← 小セネカ

パエドラ

§1014-1101

海の怪物とヒッポリュトスの無残な最期の報告

使者はテセウスに対し、海から現れた怪物(牡牛)の姿と、それによってパニックに陥った馬たちがヒッポリュトスの戦車を暴走させ、彼を無残に引きずり殺した顛末を詳しく語る。

表示 ▾
表示
訳
訳の書体
AI ↗
← 前次 →
1014

​et cana summum spuma Leucaten ferit.

白い泡がレウカテスの頂を打つ。

1015

​consurgit ingens pontus in vastum aggerem,

巨大な海が広大な堤防のように盛り上がり、

​nec ista ratibus tanta construitur lues:

これほどの破壊は、船のために築かれるのではない。

​terris minatur; fluctus haud cursu levi

それは陸地を脅かしている。波は緩やかな進みではなく、

​provolvitur: nescio quid1 onerato sinu

押し寄せる。重きをはらんだ懐に、波は何事かを運んでいる。陸地は新たな頭を

1020

​gravis unda portat, quae novum tellus caput

星々に見せているのか?

​ostendit astris? Cyclas exoritur nova?

新しいキュクラデス諸島の島が立ち現れたのか?

1025

​haec dum stupentes quaerimus, totum en mare

私たちが驚愕してこれらのことをいぶかっている間に、見よ、海全体が

​immugit, omnes undique scopuli adstrepunt;

咆哮し、いたるところの岩々がすべて呼応して鳴り響き、

​summum cacumen rorat expulso sale.

吹き出された塩水が、最も高い峰を濡らす。

​spumat vomitque vicibus alternis aquas

それは代わる代わる泡を吹き、水を吐き出す、

​qualis per alta vehitur Oceani freta

ちょうど、オーケアノスの深き海峡を進み、

1030

​fluctum refundens ore physeter capax.,

口から大きな波を吐き返す、巨大なクジラのように。

​inhorruit concussus undarum globus

震え動く波の塊が身震いし、

​solvitque sese et litori invexit malum

自らを解き放ち、恐れよりも大いなる災厄を

​maius timore, pontus in terras ruit

海岸にもたらした。海は陸地へと突進し、

​suumque monstrum sequitur— os quassat tremor.2

自らの怪物を従えている。――私の口は震えでガタガタする。

1035

​quis habitus illi corporis vasti fuit!

その広大な体の様子は、いかなるものであったことか!

​caerulea taurus colla sublimis gerens

青い首を高く掲げた雄牛は、

​erexit altam fronte viridanti iubam;

緑なす額から高い鬣を直立させていた。

​stant hispidae auris, orbibus varius color,

毛羽立った耳は立ち、眼は様々な色を帯び、

​et quem feri dominator habuisset gregis3

野蛮な群れの支配者が持っていたであろうような色と、

1040

​et quem sub undis natus: hinc flammam vomunt

波の下で生まれた者が持つような色である。こちらからは目を

​oculi, hinc relucent caerula insignes nota;

炎のように輝かせ、あちらからは青い斑紋で際立って輝いている。

​opima cervix arduos tollit toros

逞しい首が盛り上がった筋肉を持ち上げ、

​naresque hiulcis haustibus patulae fremunt;

開いた鼻孔は、深く吸い込んでは、荒々しく鳴る。

​musco tenaci pectus ac palear viret,

胸としわのある肉垂は、粘りつく苔で緑を帯び、

1045

​longum iubente spargitur fuco latus;

長い脇腹は、際立つ赤に散りばめられている。

​tum pone tergus ultima in monstrum coit

そして背中の後ろでは、末端部が怪物のものへと合体し、

​facies et ingens belua immensam trahit

その姿となって、巨大な獣は鱗に覆われた部分を引きずる。

​squamosa partem, talis extremo mari

それは、地の果ての海で、

​pistrix citatas sorbet aut frangit rates.

海の怪獣が急ぐ船を流し込み、あるいは砕くかのようである。

1050

​tremuere terrae, fugit attonitum pecus

大地は震え、驚愕した家畜たちは

​passim per agros nec suos pastor sequi

野原のいたるところに逃げ惑い、牧人も我が

​meminit iuvencos; omnis e saltu fera

若い雄牛たちを追うことを思い出し得なかった。森からはあらゆる野生動物が

​diffugit, omnis frigido exsanguis metu

逃げ去り、あらゆる猟師が、冷たい恐怖で血の気を失い、

​venator horret, solus immunis metu

身震いした。ただ一人、恐怖から免れていた

1055

​Hippolytus artis continet frenis equos

ヒッポリュトスは、巧みな手綱さばきで馬たちを制御し、

​pavidosque notae vocis hortatu ciet.

怯える馬たちを、聞き慣れた声の励ましによって駆り立てる。

​est alta ad agros collibus ruptis via,

割れた丘によって野原へと向かう高い道があり、

​vicina tangens spatia suppositi maris;

すぐ下にある海の隣接する領域に接している。

​hic se illa moles acuit atque iras parat.

ここで、あの巨大な怪物は自らを研ぎ澄まし、怒りを蓄える。

1060

​ut cepit animos seque praetemptans satis

怪物が闘志をたぎらせ、自らを十分に試して、

​prolusit irae, praepeti cursu evolat,

怒りの予行演習を終えると、猛烈な速さで飛び出し、

​summam citato vix gradu tangens humum,

急ぎ足で、地面の表面に辛うじて触れるほどの軽さで、

​et torva currus ante trepidantes stetit.

おののく戦車の前に、凄まじい様相で立ちはだかった。

​contra feroci gustus insurgens minax

これに対して、獰猛な様相で立ち向かい、脅かすような

1065

​vultu nec ora mutat et magnum intonat:

顔つきをしながらも、その表情を変えず、大声で響き渡らせた。

'haud frangit animum vanus hic terror meum:

「この空しき恐怖は、私の心を挫きはしない。

​nam mihi paternus vincere est tauros labor.'

なぜなら私にとって、牡牛を征服することは父譲りの務めだからだ。」

​inobsequentes protinus frenis equi

手綱に従わない馬たちは、ただちに

​rapuere currum iamque derrantes via,

戦車をさらって走り、すでに道から外れ、

1070

​quacumque rabidos pavidus evexit furor,

怯えた狂気が、彼らを狂暴に連れ去るままに、

​hac ire pergunt seque per scopulos agunt.

その道を進み続け、岩々の間へと自らを駆り立てる。

​at ille, qualis turbido rector mari

しかし彼は、荒れ狂う海で船長が

​ratem retentat, ne det obliquum latus,

船を押し留め、横腹を晒させまいとし、

​et arte fluctum fallit, haud aliter citos

技術によって波を欺くように、まったく同じようにして、

1075

​currus gubernat: ora nunc pressis trahit

素早い戦車を操縦する。ある時は、引き締められた手綱で

​constricti frenis, terga nunc torto frequens

馬たちの口を引き戻し、またある時は、ねじられた鞭で

​verbere cohercet. sequitur adsiduus comes,

背中を何度も打って従わせる。執拗な同伴者が付き従い、

​nunc aequa carpens spatia, nunc contra obvius

ある時は並んで進み、ある時は正面から立ち向かうように

​oberrat, omni parte terrorem movens.

迷い走り、あらゆる方向から恐怖を呼び起こす。

1080

​non-licuit ultra fugere: nam toto obvius

これ以上逃げることは叶わなかった。なぜなら、正面から

​incurrit ore corniger ponti horridus.

恐るべき海の角ある怪物がその体全体で突進してきたからだ。

​tum vero pavida sonipedes mente exciti

その時、まさに怯える心によって駆り立てられた馬たちは、

​imperia solvunt seque luctantur iugo

支配を振りほどき、軛から自らを

​eripere rectique in pedes iactant onus.

引きちぎろうと暴れ、後ろ足で立ち上がって荷を投げ落とす。

1085

​praeceps in ora fusus implicuit cadens4

頭から真っ逆さまに投げ出され、落下しながら、彼は

​laqueo tenaci corpus et quanto magis

執拗な罠にその体を絡ませ、彼がもがけばもがくほど、

​pugnat, sequaces hoc magis nodos ligat.

その絡みつく結び目はますます固く縛られる。

​sensere pecudes facinus— et curru levi,

馬たちはこの異変を察知し、――そして、

​dominante nullo, qua timor iussit ruunt.

支配する者が誰もいない中、恐怖が命じるままに軽い戦車を引いて突き進む。

1090

​talis per auras non suum agnoscens onus

ちょうど、天空を通り抜け、自分のものではない重みを感知し、

​Solique falso creditum indignans diem

誤って託された日の光に憤りつつ、

​Phaethonta currus devio excussit polo.

太陽の戦車が、軌道を外れた天空でパエトーンを投げ落としたように。

​late cruentat arva et inrisum caput

彼は野原を広く血で染め、打ち砕かれた頭が

​scopulis resultat; auferant dumi comas,

岩々に跳ね返る。茨が髪をむしり取り、

1095

​et ora durus pulchra populatur lapis

石が、その美しい顔を容赦なく破壊し、

​peritque multo vulnere infelix decor.

数多くの傷によって、不運な美しさは失われていく。

​moribunda celeres membra pervolvunt rotae:

瀕死の四肢を、素早い車輪が回転させ引きずりまわす。

​tandemque raptum truncus ambusta sude

そしてついに、引きずられた彼を、燃え残った木の幹が、

​medium per inguen stipite ingesto tenet,

突き刺さった枝によって、股の真ん中を貫いて留める。

1100

​paulumque domino currus affixo stetit.

戦車は、主人が突き刺さったまま、しばし立ち止まった。

​haesere biiuges vulnere— et pariter moram

二頭立ての馬たちも、その傷によって立ち往生した。――そして同様に、遅れを

構文注4 件
  1. 1019nescio quid

    nescio quid(私は何であるかを知らない=「何かしら、あるもの」)は、一つの代名詞のように機能し、他動詞 portat(運んでいる)の直接目的語となっている。

  2. 1034os quassat tremor

    この短い挿入句では、tremor(震え)が主語であり、os(口、顔)が目的語である。使者が過去の凄惨な光景を思い出して今なお肉体的に震えている様子を緊迫感をもって示している。

  3. 1039et quem feri dominator habuisset gregis

    先行詞 color(色)を修飾する関係代名詞 quem が導く節。habuisset は接続法過去完了で、事実とは異なる仮定(「野蛮な群れの支配者〔地上の牡牛〕が持っていたであろうような〔色〕」)を表す。次の行の quem sub undis natus(波の下で生まれた者が持つであろう色)と対比されている。

  4. 1085praeceps in ora fusus implicuit cadens

    fusus(投げ出された)は完了受動分詞で主語(ヒッポリュトス)を修飾し、cadens(落下しながら)は現在分詞。implicuit は他動詞で、目的語は次行の corpus、手段を示す奪格は laqueo tenaci。

翻訳:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 公開)・修正履歴(1 件・最終 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校閲 — 原文 1 件
urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:1014-1101