← テレンティウス

義母

§68-139

パルメノーが明かすパムピルスの結婚の内情

シラはピロティスに男への不信を説く。帰国したピロティスと出会ったパルメノーは、秘密を守る約束と引き換えに、パムピルスがバッキスへの愛と父親の圧力の間で葛藤した末に不本意な結婚をし、新妻に手を触れていないという事情を明かす。

表示 ▾
表示
訳
訳の書体
AI ↗
← 前次 →
68

​Quin ita paret sese abs te ut blanditiis suis​Quam minimo pretio suam voluptatem expleat.

むしろ、甘言を用いてできる限り安く自らの欲望を満たせるよう、あなたに対して身構えているのだ。

70

​Iliscine tu, amabo, non contra insidiabere?

ねえ、そんな男たちに対して、あなたは逆に罠を仕掛けないの?

​Tamen pol eandem iniurium est esse omnibus.

だけど、ポルクスにかけて、すべての人に同じように不実であるのは不当だわ。

​Iniurium autem est ulcisci adversarios,

敵に復讐することや、

​Aut qua via te captent eadem ipsos capi?

相手があなたを捕らえようとするのと同じ方法で相手を捕らえることが不当だというの?

​Eheu me miseram, cur non aut istaec mihi

ああ、情けない!なぜ私にあなたの若さと美しさがないのか、

75

​Aetas et forma est, aut tibi haec sententia?

さもなければ、なぜあなたに私のこの考えがないのか!

​Senex si quaeret me, modo isse dicito

もし旦那様が私を探したら、パムピルスの到着を尋ねに、

​Ad portum, percontatum adventum Pamphili.

港へ行ったばかりだと伝えてくれ。

​Audin quid dicam Scirte? si quaeret me, uti

言っていることが聞こえるか、スキルトゥス?もし彼が私を探したら、その時

​Tum dicas: si non quaeret, nullus dixeris;

そう言うのだ。もし探さなければ、何も言うな。

80

​Alias ut uti possim causa hac integra.

別の機会に、この口実をそっくりそのまま使えるようにな。

​Sed videone ego Philotium? unde haec advenit?

おや、あそこにいるのはピロティウムではないか?どこからやって来たんだ?

​Philotis salve multum.

ピロティス、大いに歓迎するよ。

​O salve Parmeno.

おや、ごきげんよう、パルメノー。

​Salve mecastor Parmeno.

ごきげんよう、メカスタルにかけて、パルメノー。

​Et tu edepol Syra.

あなたも、エデポルにかけて、シラ。

​Dic mihi, Philotis, ubi te oblectasti tam diu?

教えておくれ、ピロティス、そんなに長い間どこで楽しんでいたんだい?

85

​Minime equidem me oblectavi, quae cum milite

ちっとも楽しくはなかったわ。極めて冷酷な軍人と一緒に、

​Corinthum hinc simul profecta inhumanissimo:

ここからコリントスへ旅立ったのだから。

​Biennium ibi perpetuum misera illum tuli.

惨めな私は、そこで丸二年間もあの男に耐え忍んだのよ。

​Edepol te desiderium Athenarum arbitror,

エデポルにかけて、ピロティウム、お前はたびたびアテナイを恋しく思い、

​Philotium, cepisse saepe, et te tuum

自分の決断を

90

​Consilium contemsisse.

後悔したに違いない。

​Non dici potest

言葉にできないほどよ、

​Quam cupida eram huc redeundi, abeundi a milite,

ここに戻って、あの軍人から離れたいと、どんなに切望したことか、

​Vosque hic videndi, antiqua ut consuetudine

そしてここであなたたちに会い、昔の習慣のように、

​Agitarem libere inter vos convivium;

またあなたたちと自由に宴を楽しみたいと。

​Nam illi haud licebat nisi praefinito loqui

あそこでは、あらかじめ決められたこと、

95

​Quae illi placerent.

あの男の気に召すこと以外は話すことさえ許されなかったのだから。

​Haud opinor commode

その軍人は言葉に対して無作法な制限を

​Finem statuisse orationi militem.

設けたものだな。

​Sed quid hoc negoti est modo quae narravit mihi

それはそうと、たった今

​Hic intus Bacchis? quod ego nunquam credidi

バッキスが奥で私に話したあの件はどういうことなの?私は絶対に信じられなかったのだけど、

​Fore ut hac ille viva posset animum inducere

あの女が生きている間に、彼が

100

​Uxorem habere.

妻を娶る気になるなんてことは。

​Habere autem?

娶るだって?

​Eho tu, an non habet?

まあ、違うの?娶っていないの?

​Habet: sed firmae hae vereor ut1 sint nuptiae.

娶っているよ。だが、この婚姻が長続きするかどうか、私は怪しいと思っている。

​Ita Di Deaeque faxint, si in rem est Bacchidis.

神々と女神々がそのようにしてくださいますように、もしそれがバッキスに有利になるのならね。

​Sed qui istuc credam ita esse? dic mihi, Parmeno.

だけど、どうしてそうだと信じられるの?教えてよ、パルメノー。

​Non est opus prolato: hoc percontarier

口外する必要はない。それを詮索するのは

105

​Desiste.

やめてくれ。

​Nempe ea causa, ut ne id fiat palam.

それはきっと、それが公にならないようにするためね?

​Ita me Di amabunt, haud propterea te rogo

神々が私を愛してくださるように、私があなたに尋ねるのは、

​Ut hoc proferam, sed ut tacita mecum gaudeam.

これを言いふらすためではなく、心の中で密かに喜ぶためよ。

​Nunquam dices tam commode ut tergum meum

お前がどんなに巧みに言おうとも、私の背中を

​Tuam in fidem committam.2

お前の信用に委ねることは絶対にないよ。

​Ah noli, Parmeno;

まあ、ひどいわ、パルメノー。

110

​Quasi tu non multo malis narrare hoc mihi

まるで、私が尋ねていることを知りたいと思っている以上に、

​Quam ego quae percontor scire.

あなたが私にこれを話したくてたまらないわけではないかのように言って。

​Vera haec praedicat;

この女の言うことは本当だ。

​Et illud mihi vitium est maximum. Si mihi fidem

そして、それこそが私の最大の弱点なのだ。もしお前が秘密を

​Das te tacituram, dicam.

守ると約束するなら、話そう。

​Ad ingenium redis.

いつものあなたに戻ったわね。

​Fidem do: loquere.

約束するわ。話して。

​Ausculta.

よくお聞き。

​Istic sum.

聴いているわ。

​Hanc Bacchidem

パムピルスが

115

​Amabat ut quum maxime tum Pamphilus

あのバッキスを、最も深く愛していたまさにその時、

​Quum pater uxorem ut ducat orare occipit:

父親が彼に妻を娶るようにと懇願し始めたのだ。

​Et haec communia omnium quae sunt patrum,

そして、すべての父親が共通して口にするあのセリフ、

​Sese senem esse, dicere, illum autem unicum;

自分は老人であり、彼は一人息子なのだから、

​Praesidium velle se senectuti suae.

自分の老後の支えが欲しいのだと語った。

120

​Ille primo se negare: sed postquam acrius

彼は最初は断っていた。だが、父親がさらに激しく

​Pater instat, fecit animi ut incertus foret

迫るに及んで、義務に従うべきか、

​Pudorine anne amori obsequeretur magis.

それとも愛に従うべきか、迷うようになった。

​Tundendo atque odio denique effecit senex:

しつこい説得と嫌がらせによって、ついに老人はそれを成し遂げた。

​Despondit ei gnatam huius vicini proximi.

一番近くの隣人の娘を、彼に婚約させたのだ。

125

​Usque illud visum est Pamphilo neutiquam grave,

それまでは、パムピルスにとって何ら苦痛ではないように思われた。

​Donec iam in ipsis nuptiis, postquam videt

ところが、いざ婚礼のその時になって、準備が

​Paratas, nec moram ullam quin ducat dari,

整い、嫁をもらうことに何の猶予も与えられないのを見るや、

​Ibi demum ita aegre tulit ut ipsam Bacchidem,

そこで初めて非常に苦しみ、もしあのバッキス自身が

​Si adesset, credo ibi eius commiseresceret.3

そこにいたなら、彼女でさえ彼のことを哀れんだに違いないと私は思う。

130

​Ubicumque datum erat spatium solitudinis,

一人きりになれる時間があり、

​Ut colloqui mecum una posset; "Parmeno,

私と二人で話すことができるときはいつでも、彼は「パルメノー、

​Perii: quid ego egi? in quod me conieci malum?

私は破滅だ。私は何をしてしまったのだ?どんな災いに身を投じてしまったのだ?

​Non potero hoc ferre, Parmeno: perii miser."

これに耐えることはできない、パルメノー。哀れな私は破滅だ」と語った。

​At te Di Deaeque perduint cum isto odio Lache.

まあ、神々と女神々があの嫌なラケースを破滅させてしまえばいいのに。

135

​Ut ad pauca redeam, uxorem deducit domum.

手短に言おう。彼は妻を家に連れてきた。

​Nocte illa prima virginem non attigit;

最初のあの夜、彼はその乙女に触れなかった。

​Quae consecuta est nox eam, nihilo magis.

それに続く夜も、やはり同じだった。

​Quid ais? cum virgine una adolescens cubuerit

何ですって?若者が乙女と一緒に寝て、

​Plus potus, illa se abstinere ut potuerit?

しかもかなり酒を飲んでいながら、手を出さずにいられたというの?

構文注3 件
  1. 101vereor ut

    vereor ut は「〜でないことを恐れる(〜しないのではないかと心配する)」という否定の恐れを表す(vereor ne は「〜することを恐れる」)。ここでは「婚姻が長続きしないのではないかと心配だ」という意味になる。

  2. 108tergum meum / Tuam in fidem committam

    奴隷のパルメノーが、秘密を漏らして主人に折檻(鞭打ち)される危険を「背中(tergum)を他人の信用に委ねる」と比喩的に表現している。

  3. 129eius commiseresceret

    非人称動詞 commiserescit(同情する)の構文。同情する主体が対格(ここでは直前の ipsam Bacchidem)、同情の対象が属格(eius、すなわちパムピルス)で表される。

翻訳:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 公開)・修正履歴(8 件・最終 2026-09-30)
  • 2026-09-30 表記の統一 — 訳文 2 件
  • 2026-09-22 AI校閲 — 原文 1 件
  • 2026-09-21 AI校閲 — 原文 4 件
  • 2026-09-21 AI校閲 — 訳文 1 件
urn:cts:latinLit:phi0134.phi005.humanitext-lat2:68-139