- 底本
- Tertullian. Quinti Septimii Florentis Tertulliani Quae Supersunt Omnia, Volume 1. Oehler, Franz, editor. Leipzig: Weigel, 1853.
- 翻訳
- AI生成(gemini-3.5-flash) — 機械翻訳のため誤りを含む場合があります
- 言語
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa001.humanitext-lat1:4-6
- 出力
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
著者は、肉体と霊の関係を説いたキリストの言葉を提示し、異教の歴史、神話、哲学、あるいはただの虚栄のために拷問や死に耐えた多くの人々の例を挙げ、信徒たちに真理のために受難を耐え抜くよう促す。さらに、人間的な動機や支配者のために予期せぬ死を遂げる人々の現実を指摘し、神のために受難することを躊躇しないよう警告する。
Scimus ex dominico praecepto, quod caro infirma sit, spiritus promptus. Non ergo nobis blandiamur,1 quia dominus consensit carnem infirmam esse. Propterea enim praedixit spiritum promptum, ut ostenderet, quid cui2 debeat esse subiectum, scilicet ut caro serviat spiritui, infirmior fortiori, ut ab eo etiam ipsa fortitudinem assumat. Colloquatur spiritus cum carne de communi salute, nec iam de incommodis carceris, sed ipso agone et proelio cogitans. Timebit forsitan caro gladium gravem et crucem excelsam et rabiem bestiarum et summam ignium poenam et omne carnificis ingenium in tormentis, sed spiritus contraponat sibi et carni acerba licet ista, a multis tamen aequo animo excepta, immo et ultro appetita, famae et gloriae causa nec a viris tantum, sed etiam a feminis, ut vos quoque, benedictae, sexui vestro respondeatis. Longum est, si enumerem singulos, qui se gladio confecerint animo suo ducti. De feminis ad manum est. Lucretia, quae vim stupri passa est, cultrum sibi adegit in conspectu propinquorum, ut gloriam castitati suae pareret. Mucius manum suam dexteram in ara cremavit, ut hoc factum eius fama haberet. Minus fecerunt philosophi Heraclitus, qui se bubulo stercore oblitum exussit, item Empedocles, qui in ignes Aetnaei montis desilivit, et Peregrinus, qui non olim se rogo immisit, cum feminae quoque contempserint ignes Dido, cum post virum dilectissimum nubere cogeretur, item Asdrubalis uxor, quae iam ardente Carthagine, ne maritum suum supplicem Scipionis videret, cum filiis suis in incendium patriae devolavit. Regulus, dux Romanorum, captus a Carthaginiensibus, cum se unum pro multis captivis Carthaginiensibus compensari noluisset, maluit hostibus reddi et in arcae genus stipatus undique extrinsecus clavis transfixus tot cruces sensit. Bestias femina libens appetiit, et utique horridiores aspides serpentes tauro vel urso, quas Cleopatra immisit sibi, ne in manus inimici perveniret. Sed mortis metus non tantus est, quantus tormentorum. Itaque cessit carnifici meretrix Atheniensis, quae conscia coniurationis cum propterea torqueretur a tyranno, et non prodidit coniuratos et novissime linguam suam commestam in faciem tyranni expuit, ut nihil agere in se sciret tormenta, etsi ultra perseverarent. Nam quod hodie apud Lacedaemonas sollemnitas maxima est διαμαστίγωσις, id est flagellatio, non latet. In quo sacro ante aram nobiles quique adulescentes flagellis affliguntur, astantibus parentibus et propinquis et, uti perseverent, adhertantibus. Ornamentum enim et gloria deputabitur maiore quidem titulo, si anima potius cesserit plagis, quam corpus. Igitur si tantum terrenae gloriae licet de corporis et animi vigore, ut gladium, ignem, crucem, bestias, tormenta contemnat sub praemio laudis humanae, possum dicere, modicae sunt istae passiones ad consecutionem gloriae caelestis et divinae mercedis. Tanti vitreum, quanti verum margaritum?3 Quis ergo non libentissime tantum pro vero habeat erogare, quantum alii pro falso?
私たちは主の教えから、肉体は弱く、霊は熱心であることを知っています。それゆえ、主が肉体は弱いと認められたからといって、自分を甘やかしてはなりません。なぜなら、主が霊は熱心であるとあらかじめ言われたのは、何が何に従属すべきであるか、すなわち、肉体が霊に、より弱いものがより強いものに仕え、肉体自体も霊から強さを引き出すべきであることを示すためだったからです。霊は、もはや監獄の不便さについてではなく、競技そのものや戦闘について考えながら、共通の救いについて肉体と語り合うべきです。おそらく肉体は、重い剣や高い十字架、野獣の狂暴さ、極限の火刑、拷問における刑吏のあらゆる悪知恵を恐れるでしょう。しかし霊は、これらがたとえ辛いものであっても、名声と栄光のために多くの人々によって冷静に受け入れられ、それどころか自ら求められさえしたことを、自分自身と肉体の前に突きつけるべきです。それも男性だけでなく女性によってもそうされたのであり、祝福されし女性たちよ、あなた方もまた、自らの性にふわさしく応えるようにするべきです。自分の信念に導かれて剣で命を絶った者たちを一人ずつ列挙するのは、長くなるでしょう。女性たちの例なら、すぐに手に入ります。凌辱の暴行を受けたルクレティアは、自らの純潔に栄光をもたらすために、親族の目の前で短刀を自らに突き刺しました。ムキウスは、この行為を名声が語り継ぐようにと、自らの右手を祭壇で焼き尽くしました。哲学者たち、すなわち牛の糞を塗って自らを焼き殺したヘラクレイトスや、エトナ山の火の中に飛び込んだエンペドクレス、また少し前に自ら薪の山に身を投じたペレグリノスたちがしたことはそれ以下ですが、女性たちでさえ火を軽蔑したのです。すなわち、最愛の夫の死後に再婚を強要されたディドや、あるいはハスドルバルの妻であり、カルタゴがすでに燃え盛る中、夫がスキピオに命乞いをする姿を見まいとして、子供たちとともに祖国の炎の中に身を投げた者がそうでした。ローマ人の将軍レグルスは、カルタゴ人に捕らえられた際、自分一人を多くのカルタゴ人の捕虜と交換することを望まず、敵に引き渡されることを選び、箱のようなものに詰め込まれ、外側から至るところを釘で貫かれて、それほど多くの苦痛を感じました。女性が好んで野獣を求めたこともあります。しかも、雄牛や熊よりも確実に恐ろしい毒蛇を、クレオパトラは敵の手に落ちないために自分自身に這わせたのです。しかし、死の恐怖は、拷問の恐怖ほど大きくはありません。それゆえに、アテナイの遊女は刑吏に屈しませんでした。彼女は陰謀を知っていたために僭主から拷問を受けましたが、共謀者たちを裏切ることはなく、最後には噛み切った自らの舌を僭主の顔に吐きかけ、拷問がさらに続けられようとも、自分に対しては何の効果もないことを思い知らせたのです。今日スパルタ人において、最大の祝祭がディアマスティゴーシス、すなわち鞭打ち刑であることは隠されていません。その儀式においては、祭壇の前で名門の若者たちがことごとく鞭で打たれ、親や親族が傍らに立って、耐え抜くようにと励まします。なぜなら、もし身体よりもむしろ魂が打撃に屈したなら、それこそがより大きな称号を伴う名誉であり栄光とみなされるからです。それゆえ、もし地上の栄光が、肉体と精神の活力からそれほど多くのことを許し、人間の称賛という報酬のもとに、剣、火、十字架、野獣、拷問を軽蔑させることができるとするなら、天上の栄光と神の報いを得るために、これらの受難はほんのわずかなものであると言えるでしょう。ガラスが本物の真珠と同じ価値を持つでしょうか。それゆえ、他者が偽物のために支払うのと同等のものを、本物のために喜んで支払おうとしない者がいるでしょうか。
Omitto nunc gloriae causam. Eadem omnia saevitiae et cruciatus certamina iam apud homines affectatio quoque et morbus quidam animi conculcavit. Quot otiosos affectatio armorum ad gladium locat? Certe ad feras ipsas affectatione descendunt, et de morsibus et de cicatricibus formosiores sibi videntur. Iam et ad ignes quidam se auctoraverunt, ut certum spatium in tunica ardente conficerent. Alii inter venatorum taureas scapulis patientissimis inambulaverunt. Haec, benedicti, non sine causa dominus in saeculum admisit, sed ad nos et nunc exhortandos et in illo die confundendos, si reformidaverimus pati pro veritate in salutem quae alii affectaverunt pro vanitate in perditionem.
今や私は名誉の動機を省きます。これらと同じ残虐さと拷問の戦いはすべて、人間においては、すでにただの虚栄や精神のある種の病によっても踏みにじられているのです。武器への虚栄が、いかに多くの怠惰な者たちを剣へと向かわせていることでしょう。確かに、彼らは虚栄のために野獣そのものへと立ち向かい、噛み傷や傷跡によって自分たちがより美しくなったと思い込んでいるのです。すでに、燃え盛るチュニックを着て一定の距離を走り抜けるために、自らを火に売り渡した者さえいるのです。また別の者たちは、きわめて忍耐強い背中で、ハンターたちの鞭の間を歩き回りました。祝福されし者たちよ、主がこれらのことを世に許されたのは理由がないわけではなく、今私たちを鼓舞するためであり、また、他者が滅びへと至る虚栄のために求めた苦難を、私たちが救いに至る真理のために耐えることを恐れるなら、あの審判の日に私たちを恥じ入らせるためなのです。
Sed haec exempla constantiae omittamus de affectatione venientis. Convertamur ad ipsam condicionis humanae contemplationem, ut et illa nos instruant, si qua constanter adeunda sint quae et invitis evenire consueverunt. Quotiens enim incendia vivos cremarunt? quotiens ferae et in silvis suis et in mediis civitatibus elapsae caveis homines devoraverunt? quot a latronibus ferro, ab hostibus etiam cruce extincti sunt, torti prius, immo et omni contumelia expuncti? Nemo non4 etiam hominis causa pati potest quod in causa dei pati dubitat. Ad hoc quidem vel praesentia nobis tempora documenta sint, quantae qualesque personae inopinatos natalibus et dignitatibus et corporibus et aetatibus suis exitus referunt hominis causa, aut ab ipso, si contra cum fecerint, aut ab adversariis eius, si pro eo steterint.
しかし、虚栄から生じるこれら執拗さの例は省くことにしましょう。人間の条件そのものの省察へと目を向けましょう。そうすれば、望まない者にも通常起こる事柄であっても、もし毅然と立ち向かわねばならないものがあるなら、それらの例もまた私たちを教えてくれるでしょう。実際、火災が生きた人間を焼き殺したことが何度あったでしょうか。自らの森において、また都市のただ中で檻から逃げ出した野獣が、人間を貪り食ったことが何度あったでしょうか。強盗によって剣で、あるいは敵によって十字架で、あらかじめ拷問を受け、いや、あらゆる侮辱を受け尽くした上で殺された者が、いかに多くいることでしょう。人間のために耐えることができるのです、神のために耐えることを躊躇するような事柄であっても。実際、このことについては現代という時代が証拠となるでしょう。いかに偉大で、いかなる地位にある人々が、人間のために、自らの出自や尊厳、身体や年齢に似合わぬ予期せぬ最期を迎えていることか。それは、その権力者に背いた場合にはその者自身によって、あるいはその者を支持した場合にはその敵対者たちによってもたらされるのです。
- 4nobis blandiamur
接続法現在形による「勧誘(〜しよう)」または「禁止(〜してはならない)」。ここでは、キリストが肉体の弱さを認めた言葉(マタイ26:41等)を盾に、自分たちの弱さを言い訳にすることを戒める文脈。
- 4quid cui
二つの疑問代名詞が並置された二重疑問文。「何が何に対して(従属すべきか)」を意味し、debeat を伴う間接疑問節を形成している。
- 4Tanti vitreum, quanti verum margaritum?
述語動詞(est 等)が省略された文。tanti と quanti は価値を示す属格(性質の属格または価格の属格)であり、「本物の真珠の価値ほどに、ガラスに価値があるだろうか」という反語的表現。
- 6Nemo non
二重否定により強い肯定(「誰もが〜できる」)を意味する。pati potest に係り、「神の大義において耐えることを躊躇するような事柄であっても、人間のためであれば誰もが耐えることができる(耐えることすらある)」という皮肉な対比。
翻訳:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 公開)・修正履歴(5 件・最終 2026-09-22)
- 2026-09-22 AI校閲 — 原文 3 件
- 2026-09-21 AI校閲 — 訳文 2 件
