§2.16Κράδης ῥαγείσης: κράδη νῦν οὐχ ὁ σύκινος κλάδος, ἀλλ’ ἡ ἀγκυρὶς, ἀφ’ ἧς οἱ ὑποκριταὶ ἐν ταῖς τραγικαῖς σκηναῖς ἐξαρτῶνται, θεοῦ μιμούμενοι ἐπιφάνειαν, ζωστῆρσι καὶ ταινίαις κατειλημμένοι.
Κράδης ῥαγείσης: 「イチジクの枝が折れた時」。 ここでは「クラーデー」とは、イチジクの枝のことではなく、悲劇の舞台で役者たちが、神の出現を模して、帯やリボンで固定されて吊り下げられる、吊り鉤のことである。
ἐπὶ τῶν προςφανέντων αἰφνιδίως καὶ ἀσχημονούντων.
突然現れて無様な格好を晒す者たちに対して。
§2.17Εἶτ’ ἐφ’ ὕδωρ κακόν: ἐπὶ τῶν δυςκληρούντων.
Εἶτ’ ἐφ’ ὕδωρ κακόν: 「それから、悪い水へ」。 不運な者たちに対して。
ἐν γὰρ τοῖς δικαστηρίοις τὸ φαυλότατον τῶν ἔργων ἦν ὕδωρ διαμετρεῖν τοῖς δικαζομένοις.
というのも、法廷において、訴訟当事者たちのために水を計量することは、最も卑賎な仕事であったからである。
ἐγίνετο δὲ οὗτος ἀπὸ κλήρου.
そしてこの役は抽選によって行われた。
§2.18Ἠλιθιώτερος τοῦ Πραξίλλας Ἀδώνιδος: Πράξιλλα Σικυωνία μελοποιός·
Ἠλιθιώτερος τοῦ Πραξίλλας Ἀδώνιδος: 「プラクシッラのアドニスよりも愚か」。 シキュオンの叙情詩人プラクシッラ。
αὕτη τὸν Ἄδωνιν ἐν τοῖς μέλεσιν εἰςάγει ἐρωτώμενον ὑπὸ τῶν κάτω, τί κάλλιστον καταλιπὼν ἥκοι, ἀποκρίνασθαι, ἥλιον καὶ σελήνην καὶ σικύους καὶ μῆλα.
彼女は詩の中で、冥府の人々から、何を最も美しいものとして残して来たのかと尋ねられたアドニスを登場させ、彼が「太陽と月と、キュウリとリンゴ」と答えたとする。
ἠλιθίου γὰρ παραβάλλειν τῷ ἡλίῳ τοὺς σικύους.
というのも、キュウリを太陽と比較するのは愚か者のすることだからである。
§2.19Ἀμελὴς γωνία: χωρίον ἐστὶ περὶ τὴν Αιβύην καλούμενον Ἀμελὴς γωνία.
Ἀμελὴς γωνία: 「顧みられない角」。 リビアのあたりに「アメレース・ゴーニア」と呼ばれる場所がある。
§2.20Ἀσπένδιος κιθαριστής: ἐπὶ τῶν φιλοχρημάτων.
Ἀσπένδιος κιθαριστής: 「アスペンドスの竪琴弾き」。 貪欲な者たちに対して。
οἱ γὰρ Ἀσπένδιοι τῶν κιθαριστῶν οὐδεμίαν φορὰν ἔξω φέρουσι, πάσας δ’ ἐντὸς ὀργάνων.
アスペンドスの竪琴弾きたちは、音を外へは全く出さず、すべて楽器の内側に収めるからである。
οὕτω καὶ ὁ φιλοχρήματος οὐδὲν τῶν πέλας ἕνεκα οἰκονομεῖ, ἕλκει δὲ ἐφ’ ἑαυτόν.
そのように、金に汚い者も隣人のためには何も管理せず、すべてを自分の方へと引き寄せる。
§2.21† Εἴ τις περὶ πόλιν αἰγὶς λέγεται: τοὺς ἀνέδην περιϊόντος καὶ πλανωμένους ἐπέσκωπτον,
† Εἴ τις περὶ πόλιν αἰγὶς λέγεται: 「もし街の周りのアイギスについて言われるなら」。 気ままに歩き回り、彷徨う者たちをからかったものである。
§2.22Εὐρυκλῆς: ἐπὶ τῶν ἑαυτοῖς τινα καταμαντευομένων.
Εὐρυκλῆς: 「エウリュクレス」。 自分自身の中に予言者を持っている者たちに対して。
Εὐρυκλῆς γάρ τις ἐγένετο μάντις ἐγγαστρίμυθος.
エウリュクレスという腹話術の予言者がいたからである。
§2.23Φώκου ἔρανος: κατὰ τῶν εὐωχίαν συναγόντων ἐπὶ τῷ ἑαυτῶν κακῷ.
Φώκου ἔρανος: 「ポコスの饗宴」。 自分自身の災いとなるような宴会を催す者たちを非難して。
Φῶκος γὰρ τὴν θυγατέρα ἔχων ἐπίγαμον, πολλῶν αὐτὴν μνηστευομένων, ἐράνους συνῆγεν ἑστιῶν τοὺς μνηστῆρας, καὶ ἀνεβάλλετο τὸν γάμον.
ポコスは適齢期の娘を持っていたが、多くの者が彼女に求婚したため、求婚者たちをもてなす饗宴を催しては、結婚を延期していた。
ὀπγισθέντες οὖν ἐκεῖνοι ἐν τῷ συμποσίῳ ἀπέκτειναν τὸν Φῶκον.
そのため、彼らは怒り、宴会の席でポコスを殺害した。
§2.24Τὸ Πέρδικος σκέλος: ὁ Πέρδιξ κάπηλος Ἀθήνησι χωλὸς, καὶ κωμῳδούμενος ἐπὶ χωλότητι.
Τὸ Πέρδικος σκέλος: 「ペルディクスの脚」。 ペルディクスはアテナイの小売り商人で、足が不自由であり、その跛行のゆえに喜劇でからかわれた。
§2.25Οὐχ ἡ Γλαύκου τέχνη: ἐπὶ τῶν εὖ εἰργασμένων καὶ δυςκατανοήτων.
Οὐχ ἡ Γλαύκου τέχνη: 「グラウコスの技術ではない」。 見事に作られており、理解するのが難しいものに対して。
Γλαῦκος γάρ τις ἐγένετο Σάμιος δημιουργὸς, ὃς πρῶτος σιδήρου κόλλησιν ἐξεῦρεν.
サモスのある職人グラウコスという者がおり、彼が最初に鉄の溶接技術を発明したからである。
§2.26Ὡς τῶν Ἀργείων ἀσπίδα καθελὼν σεμνύνεται: λόχον φασὶν εἶναι ἐν Ἄργει ἀσπίδα καλούμενον ἐκ νέων πάνυ ἀκμαζόντων.
Ὡς τῶν Ἀργείων ἀσπίδα καθελὼν σεμνύνεται: 「彼はアルゴス人の盾を引き下ろしたかのように誇っている」。 アルゴスには、極めて血気盛んな若者たちからなる、「盾」と呼ばれる部隊があると言われている。
§2.27Ἀμαλθείας κέρας: ἡ Ῥέα τεκοῦσα τὸν Δία ἔδωκεν Ἀμαλθείᾳ τρέφειν·
Ἀμαλθείας κέρας: 「アマルテイアの角」。 レアーはゼウスを産むと、育てるためにアマルテイアに与えた。
ἡ δὲ οὐκ ἔχουσα γάλα, αἰγὶ ὑπέβαλεν αὐτόν.
彼女は母乳が出なかったので、彼を雌山羊にあてがった。
ὅθεν Αἰγίοχος ἐκλήθη.
そこから(ゼウスは)「アイギオコス」と呼ばれた。
ὁ τοίνυν Ζεὺς τὴν μὲν αἶγα κατηστέρισε· τὸ δὲ ἕτερον τῶν κεράτων αὐτῆς ἀφελὼν παρέσχε τῇ Ἀμαλθείᾳ, παρασκευάσας γίγνεσθαι αὐτῇ ὃ ἂν παρὰ τοῦ κέρατος αἰτήσειε.
そこでゼウスは、その山羊を星座にし、その角の片方をもぎ取ってアマルテイアに与え、彼女がその角に求めるものは何でも生じるようにした。
ὅθεν τοὺς εὐδαίμονάς φασιν Ἀμαλθείας κέρας ἔχειν.
そこから、富裕な人々は「アマルテイアの角」を持っていると言われる。
§2.28Ἀφύας πῦρ: ἐπὶ τῶν τέλος ὀξὺ λαμβανόντων.
Ἀφύας πῦρ: 「アンチョビの火」。 急激な結末を迎えるものに対して。
τὴν γὰρ ἀφύαν τάχιστα ἕψεσθαι συμβαίνει.
というのも、アンチョビは極めて素早く茹で上がるからである。
§2.29Ἀεί τις ἐν Κύδωνος: ἐπὶ τῶν φιλοφρόνως καταδεχομένων τοὺς ξένους.
Ἀεί τις ἐν Κύδωνος: 「常に誰かがキュドンの家にいる」。 客人を親切にもてなす者たちに対して。
ἀπὸ Κύδωνος Κορινθίου φιλοξένως διατεθέντος.
もてなし好きな性質であったコリントス人キュドンに由来する。
§2.30Τί οὐ γενήσῃ ἰὼν εἰς Ἀρβέλας: Ἀρβέλαι πόλισμα Σικελῶν, εὐεξαπάτητοι δοκοῦντες οἱ ἐνοικοῦντες εἶναι.
Τί οὐ γενήσῃ ἰὼν εἰς Ἀρβέλας: 「なぜアルベラに行って何かにならないのか」。 アルベラはシケリア人の町であり、住民たちは騙されやすいと考えられている。
§2.31Ἐν Τεμέσῃ ἥρως: ὅτ’ ἀπαιτῶν τις αὐτὸς ὕστερον προςοφείλών εὑρεθῇ, ὁ ἐν Τεμέσῃ γέγονεν ἥρως.
Ἐν Τεμέσῃ ἥρως: 「テメサの英雄」。 誰かが要求していたのに、自分が後でさらに債務を負っていることが分かった場合、「テメサの英雄になった」と言われる。
Πλουτάρχου παροιμίαι, αἷς Ἀλεξανδρεῖς ἐχρῶντο.
アレクサンドリア人たちが用いていた、プルタルコスの諺集より。