← 小セネカ

パエドラ

§562-648

パエドラの失神とヒッポリュトスへの恋心の暗示

ヒッポリュトスが女性への絶対的な嫌悪を語る中、絶望したパエドラが失神する。息を吹き返したパエドラは、ヒッポリュトスに「母」ではなく「侍女」として従うと懇願し、かつての若き日のテセウスの面影を彼に重ねることで自身の恋心を暗示する。

表示 ▾
表示
訳
訳の書体
AI ↗
← 前次 →
562

​et versa ab imo regna tot populos premunt.

そして根底から覆された王国が、これほど多くの民衆を圧迫しているのです。

​sileantur aliae: sola coniunx Aegei,

他の女たちのことは沈黙しておきましょう。アイゲウスの妻たるお方、

​Medea, reddet feminas dirum genus.

メーデイア一人だけで、女たちが恐るべき種族であることを示すでしょう。

565

​Cur omnium fit culpa paucarum scelus?

なぜ、少数の者の犯した大罪が、すべての者の罪となるのですか?

​Detestor omnis, horreo fugio execror.

私はすべての女を嫌悪し、身震いし、逃れ、呪う。

​sit ratio, sit natura, sit dirus furor:

それが理性であれ、本性であれ、恐るべき狂気であれ、

​odisse placuit, ignibus iunges aquas

私はただ憎むことを決めたのだ。火に水を結びつけ、

​et amica ratibus ante promittet vada

船にとって友好的な浅瀬を、あの予測不能なシュルティスが

570

​incerta Syrtis, ante ab extremo sinu

先に約束し、極限の湾から

​Hesperia Tethys lucidum attollet diem

西方のテテュスが輝かしい一日を先に昇らせ、

​et ora dammis blanda praebebunt lupi,

狼たちが雌鹿に穏やかな顔を先に差し向けるだろう、

​quam1 victus animum feminae mitem geram.

私が屈服して、女に対して穏やかな心を抱くようになるよりは。

​Saepe obstinatis induit frenos Amor

愛はしばしば、頑なな者たちに手綱をはめ、

575

​et odia mutat, regna materna aspice:

憎しみを変えるものです。母の国を見なさい。

​illae feroces sentiunt Veneris iugum;

あの獰猛な女たちもウェヌスの軛を感じているのです。

​testaris istud unicus gentis puer.

その一族の唯一の男子であるあなた自身が、その証拠です。

​Solamen unum matris amissae fero.

失われた母が遺した唯一の慰めを私は抱いている、

​odisse quod iam feminas omnis licet.

今や、すべての女を憎むことが許されているという慰めを。

580

​Vt dura cautes undique intractabilis

四方から寄せ付けない固い岩が

​resistit undis et lacessentes aquas

波に抵抗し、挑みかかる水を

​longe remittit, verba sic spernit mea.

遠くへ押し返すように、彼はそのように私の言葉を退ける。

​Sed Phaedra praeceps graditur, impatiens

しかしパエドラが足早に進んでくる、耐えかねて。

​quo se dabit fortuna? quo verget furor?

運命はどこへ向かうのか?狂気はどこへ傾くのか?

585

​terrae repente corpus exanimum accidit

突然、生気のない体が地面に倒れ、

​et ora morti similis obduxit color,

そして死に似た色が彼女の顔を覆った。

​attolle vultus, dimove vocis moras:

顔を上げてください、言葉の滞りを取り払ってください。

​tuus en, alumna, temet Hippolytus tenet.

ご覧なさい、乳娘よ、あなたを他ならぬヒッポリュトスが抱きかかえています。

​Quis me dolori reddit atque aestus graves

誰が私を苦痛へと引き戻し、重い情熱のたぎりを

590

​reponit animo? quam bene excideram mihi!

心の中に再び置くのか?いかにうまく私は自分を失っていたことか!

​Cur dulce munus redditae lucis fugis?

なぜ取り戻された光という甘美な贈り物を逃れるのですか?

​Aude, anime, tempta, perage mandatum tuum.

勇気を出せ、我が心よ、試みよ、お前の任務を遂行せよ。

​intrepida constent verba: qui timide rogat

臆することのない言葉を保て。恐る恐る求める者は

​docet negare, magna pars sceleris mei

拒絶することを教えるのだ。私の罪の大部分は

595

​olim peracta est; serus est nobis pudor:

すでに昔に果たされた。私たちにとって恥じるのは遅すぎる。

​amavimus nefanda, si coepta exsequor,

私たちは忌まわしいものを愛してしまった。もし始めたことを遂行するなら、

​forsan iugali crimen abscondam face:

おそらく私は婚礼の松明で罪を隠すことができるだろう。

​honesta quaedam scelera successus facit2—

成功が、ある種の罪を名誉あるものにするのだ ――

​en incipe, anime!— Commodes paulum, precor,

さあ、始めよ、わが心よ! ―― お願いです、少しの間

600

​secretus aures, si quis est abeat comes.

人目を避けて耳を貸してください。同行者がいるなら去らせてください。

​En locus ab omni liber arbitrio vacat.

見よ、この場所はあらゆる目撃者から自由で、空いている。

​Sed ora coeptis transitum verbis negant;

しかし口が、始めようとする言葉に通り道を拒んでいる。

​vis magna vocem mittit et maior tenet,

大きな力が声を送り出そうとし、さらに大きな力がそれを引き留めている。

​vos testor omnis, caelites, hoc quod volo—

天上の神々よ、あなた方すべてを私は証人とします、私が望むこと ――

​Animusne cupiens aliquid effari nequit?

望んでいる心は何かを語り出すことができないのか?

​Curae leves loquuntur, ingentes stupent.3

軽い悩みは口を開くが、巨大な悩みは言葉を失うものだ。

​Committe curas auribus, mater, meis.

お母様、あなたの悩みを私の耳に委ねてください。

​Matris superbum est nomen et nimium potens:

「母」という名はあまりに傲慢で、強力すぎます。

610

​nostros humilius nomen affectus decet;

私たちの感情には、もっと謙虚な名がふさわしい。

​me vel sororem, Hippolyte, vel famulam voca,

ヒッポリュトスよ、私を姉妹と呼ぶか、あるいは侍女と呼んでください、

​famulamque potius: omne servitium feram,

むしろ侍女と。私はどんな隷属も耐えましょう。

​non me per altas ire si iubeas nives,

もしあなたが私に、深い雪の中を進むよう命じても、

​pigeat gelatis ingredi Pindi iugis;

凍てついたピンドス山の嶺に入っていくことを私は嫌がらないでしょう。

615

​non, si per ignes ire et infesta agmina,

もし火の中や敵の軍勢の中を進むよう命じられても、

​cuncter paratis ensibus pectus dare.

待ち構える剣にこの胸を差し出すことを私はためらわないでしょう。

​mandata recipe sceptra, me famulam accipe:

委ねられた王笏を受け取り、私を侍女として受け入れてください。

​muliebre non est regna tutari urbium;

都市の王国を守ることは、女の仕事ではありません。

620

​tu qui iuventae flore primaevo viges

若さの最初の花の中で活力に満ちているあなたこそが、

​cives paterno fortis imperio rege,

父の支配権をもって、勇ましく市民を統治し、

​sinu receptam supplicem ac servam tege.

懐に受け入れた哀願者、そして奴隷の女を守ってください。

​miserere viduae—

未亡人を哀れんでください ――

​Summus hoc omen deus

至高の神がこの不吉な予兆を

​avertat, aderit sospes actutum parens.

追い払ってくださいますように。父はすぐに無事に帰ってこられるでしょう。

625

​Regni tenacis dominus et tacitae Stygis

執拗な王国の君主であり、静寂なるステュクスの主は、

​nullam relictos fecit ad superos viam:

去っていった者たちに、天上の生者たちのもとへの道をいっさい作らなかった。

​thalami remittet ille raptorem sui?

あの者が、自らの寝所の略奪者を帰すでしょうか?

​nisi forte amori placidus et Pluton sedet.

プルトンも、こと愛に関しては寛大に構えているのでない限り。

​Illum quidem aequi caelites reducem dabunt,

公正な天上の神々が、彼を必ずや帰還させてくださるだろう。

630

​sed dum tenebit vota in incerto deus,

しかし、神が私たちの祈りを不確実な状態にとどめておく間は、

​pietate caros debita fratres colam

受けるに値する敬愛の情をもって、愛する兄弟たちを私は世話し、

​et te merebor esse ne viduam putes

あなたが自身を未亡人と思わぬよう、私自身がふさわしく振る舞い、

​ac tibi parentis ipse supplebo locum.

あなたに対して、私自身が父の立場を補いましょう。

​O spes amantum credula, o fallax Amor!

おお、恋する者たちの信じやすい希望よ、おお、人を欺く愛よ!

635

​satisne dixi? precibus admotis agam.

十分に語ったでしょうか?懇願を重ねて、事を進めましょう。

​Miserere, tacitae mentis exaudi preces—

哀れんでください、沈黙する心の祈りを聞き届けてください ――

​libet loqui pigetque.

語りたい、けれど恐ろしい。

​Quodnam istud malum est?

一体それはどのような苦難なのですか?

​Quod in novercam cadere vix credas malum.

継母に降りかかるとは、あなたにはほとんど信じられないであろう苦難です。

​Ambigua voce verba perplexa iacis:

あなたは曖昧な言葉で、もつれた発言を投げかけている。

640

​effare aperte,

包み隠さず語りなさい。

​Pectus insanum vapor

狂おしい胸を熱気と

​amorque torret. intimis fervet ferus

愛が焦がしています。体の奥深くで荒れ狂う

​visceribus ignis mersus et venas latens

内臓に沈み込んだ火が沸き立ち、血管の中に潜み、

​ut agilis altas flamma percurrit trabes.

素早い炎が高い梁を駆け巡るように、私を駆け巡っています。

645

​Amore nempe Thesei casto furis?

つまり、テセウスへの純潔な愛に、あなたは狂っているのですね?

​Hippolyte. sic est: Thesei vultus amo

ヒッポリュトスよ、その通りです。私はテセウスの顔を愛しているのです、

​illos priores quos tulit quondam puer.

かつて彼が少年であった頃の、あの昔の面影を。

​cum prima puras barba signaret genas

最初の髭がその汚れなき頬を飾り始めていた頃の。

構文注3 件
  1. 573quam

    ante(569行目、570行目)と対になり、「〜するよりはむしろ〜するだろう(... ante ... quam ...)」という比較表現を形成している。

  2. 598honesta quaedam scelera successus facit

    successus(成功)が主語、scelera が目的語、honesta が目的格補語。結果(成功)によって本来罪悪とされる行為も美化・正当化され得るという、パエドラの心理的葛藤と合理化を示す。

  3. 607Curae leves loquuntur, ingentes stupent

    セネカの有名な悲劇的格言の一つ。主語 ingentes の後には curae が省略されている。軽い悩みは容易に言葉になるが、真に深刻な悩みは言葉を失わせるという人間心理の機微を突いている。

翻訳:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 公開)・修正履歴(2 件・最終 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校閲 — 原文 2 件
urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:562-648