたいと思います。
δεῦρο Δημόσθενες.
デモステネス、こちらへ。