§1.1Περιπόλτας ὁ μάντις ἐκ Θετταλίας εἰς Βοιωτίαν Ὀφέλταν τὸν βασιλέα καὶ τοὺς ὑπʼ αὐτῷ λαοὺς καταγαγὼν γένος εὐδοκιμῆσαν ἐπὶ πολλοὺς χρόνους κατέλιπεν, οὗ τὸ πλεῖστον ἐν Χαιρωνείᾳ κατῴκησεν, ἣν πρώτην πόλιν ἔσχον ἐξελάσαντες τοὺς βαρβάρους.
予言者ペリポルタスは、テッサリアからボイオティアへ、王オフェルタスと彼に率いられた民を導き連れてきて、長きにわたり名声を博した家系を残した。 その大部分はカイロネイアに定住したが、そこは彼らが異民族を追い払って最初に手に入れた都市であった。
οἱ μὲν οὖν πλεῖστοι τῶν ἀπὸ τοῦ γένους φύσει μάχιμοι καὶ ἀνδρώδεις γενόμενοι καταναλώθησαν ἐν ταῖς Μηδικαῖς ἐπιδρομαῖς καὶ τοῖς Γαλατικοῖς ἀγῶσιν ἀφειδήσαντες ἑαυτῶν·
さて、その家系から出た者の大半は、生まれつき戦闘を好み勇敢であったため、ペルシアの侵略やガラティアとの戦いにおいて、我が身を顧みず戦い、斃れていった。
§1.2λείπεται δὲ παῖς ὀρφανὸς γονέων, ὄνομα Δάμων, παρωνύμιον δὲ Περιπόλτας, πολὺ δή τι καὶ σώματος κάλλει καὶ ψυχῆς φρονήματι τοὺς καθʼ αὑτὸν ὑπεραίρων νέους, ἄλλως δʼ ἀπαίδευτος καὶ σκληρὸς τὸ ἦθος.
しかし、両親を亡くした一人の孤児が残されており、名はダモン、あだ名はペリポルタスといった。 彼は、肉体の美しさでも精神の気高さでも、同世代の若者たちをはるかに凌駕していたが、他方では教養がなく、粗暴な性格であった。
τούτου Ῥωμαῖος ἡγεμὼν σπείρας τινὸς ἐν Χαιρωνείᾳ διαχειμαζούσης ἐρασθεὶς ἄρτι τὴν παιδικὴν ἡλικίαν παρηλλαχότος, ὡς οὐκ ἔπειθε πειρῶν καὶ διδούς, δῆλος ἦν οὐκ ἀφεξόμενος βίας, ἅτε δὴ καὶ τῆς πατρίδος ἡμῶν τότε λυπρὰ πραττούσης καὶ διὰ μικρότητα καὶ πενίαν παρορωμένης.
この彼が少年期を脱したばかりの頃、カイロネイアで冬営していたあるローマ軍コホルトの指揮官が彼に恋をしたが、口説いたり贈り物をしたりしても彼を説得できなかったため、暴行を控えるつもりがないことは明らかであった。 当時、我々の祖国が不遇の内にあり、その小ささと貧しさのために軽視されていたからであった。
§1.3τοῦτο δὴ δεδιὼς ὁ Δάμων, καὶ τὴν πεῖραν αὐτὴν διʼ ὀργῆς πεποιημένος, ἐπεβούλευε τῷ ἀνδρὶ καὶ συνίστη τῶν ἡλικιωτῶν τινας ἐπʼ αὐτόν, οὐ πολλοὺς ἕνεκα τοῦ λαθεῖν, ἀλλʼ οἱ σύμπαντες ἑκκαίδεκα γενόμενοι χρίονται μὲν αἰθάλῳ τὰ πρόσωπα νυκτός, ἐμπιόντες δὲ ἄκρατον ἅμʼ ἡμέρᾳ προσπίπτουσι τῷ Ῥωμαίῳ κατʼ ἀγορὰν θύοντι, καὶ καταβαλόντες αὐτόν τε καὶ τῶν περὶ αὐτὸν οὐκ ὀλίγους ἐκ τῆς πόλεως μετέστησαν.
ダモンはこのことを恐れ、またその言い寄りそのものに激しく憤って、その男に対して陰謀を企て、発覚を防ぐために少数に絞って、同世代の若者たちの何人かを結束させた。 全員で十六人になった彼らは、夜に顔を煤で黒く塗り、夜明けとともに、強い酒をあおって、広場で犠牲を捧げている件のローマ人に襲いかかり、彼自身と彼の周囲にいた少なからぬ者たちを打ち倒して、都市から立ち去った。
§1.4γενομένης δὲ ταραχῆς ἡ τῶν Χαιρωνέων βουλὴ συνελθοῦσα θάνατον αὐτῶν κατέγνω·
騒動が起こると、カイロネイアの評議会が集まり、彼らに死刑を宣告した。
καὶ τοῦτο ἦν ὑπὲρ τῆς πόλεως ἀπολόγημα πρὸς τοὺς Ῥωμαίους.
これがローマ人に対する、都市のための弁明となった。
ἑσπέρας δὲ τῶν ἀρχόντων, ὥσπερ ἔθος ἐστί, κοινῇ δειπνούντων οἱ περὶ τὸν Δάμωνα παρεισπεσόντες εἰς τὸ ἀρχεῖον ἀπέσφαξαν αὐτοὺς καὶ πάλιν ᾤχοντο φεύγοντες ἐκ τῆς πόλεως.
しかし夕方、役人たちが慣習に従って共同で食事をしていたところ、ダモンとその一味が役所に忍び込んで彼らを虐殺し、再び都市から逃げ去った。
§1.5ἔτυχε δὲ περὶ τὰς ἡμέρας ἐκείνας Λεύκιος Λούκουλλος ἐπί τινα πρᾶξιν μετὰ δυνάμεως παρερχόμενος.
ちょうどその頃、ルキウス・ルクッルスがある任務のために軍隊を率いて通りかかった。
ἐπιστήσας δὲ τὴν πορείαν καὶ τῶν γεγονότων προσφάτων ὄντων ἐξέτασιν ποιησάμενος εὗρε τὴν πόλιν οὐδενὸς αἰτίαν, ἀλλὰ μᾶλλον συνηδικημένην· καὶ τοὺς στρατιώτας ἀναλαβὼν ἀπήγαγε μεθʼ ἑαυτοῦ.
彼は進軍を止め、事件が起きて間もなかったため調査を行ったところ、都市には何の罪もなく、むしろ共に被害を被ったのだと知り、兵士たちを引き連れて立ち去った。
§1.6τὸν δὲ Δάμωνα λῃστείαις καὶ καταδρομαῖς πορθοῦντα τὴν χώραν καὶ τῇ πόλει προσκείμενον ὑπηγάγοντο πρεσβείαις καὶ ψηφίσμασι φιλανθρώποις οἱ πολῖται, κατελθόντα δὲ γυμνασίαρχον κατέστησαν·
しかし、ダモンが略奪や侵入によって地方を荒らし、都市を圧迫していたため、市民たちは使節を送り、懐柔的な決議をもって彼を引き戻し、彼が帰還すると体育館長に任命した。
εἶτʼ ἀλειφόμενον ἐν τῷ πυριατηρίῳ διέφθειραν.
その後、彼が蒸し風呂で体に油を塗っているところを彼らは殺害した。
ἐπὶ πολὺν δὲ χρόνον εἰδώλων τινῶν ἐν τῷ τόπῳ προφαινομένων καὶ στεναγμῶν ἐξακουομένων, ὡς οἱ πατέρες ἡμῶν λέγουσι, τὰς θύρας ἀνῳκοδόμησαν τοῦ πυριατηρίου·
そして長い間、その場所に幻影が現れ、うめき声が聞こえたため、我々の父祖たちが語るところによれば、彼らはその蒸し風呂の戸口を壁で塞いだ。
καὶ μέχρι νῦν οἱ τῷ τόπῳ γειτνιῶντες οἴονταί τινας ὄψεις καὶ φωνὰς ταραχώδεις φέρεσθαι.
そして今でも、その場所の近隣に住む人々は、何らかの幽霊や騒がしい声が立ち昇ると考えている。
§1.7τοὺς δʼ ἀπὸ τοῦ γένους αὐτοῦ (διασώζονται γὰρ ἔνιοι, μάλιστα τῆς Φωκίδος περὶ Στεῖριν, αἰολίζοντες) ἀσβολωμένους καλοῦσι διὰ τὸ τὸν Δάμωνα πρὸς τὸν φόνον ἀσβόλῳ χρισάμενον ἐξελθεῖν.
彼の家系の子孫たち(そのうちの何人かは、特にフォキスのステイリスの周辺に生き残っており、アイオリス方言を話している)は、ダモンが殺害に及ぶ際に煤を身に塗って出かけたことから、「煤まみれの者たち」と呼ばれている。