- 底本
- Seneca, Lucius Annaeus. Tragoediae. Peiper, Rudolf; Richter, Gustav, editors. Leipzig: Teubner, 1921.
- 翻訳
- AI生成(gemini-3.5-flash) — 機械翻訳のため誤りを含む場合があります
- 言語
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:286-387
- 出力
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
コーラスは、神々や英雄、あらゆる獣に至るまで全宇宙を支配するクピードー(愛)の抗いがたい威力を歌い上げる。その後、乳母が合唱長にパエドラの極限状態の狂乱と衰弱を告げ、錯乱したパエドラ自身が姿を現す。
quaeque ad Hesperiae iacet ora metas,
そしてヘスペリアの境界に横たわるあの海岸も、
si qua ferventi subiecta cancro,
燃え盛る巨蟹宮の下に置かれた地も、
si qua Parrhasiae glacialis ursae
パッラシアの氷の熊(おおぐま座)の
semper errantes patitur colonos,1
常に放浪する住民たちを耐え忍ばせている地も、
novit hos aestus, iuvenum feroces
これらの熱情を知っている。彼は若者たちの激しい
concitat flammas senibusque fessis
炎を燃え立たせ、疲れ果てた老人たちにさえ
rursus extinctos revocat calores,
再び、消え去った熱を呼び戻す。
virginum ignoto ferit igne pectus
乙女たちの胸を未知の火で撃ち、
et iubet caelo superos relicto
天界を後にした天上の神々に命じて、
vultibus falsis habitare terras.
偽りの姿で地上に住まわせる。
Thessali Phoebus pecoris magister
テッサリアの家畜の管理者として、ポイボスは
egit armentum positoque plectro
群れを駆り、竪琴の撥を置いて、
impari tauros calamo vocavit,
不揃いの蘆笛で牡牛たちを呼び寄せた。
induit formas quotiens minores
どれほど頻繁に、より卑しい姿を身にまとったことか、
ipse qui caelum nebulasque ducit:
自ら天空と雲を導く者(ユーピテル)が。
Candidas ales modo movit alas,
ある時は鳥(白鳥)として白い翼を動かし、
dulcior vocem2 moriente cygno;
死にゆく白鳥よりも甘い声を響かせた。
fronte nunc torva petulans iuvencus
またある時は、険しい額をした傲慢な若い牡牛として、
virginum stravit sua terga ludo,
乙女たちの遊びのために自らの背を平らにし、
perque fraternos nova regna fluctus
兄弟の波を通って、新たな王国を、
ungula lentos imitante remos
しなやかな櫂を模した蹄によって
* pectore adverso domuit profundum,
胸を向けて深淵を征服した。
pro sua vector timidus rapina,
自らが略奪した獲物のために、おびえる運び手となりながら。
arsit obscuri dea clara mundi
暗き世界の輝ける女神は恋に燃え、
nocte deserta nitidosque fratri
夜を置き去りにして、輝く戦車を兄弟に引き渡した、
tradidit currus aliter regendos:
いつもとは異なる方法で操縦されるように。
ille nocturnas agitare bigas
兄弟は夜の二頭立て馬車を走らせることを
discit et gyro breviore flecti,
学び、より短い軌道で旋回する。
dum tremunt axes graviore curru;
重い戦車のために車軸が震える間、
nec suum tempus tenuere noctes
夜はその本来の時間を保つことができず、
et dies tardo remeavit ortu.
昼は遅い日の出を伴って戻ってきた。
natus Alcmena posuit pharetras
アルクメーネの息子は矢筒を置き、
et minax vasti spolium leonis,
巨大な獅子の恐るべき毛皮を置き、
passus aptari digitis zmaragdos
指にエメラルドをはめられることを許し、
et^dari legem rudibus capillis;
整えられていない髪に秩序を与えられるのを許した。
crura distincto religavit auro.
彼は、ちりばめられた黄金で脚を縛り、
luteo plantas cohibente socco;
サフラン色の軽靴が足を包み込んでいた。
et manu, clavam modo qua gerebat,
そして、かつて棍棒を握っていた手で、
fila deduxit properante fuso:
急ぐ紡錘とともに糸を紡ぎ出した。
Vidit Persis ditique ferox
ペルシアも、豊かな王国を持つ
Lydia3 regno
獰猛なリュディアも目撃した、
deiecta feri terga leonis
獰猛な獅子の背の皮が脱ぎ捨てられ、
umerisque, quibus sederat alti
高い天界の王宮が
regia caeli,
乗っかっていたその両肩に、
tenuem Tyrio stamine pallam.
ティリアの糸で織られた薄い外套がかけられているのを。
sacer est ignis (credite laesis)
聖なる火なのだ(傷ついた者たちの言うことを信じるがよい)、
nimiumque potens, qua terra salo
あまりにも強力であり、大地が深い海に
cingitur alto quaque per ipsum
取り囲まれているあらゆる場所で、また、輝く星々が
candida mundum sidera currunt:
宇宙そのものを走り抜けるあらゆる場所で。
haec regna tenet puer immitis,
この王国を、あの非情な少年が支配しており、
spicula cuius sentit in imis
その矢を、最深の波の底において、
pervius undis rex Nereidum
波を通り抜けられるネーレーイスたちの王さえも感じ、
flammamque nequit relevare mari.
海をもってしてもその炎を和らげることができない。
ignes sentit genus aligerum;
翼を持つ一族もその火を感じる。
Venere instinctus suscipit audax
ウェヌスに駆り立てられて、勇敢な
grege pro toto bella iuvencus;
若い牡牛は、群れ全体のために戦いを引き受ける。
si coniugio timuere suo,
もし自らの伴侶を奪われることを恐れるなら、
poscunt timidi proelia cervi.
おびえる雄鹿たちも決闘を要求する。
Poeni quatiunt colla leones
プエニの獅子たちもたてがみを震わせる、
cum movit Amor.
愛が彼らを動かす時に。
et mugitu dant concepti
そして彼らは、抱いた狂気の
signa furoris.
兆候を咆哮によって示す。
tunc virgatas India tigres
その時、インドは縞模様のある虎を
decolor horret;
顔色を失って恐れる。
tunc vulnificos acuit dentes
その時、傷を負わせる牙を研ぐのは
aper et toto est spumeus ore;
野猪であり、その口全体は泡だらけになる。
tum silva gemit murmure saevo.
その時、森は荒々しいざわめきで呻く。
amat insani belua ponti
荒れ狂う海の巨獣も、
Lucaeque boves: vindicat omnes
ルカニアの牛たちも愛に身を委ねる。すべてを
natura, sibi nihil immune est,
自然は支配しており、何ものもそれから免れることはない。
odiumque perit, cum iussit Amor:
愛が命じる時、憎しみは消え去り、
veteres cedunt ignibus irae.
古い怒りも火に屈する。
quid plura canam?
これ以上何を歌うべきか?
vincit saevas cura novercas.
愛の配慮は残酷な継母たちさえも征服する。
altrix, profare quid feras; quonam in loco est
乳母よ、何をもたらしたのか語ってくれ。どこに
regina? saevis ecquis est flammis modus?.
王妃はいるのか?荒れ狂う炎に何か限度はあるのか?
Spes nulla tantum posse leniri malum,4
これほどの大いなる災いが和らぐ希望はなく、
finisque flammis nullus insanis erit.
狂おしい炎に終わりはないでしょう。
torretur aestu tacito et inclusus quoque,
彼女は静かな熱に焼かれており、閉じ込められていてもなお、
quamvis tegatur, proditur vultu furor;
どれほど隠されようとも、その表情によって狂気が露呈しています。
erumpit oculis ignis et lassae genae
目からは火が吹き出し、疲れ果てた両頬は
lucem recusant, nil idem dubiae placet
光を拒み、迷う彼女には同じものが気に入ることはなく、
artusque varie iactat incertus dolor,
定まらない苦痛が、その肢体を様々に揺れ動かしています。
nunc ut soluto labitur moriens gradu
ある時は、力なく頼りない足取りで死にゆく者のように崩れ落ち、
et vix labante sustinet collo caput,
がくりと傾く首で頭をかろうじて支え、
nunc se quieti reddit et. somni immemor,
またある時は、身体を横たえながらも眠りを忘れ、
noctem querelis ducit; attolli iubet
嘆きとともに夜を明かします。彼女は身を起こすように命じ、
iterumque poni corpus et solvi comas
再び身体を横たえさせ、髪を解くように言ったかと思えば
rursusque fingi: semper impatiens sui
再び整えさせます。常に自己を辛抱できず、その様子は変化し、
mutatur habitus, nulla iam Cereris subit
もはやケレスの気遣いも、健康への気遣いもありません。
cura aut salutis; vadit' incerto pede,
彼女は定まらない足取りで歩み、
iam viribus defecta: non idem vigor,
すでに力は失われています。かつての活力はなく、
non ora tinguens nitida purpureus rubor;
輝く頬を染める真紅の赤みもありません。
et qui ferebant signa Phoebeae facis
そして、ポイボスの松明の徴を帯びていた
oculi nihil gentile nec patrium micant.
彼女の両の目は、一族や父親の輝きをいささかも放っていません。
lacrimae cadunt per ora et assiduo genae
涙が顔を伝い落ち、両の頬は絶え間ない
rore irrigantur, qualiter Tauri iugis
露で濡れています。それはまるでタウロスの山々の頂で、
tepido madescunt imbre percussae nives.
温かい雨に打たれて雪が融けていくかのようです。
Sepone questus: non levat miseros dolor;
嘆きは脇に置きなさい。苦痛は惨めな者たちを救わない。
agreste placa virginis numen deae.
あの処女神の野性的な神威をなだめなさい。
Sed en, patescunt regiae fastigia.
しかしご覧なさい、王宮の扉が開きます。
reclinis ipsa sedis auratae toro
彼女自身、黄金の椅子のクッションに身をもたれ、
solitos amictus mente non sana abnuit.
狂った心で、いつもの衣服を拒んでいます。
Removete, famulae, purpura atque auro inlitas
侍女たちよ、紫と金でちりばめられた……を取り除きなさい。
- 288Parrhasiae glacialis ursae... colonos
「パッラシアの氷の熊(おおぐま座)」の「常に放浪する住民たち」とは、北方の過酷な気候のもとで生活する遊牧民(スキティア人など)を指す。Parrhasiae glacialis ursae は colonos または場所を示す句に属格で係り、北極圏の厳しい環境を強調している。
- 302vocem
vocem は「尊敬の対格(ギリシア的対格)」であり、形容詞 dulcior に係って「声においてより甘美な」という意味を表す。moriente cygno は比較の奪格(ablative of comparison)である。
- 325Vidit Persis ditique ferox Lydia...
非常に複雑な離隔(ハイパーバトン)を伴う文構造。主語は Persis と ferox Lydia で、動詞 Vidit の目的語として 1) deiecta feri terga leonis(獰猛な獅子の投げ捨てられた背の皮)と 2) tenuem Tyrio stamine pallam(ティリアの糸で織られた薄い外套)という2つの対格句が対比される。2つ目の目的語にかかる umerisque は「両肩の上に(外套があるのを)」を意味し、関係節 quibus sederat alti regia caeli(その肩には高い天界の王宮が乗っかっていた)が挿入されて、ヘルクレスのアトラース代行神話を指している。
- 360Spes nulla tantum posse leniri malum
Spes nulla の後に存在を表す動詞 est が省略されている。これに続く対格不定詞句(A.C.I.)において、tantum malum が不定詞の主語対格であり、leniri は受動不定詞であるため、「これほどの大いなる災いが和らげられうるという希望はない」という意味になる。
翻訳:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 公開)・修正履歴(4 件・最終 2026-10-11)
- 2026-10-11 底本との照合 — 原文 2 件
- 2026-09-21 AI校閲 — 原文 1 件
- 2026-09-21 AI校閲 — 訳文 1 件
