- 底本
- Aristotle. Aristotelis Res Publica Atheniensium. Kenyon, Frederic, editor. Berlin: Reimer, 1903.
- 翻訳
- AI生成(gemini-3.5-flash) — 機械翻訳のため誤りを含む場合があります
- 言語
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg003.humanitext-grc1:49-51
- 出力
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-03
評議会による騎兵・先遣騎兵・生活無能力者の審査手続き、および神殿修繕、市街、市場、度量衡、穀物などの各種管理官の設置とそれぞれの具体的な職務について説明する。
XLIX. δοκιμάζει δὲ καὶ τοὺς ἵππους ἡ βουλή, κἂν μέν τις καλ[ὸν ἵππον ἔχ]ων κακῶς δοκῇ τρέφειν, ζημιοῖ τῷ σίτῳ,1 τοῖς δὲ μὴ δυναμ[ένοις ἀκολ]ουθεῖν ἢ μὴ θέλουσι μένειν ἀλλ’ ἀνάγουσι,2 τροχὸν ἐπὶ τὴν γνάθ[ο]ν [ἐπιβ]άλλει, καὶ ὁ τοῦτο παθὼν ἀδόκιμός ἐστι. δοκιμάζει δὲ καὶ τοὺς προ[δ]ρ[όμους οἵ]τινες ἂν αὐτῇ δοκῶ[σιν ἐπιτήδειοι προδρομεύειν εἶναι, κἄν τιν’ ἀποχειροτονήσῃ, καταβέβηκεν3 οὗτος. δοκιμάζει δὲ καὶ τοὺς ἀμίππους, κἄν τιν’ ἀποχειροτονήσῃ, πέπαυται μισθοφορῶν οὗτος. τοὺς δ’ ἱππέας καταλέγουσι μὲν οἱ καταλογεῖς, οὓς ἂν ὁ δῆμος χειροτονήσῃ δέκα ἄνδρας· οὓς δ’ ἂν καταλέξωσι παραδιδόασι τοῖς ἱππάρχοις καὶ φυλάρχοις, οὗτοι δὲ παραλαβόντες εἰσφέρουσι τὸν κατάλογον εἰς τὴν βουλήν, καὶ τὸν πίνακ’ ἀνοίξαντες, ἐν ᾧ κατασεσημασμένα τὰ ὀνόματα τῶν ἱππέων ἐστί, τοὺς μὲν ἐξομνυμένους τῶν πρότερον ἐγγεγραμμένων μὴ δυνατοὺς εἶναι τοῖς σώμασιν ἱππεύειν ἐξαλείφουσι, τοὺς δὲ κατειλεγμένους καλοῦσι, κἂν μέν τις ἐξομόσηται μὴ δύνασθαι τῷ σώματι ἱππεύειν ἢ τῇ οὐσίᾳ, τοῦτον ἀφιᾶσιν, τὸν δὲ μὴ ἐξομνύμενον διαχειροτονοῦσιν οἱ βουλευταὶ πότερον ἐπιτήδειός ἐστιν ἱππεύειν ἢ οὔ· κἂν μὲν χειροτονήσωσιν, ἐγγράφουσιν εἰς τὸν πίνακα, εἰ δὲ μή, καὶ τοῦτον ἀφιᾶσιν. ἔκρινεν δέ ποτε καὶ τὰ παραδείγματα καὶ τὸν πέπλον ἡ βουλή, νῦν δὲ τὸ δικαστήριον τὸ λαχόν· ἐδόκουν γὰρ οὗτοι καταχαρίζεσθαι τὴν κρίσιν. καὶ τῆς ποιήσεως τῶν Νικῶν καὶ τῶν ἄθλων τῶν εἰς τὰ Παναθήναια συνεπιμελεῖται μετὰ τοῦ ταμίου τῶν στρατιωτικῶν. δοκιμάζει δὲ καὶ τοὺς ἀδυνάτους ἡ βουλή· νόμος γάρ ἐστιν ὃς κελεύει τοὺς ἐντὸς τριῶν μνῶν κεκτημένους καὶ τὸ σῶμα πεπηρωμένους ὥστε μὴ δύνασθαι μηδὲν ἔργον ἐργάζεσθαι δοκιμάζειν μὲν τὴν βουλήν, διδόναι δὲ δημοσίᾳ τροφὴν δύο ὀβολοὺς ἑκάστῳ τῆς ἡμέρας. καὶ ταμίας ἐστὶν αὐτοῖς κληρωτός. συνδιοικεῖ δὲ καὶ ταῖς ἄλλαις ἀρχαῖς τὰ πλεῖσθ᾿, ὡς ἔπος εἰπεῖν.
XLIX. 評議会は馬の審査も行う。もし優れた馬を持ちながら粗末に飼育していると思われる者がいれば、その飼料手当を差し引くことで処罰する。また、従うことができない、あるいは留まることを拒んで言うことを聞かない馬に対しては、その顎に車輪の烙印を押し、この措置を受けた馬は不合格とする。評議会は先遣騎兵(プロドロモイ)の審査も行い、彼らのうちで先遣任務に適していると思われる者を承認する。もし彼らが誰かを挙手投票によって不合格とすれば、その者は除隊となる。また、歩同伴騎兵(ハミッポイ)の審査も行い、もし誰かを投票で不合格とすれば、その者は手当の支給を止められる。騎兵たちの登録は、民衆が選出した10名の登録委員(カタロゲイス)が行う。彼らは登録した者たちを騎兵長(ヒッパルコス)および部族騎兵長(ピュラルコス)に引き渡し、これらを受け取った騎兵長たちは、その登録名簿を評議会に提出する。そして彼らは、騎兵たちの名前が封印されている板を開き、以前に登録された者のうちで、身体的に騎兵を務めることができないと宣誓する者たちを名簿から消去し、新たに登録された者たちを呼び出す。もし誰かが身体的あるいは財産上の理由で騎兵を務めることができないと宣誓すれば、その者を免除する。宣誓しない者については、評議員たちが挙手投票によって、その者が騎兵を務めるのに適しているか否かを決定する。そしてもし適していると投票すれば名簿に登録し、そうでなければ免除する。 かつては評議会が模型や聖衣(ペプロス)の審査も行っていたが、現在は抽選で選ばれた裁判所がこれを行う。というのも、評議員たちは審査において情実を交えていると思われたからである。また、勝利の女神像(ニケ)の製作やパンアテナイア祭の景品の製作についても、軍事資金財務官とともに共同で管理する。 評議会は生活無能力者(アドュナトイ)の審査も行う。というのも、3ムナ未満の財産しか持たず、身体の障害によっていかなる仕事もできない者を評議会が審査し、国庫から1日につき各人に2オボロスずつの扶助を与えるように命じる法律があるからである。そして、彼らのために抽選で選ばれた財務官が1名置かれる。 評議会は、言うなれば他の官職ともほとんどの職務を共同で管理するのである。
L. τὰ μὲν οὖν ὑπὸ τῆς βουλῆς διοικούμενα ταῦτ’ ἐστίν. κληροῦνται δὲ καὶ ἱερῶν ἐπισκευασταί, δέκα ἄνδρες, οἳ λαμβάνοντες τριάκοντα μνᾶς παρὰ τῶν ἀποδεκτῶν ἐπισκευάζουσιν τὰ μάλιστα δεόμενα τῶν ἱερῶν· καὶ ἀστυνόμοι δέκα· τούτων δὲ ε̅ μὲν ἄρχουσιν ἐν Πειραιεῖ, πέντε δ’ ἐν ἄστει, καὶ τάς τε αὐλητρίδας καὶ τὰς ψαλτρίας καὶ τὰς κιθαριστρίας οὗτοι σκοποῦσιν ὅπως μὴ πλείονος ἢ δυεῖν δραχμαῖς μισθωθήσονται,4 κἂν πλείους τὴν αὐτὴν σπουδάσωσι λαβεῖν οὗτοι διακληροῦσι καὶ τῷ λαχόντι μισθοῦσιν. καὶ ὅπως τῶν κοπρολόγων μηδεὶς ἐντὸς ῖ σταδίων τοῦ τείχους καταβαλεῖ κόπρον ἐπιμελοῦνται· καὶ τὰς ὁδοὺς κωλύουσι κατοικοδομεῖν καὶ δρυφάκτους ὑπὲρ τῶν ὁδῶν ὑπερτείνειν καὶ ὀχετοὺς εἰς τὴν ὁδὸν ἔκρουν ἔχοντας ποιεῖν καὶ τὰς θυρίδας εἰς τὴν ὁδὸν ἀνοίγειν· καὶ τοὺς ἐν ταῖς ὁδοῖς ἀπογιγνομένους ἀναιροῦσιν, ἔχοντες δημοσίους ὑπηρέτας.
L. 以上が評議会によって管理される事柄である。また、神殿の修繕委員も10名が抽選で選ばれ、彼らは受取委員から30ムナを受け取って、神殿のうちで最も修繕を必要としている箇所を修復する。また、市街監理官(アステュノモイ)も10名が抽選で選ばれ、そのうち5名はペイライエウスにおいて、5名は市街において職務を行う。彼らは、笛吹き女、竪琴弾き女、およびツィター弾き女が2ドラクメを超える額で雇われないように監視する。もし複数の者が同じ女性を雇おうと熱望する場合には、彼らが抽選を行い、当選した者に貸し出す。また、汚物収集人の誰もが城壁から10スタディオン以内に汚物を捨てないように監視する。また、道路の上に建物を建てたり、道路の上に手すりを張り出したり、道路へ排水が流れる溝を作ったり、道路に向けて窓を開けたりすることを禁止する。さらに、道路で行き倒れた者たちを、公設の召使たちを使って片付ける。
LI. κληροῦνται δὲ καὶ ἀγορανόμοι <ι̅>, πέντε μὲν εἰς Πειραιέα, ε̅ δ’ εἰς ἄστυ. τούτοις δὲ ὑπὸ τῶν νόμων προστέτακται τῶν ὠνίων ἐπιμελεῖσθαι πάντων, ὅπως καθαρὰ καὶ ἀκίβδηλα πωλήσεται. κληροῦνται δὲ καὶ μετρονόμοι <ι̅>, πέντε μὲν εἰς ἄστυ, ε̅ δὲ εἰς Πειραιέα· καὶ οὗτοι τῶν μέτρων καὶ τῶν σταθμῶν ἐπιμελοῦνται πάντων, ὅπως οἱ πωλοῦντες χρήσονται δικαίοις. ἦσαν δὲ καὶ σιτοφύλακες κληρωτοὶ <ι̅>, πέντε μὲν εἰς Πειραιέα, πέντε δ᾿ εἰς ἄστυ, νῦν δ᾿ εἴκοσι· μὲν εἰς ἄστυ, πεντεκαίδεκα δ᾿ εἰς Πειραιέα. οὗτοι δ᾿ ἐπιμελοῦνται πρῶτον μὲν ὅπως ὁ ἐν ἀγορᾷ σῖτος ἀργὸς ὤνιος ἔσται δικαίως, ἔπειθ᾿ ὅπως οἵ τε μυλωθροὶ πρὸς τὰς τιμὰς τῶν κριθῶν τὰ ἄλφιτα πωλήσουσιν καὶ οἱ ἀρτοπῶλαι πρὸς τὰς τιμὰς τῶν πυρῶν τοὺς ἄρτους καὶ τὸν σταθμὸν ἄγοντας ὅσον ἂν οὗτοι τάξωσιν· ὁ γὰρ νόμος τούτους κελεύει τάττειν. ἐμπορίου δ᾿ ἐπιμελητὰς δέκα κληροῦσιν· τούτοις δὲ προστέτακται τῶν τ᾿ ἐμπορίων ἐπιμελεῖσθαι, καὶ τοῦ σίτου τοῦ καταπλέοντος εἰς τὸ σιτικὸν ἐμπόριον τὰ δύο μέρη τοὺς ἐμπόρους ἀναγκάζειν εἰς τὸ ἄστυ κομίζειν.
LI. また、市場監理官(アゴラノモイ)も10名が抽選で選ばれ、5名はペイライエウスに、5名は市街に置かれる。彼らには、販売されるすべての品物が清浄で混ぜ物のないものであるように監視することが、法律によって義務づけられている。 また、度量衡監理官(メトロノモイ)も10名が抽選で選ばれ、5名は市街に、5名はペイライエウスに置かれる。彼らはすべての尺度と天秤を監視し、販売する者たちが公正なものを使用するようにする。 また、以前は抽選による穀物物価監理官(シトピュラケス)が10名おり、5名はペイライエウスに、5名は市街に置かれていたが、現在は20名が市街に、15名がペイライエウスに置かれている。彼らは、第一に市場の未加工の穀物が公正な価格で売りに出されるように、第二に製粉業者が大麦の価格に比例した価格で大麦粉を販売し、パン屋が小麦の価格に比例した価格でパンを販売し、かつ彼らが指定するだけの重量を持つように監視する。というのも、法律が彼らにそれを指定するように命じているからである。 また、交易港の監理官も10名が抽選で選ばれる。彼らには、交易港を管理すること、および穀物交易港に入港する穀物の3分の2を、商人に命じて市街へ運ばせることが義務づけられている。
- 49.1ζημιοῖ τῷ σίτῳ
「その飼料手当を差し引くことで処罰する」の意。τῷ σίτῳ(穀物、飼料)は手段または剥奪を表す与格。ここではアテナイが騎兵に支給していた飼料手当(シトス)を削減あるいは没収する処罰の手段として用いることを表している。
- 49.1τοῖς δὲ μὴ δυναμ[ένοις ἀκολ]ουθεῖν ἢ μὴ θέλουσι μένειν ἀλλ’ ἀνάγουσι
与格句で、後に続く他動詞 ἐπιβάλλει(「〜の上に印を押す/課す」)の間接目的語。ἀνάγουσι は、言うことを聞かない、あるいは制御できない状態の馬(ἀνάγω の現在分詞与格複数形)として機能している。
- 49.1καταβέβηκεν
動詞 καταβαίνω(「下りる」)の完了形。単なる過去の行為ではなく、「審査で否決された結果、馬から下りた状態にある(=除隊となった状態にある)」という持続的な結果・状態を表す。
- 50ὅπως μὴ πλείονος ἢ δυεῖν δραχμαῖς μισθωθήσονται
動詞 σκοποῦσιν(「〜を監視する」)が従える ὅπως +未来直説法の名詞節。πλείονος は価値の属格。δυεῖν δραχμαῖς は、比較の基準または差の程度を表す与格として機能している。
翻訳:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 公開)・修正履歴(48 件・最終 2026-10-12)
- 2026-10-12 AI校閲 — 訳文 2 件
- 2026-10-12 底本との照合 — 原文 2 件
- 2026-10-11 底本との照合 — 原文 44 件
