← テルトゥリアヌス

殉教者たちへ

§2-3

静修の場としての監獄と霊的訓練

著者は監獄をむしろ俗世の暗闇や束縛から切り離された清らかな退隠の地(静修所)として捉え直し、キリスト者が俗世の悪徳や迫害から免れて霊的な進歩を遂げる場であると説きます。さらに、監獄における過酷な生活を、天の不朽の王冠を得るために神と聖霊が課したアスリートの訓練や兵役のようなものとして耐え抜くよう殉教者たちを鼓舞します。

表示 ▾
表示
訳
訳の書体
AI ↗
← 前次 →
§2

​Cetera aeque animi impedimenta usque ad limen carceris deduxerint vos,1 quousque et parentes vestri. Exinde segregati estis ab ipso mundo, quanto magis a saeculo rebusque eius? Nec hoc vos consternet, quod segregati estis a mundo. Si enim recogitemus ipsum magis mundum carcerem esse, exisse vos e carcere quam in carcerem introisse intellegemus. Maiores tenebras habet mundus, quae hominum praecordia excaecant. Graviores catenas induit mundus, quae ipsas animas hominum constringunt. Peiores immunditias expirat mundus, libidines hominum. Plures postremo mundus reos continet, scilicet universum hominum genus. Iudicia denique non proconsulis, sed dei sustinet. Quo vos, benedicti, de carcere in custodiarium, si forte, translatos existimetis.2 Habet tenebras, sed lumen estis ipsi. Habet vincula, sed vos soluti deo estis. Triste illic expirat, sed vos odor estis suavitatis. Iudex expectatur, sed vos estis de iudicibus ipsis iudicaturi. Contristetur illi qui fructum saeculi suspirat. Christianus etiam extra carcerem saeculo renuntiavit, in carcere autem etiam carceri. Nihil interest, ubi sitis in saeculo, qui extra saeculum estis. Et si aliqua amisistis vitae gaudia, negotiatio est aliquid amittere, ut maiora lucreris. Nihil adhuc dico de praemio, ad quod deus martyres invitat. Ipsam interim conversationem saeculi et carceris comparemus, si non plus in carcere spiritus acquirit, quam caro amittit. Immo et quae iusta sunt caro non amittit per curam ecclesiae et agapen fratrum, et insuper quae semper utilia fidei, spiritus adipiscitur. Non vides alienos deos, non imaginibus eorum incurris, non sollemnes nationum dies ipsa commixtione participas, non nidoribus spurcis verberaris, non clamoribus spectaculorum, atrocitate vel furore vel impudicitia celebrantium caederis, non in loca libidinum publicarum oculi tui impingunt, vacas a scandalis, a temptationibus, a recordationibus malis, iam et a persecutione. Hoc praestat carcer Christiano, quod eremus prophetis. Ipse dominus in secessu frequentius agebat, ut liberius oraret, ut saeculo cederet: gloriam denique suam discipulis in solitudine demonstravit. Auferamus carceris nomen, secessum vocemus. Etsi corpus includitur, etsi caro detinetur, omnia spiritui patent. Vagare spiritu, spatiare spiritu et non stadia opaca aut porticus longas proponens tibi, sed illam viam, quae ad deum ducit. Quotiens eam spiritu deambulaveris, totiens in carcere non eris. Nihil crus sentit in nervo, cum animus in caelo est. Totum hominem animus circumfert et, quo velit, transfert. Ubi autem erit cor tuum, illic erit et thesaurus tuus. Ibi ergo sit cor nostrum, ubi volumus habere thesaurum.

心の他の同様の障害物たちも、あなた方の親たちと同様に、あなた方を監獄の敷居まで送り届けたことでしょう。そこから先、あなた方は世界そのものから切り離されているのですから、なおさらその俗世やその事物から切り離されているのではないでしょうか。あなた方が世界から切り離されているということが、あなた方を狼狽えさせてはなりません。というのも、もし世界そのものがむしろ監獄であると考え直すなら、私たちはあなた方が監獄から出たのであって、監獄に入ったのではないと理解することになるからです。世界は、人々の心を盲目にする、より大きな暗闇を持っています。世界は、人々の魂そのものを縛り上げる、より重い鎖をはめています。世界は、人間の欲望という、より不潔な汚れを吐き出しています。最後に、世界はより多くの罪人、すなわち全人類を閉じ込めています。そして、それはプロコンスルの裁きではなく、神の裁きを待ち受けているのです。それゆえ、祝福されし者たちよ、あなた方は自分が監獄から監視所に、いわば移されたのだと考えなさい。そこには暗闇がありますが、あなた方自身が光なのです。そこには枷がありますが、あなた方は神に対して解き放たれています。そこでは嫌な臭いが吐き出されていますが、あなた方は芳しい香りです。裁判官が待たれていますが、あなた方こそ、その裁判官たち自身を裁くことになるのです。世の快楽を求めてため息をつく者は、そこで悲しむがよい。キリスト者は監獄の外においてさえ世を拒絶したのです。まして監獄の中では、監獄をも拒絶しているのです。世の外にいるあなた方にとって、世のどこに身を置いているかは何の違いもありません。そして、もし人生のいくつかの喜びを失ったとしても、より大きなものを得るために何かを失うことは一つの取引なのです。私は、神が殉教者たちを招いておられる報いについては、まだ何も言っていません。とりあえず、俗世での生活と監獄での生活それ自体を比較してみましょう。肉体が失うものよりも、魂が監獄で得るものの方が多いのではないでしょうか。むしろ、肉体は教会の配慮と兄弟たちの愛によって必要なものを失うことはなく、その上、信仰にとって常に有益なものを魂が獲得するのです。あなたは異教の神々を見ることもなく、その像に出くわすこともなく、異邦人の祝祭日に自ら混じり合って参加することもなく、汚らわしい煙の臭いに打たれることもなく、見世物の叫び声や、それを催す者たちの残虐さ、狂気、あるいは不品行によって痛めつけられることもなく、公衆の淫らな場所にあなたの目がぶつかることもありません。あなたには、つまずき、誘惑、悪しき記憶、そして今や迫害からも解放された時間があります。監獄がキリスト者に提供するものは、荒野が預言者たちに提供したものと同じなのです。主ご自身も、より自由に祈り、世から退くために、しばしば人里離れた場所に身を置かれました。そして最後に、ご自身の栄光を弟子たちに荒野において示されたのです。「監獄」という名前を取り去り、それを「退隠の地」と呼びましょう。たとえ身体が閉じ込められ、肉体が拘束されているとしても、魂にとってはすべての道が開かれています。魂において歩き回り、魂において散策しなさい。その際、日陰の競技場や長い回廊を心に描き出すのではなく、神へと通じるあの道を心に描き出すのです。魂においてその道を歩むたびに、それだけあなた方は監獄にいないことになるのです。心が天にあるとき、足枷の中の脚は何の痛みも感じません。心は人間全体を持ち運び、望むところへ移動させます。そして、あなたの心があるところに、あなたの宝もあるのです。それゆえ、私たちが宝を持っていたいと望むまさにその場所に、私たちの心を置きましょう。

§3

​Sit nunc, benedicti, carcer etiam Christianis molestus. Vocati sumus ad militiam dei vivi iam tunc, cum in sacramenti verba respondemus. Nemo miles ad bellum cum deliciis venit3 nec de cubiculo ad aciem procedit, sed de papilionibus expeditis et substrictis, ubi omnis duritia et inbonitas et insuavitas constitit. Etiam in pace labore et incommodis bellum pati iam ediscunt in armis deambulando, campum decurrendo, fossam moliendo, testudinem destinando, desudando. Sudore omnia constant, ne corpora atque animi expavescant de umbra ad solem et sole ad gelum, de tunica ad loricam, de silentio ad clamorem, de quiete ad tumultum. Proinde vos, benedicti, quodcunque hoc durum est, ad exercitationem virtutum animi et corporis deputate. Bonum agonem subituri estis, in quo agonothetes deus vivus est, xystarches spiritus sanctus, corona aeternitatis brabium angelicae substantiae, politia in caelis, gloria in saecula saeculorum. Itaque epistates vester Christus Iesus, qui vos spiritu unxit et ad hoc scamma produxit, voluit vos ante diem agonis ad duriorem tractationem a liberiore condicione seponere, ut vires corroborarentur in vobis. Nempe enim et athletae segregantur ad strictiorem disciplinam, ut robori aedificando vacent. Continentur a luxuria, a cibis laetioribus, a potu iocundiore, coguntur, cruciantur, fatigantur: quanto plus in exercitationibus laboraverint, tanto plus de victoria sperant. Et illi, inquit apostolus, ut coronam corruptibilem consequantur.4 Nos aeternam consecuturi carcerem nobis pro palaestra interpretamur, ut ad stadium tribunalis bene exercitati incommodis omnibus producamur, quia virtus duritia extruitur, mollitia vero destruitur.

祝福されし者たちよ、今や監獄がキリスト者にとっても厄介なものであると仮定しましょう。私たちは、誓いの言葉に応答したあの時からすでに、生ける神の兵役に召されているのです。いかなる兵士も贅沢品を抱えて戦争に行くことはなく、寝室から戦列へと進むこともありません。むしろ、あらゆる過酷さ、不便さ、不快さが存在する、簡易に張られ、しっかりと固定された天幕から進むのです。平和な時でさえ、彼らは武装して行軍し、練兵場を駆け抜け、堀を築き、テストゥドを組み、汗を流すことによって、労働と不便さの中で戦争に耐えることをあらかじめ学びます。すべてのことは、日陰から太陽の下へ、そして太陽の下から寒気の中へと、あるいはチュニックから鎧へ、沈黙から叫び声へ、平穏から騒乱へと移る際に、身体と心が怯えてしまわないように、汗によって成り立っているのです。それゆえ、祝福されし者たちよ、このいかなる過酷さをも、魂と身体の徳の鍛錬として数え入れなさい。あなた方は素晴らしい競技に臨もうとしています。その競技においては、競技主催者は生ける神であり、競技総監督は聖霊であり、王冠は永遠であり、賞品は天使のような本質であり、市民権は天にあり、栄光は永遠に及びます。それゆえ、あなた方の指導者であり、あなた方に聖霊を塗り、この競技場へと連れ出したキリスト・イエスは、あなた方のうちで力が強められるように、競技の日より前に、より自由な境遇からあなた方を切り離し、より厳しい扱いへと置くことを望まれたのです。実際、アスリートたちもまた、筋力をつけることに専念するために、より厳格な規律のもとへと隔離されるではありませんか。彼らは贅沢や、美味しい食べ物、心地よい飲み物から遠ざけられ、強制され、苦しめられ、疲弊させられます。訓練において労苦すればするほど、彼らは勝利への期待をより多く抱くのです。使徒が言うように、「彼らは朽ちる冠を得るために」そうするのです。私たちは永遠の冠を得る者として、監獄を自分たちのための闘技場と解釈し、あらゆる不便さによって十分に鍛えられた上で、法廷という競技場へと送り出されるようにするのです。なぜなら、徳は過酷さによって築かれ、甘やかしによって壊されるからです。

構文注4 件
  1. 2deduxerint vos

    完了接続法(三人称複数)。ここでは「心の他の同様の障害物たちも監獄の入り口まで連れてきたのだ(だからそこで終わりにするがよい)」という、譲歩または命令的意志を表す。quousque et parentes vestri(あなた方の親たちがそうしたところまで)がこれを制限している。

  2. 2Quo vos, benedicti, de carcere in custodiarium, si forte, translatos existimetis.

    関係代名詞の副詞的対格(または連結関係詞)である quo は「それゆえ」を意味し、文全体を導く。existimetis は二人称複数の現在接続法で、勧告(「〜と考えなさい」)を表す。de carcere in custodiarium(監獄から監視所へ)は、監獄が世という大監獄に比して穏やかな避難所(custodiaria)にすぎないという対比を示す。

  3. 3Nemo miles ad bellum cum deliciis venit

    キリスト教初期文学における「キリストの兵役(militia Christi)」の比喩。deliciis(奪格、「贅沢品を伴って」)は、キリスト者としての覚悟と、軍事の規律を対比させる文脈で、軍役の過酷さを象徴している。

  4. 3Et illi, inquit apostolus, ut coronam corruptibilem consequantur.

    コリントの信徒への手紙一9章25節の緩やかな引用(パラフレーズ)。従属節を導く ut があるが、主節の動詞(「走る」や「自制する」など)が省略された省略構文(ellipsis)であり、前文の文脈からアスリートの過酷な自己規律の目的を簡潔に示す。

翻訳:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 公開)・修正履歴(1 件・最終 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校閲 — 原文 1 件
urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa001.humanitext-lat1:2-3