§1Proprium iam negotium passus meae opinionis Latine quoque ostendam virgines nostras velari oportere ex quo transitum aetatis suae fecerint: hoc exigere veritatem, cui nemo praescribere potest, non spatium temporum, non patrocinia personarum, non privilegium regionum.
이미 내 견해에 대한 개인적인 논쟁을 겪은 나로서는, 우리 처녀들이 자신의 연령 전환기(성년)를 지나온 시점부터 베일을 써야 마땅함을 라틴어로도 보여주고자 한다. 이것이 진리가 요구하는 바이며, 이 진리에 대해서는 그 어떤 시간의 길이도, 인물들의 옹호도, 지역의 특권도 규정을 가할 수 없다.
Ex his enim fere consuetudo initium ab aliqua ignorantia vel simplicitate sortita in usum per successionem corroboratur et ita adversus veritatem vindicatur.
왜냐하면 관습이란 대개 이러한 것들로부터, 어떤 무지나 단순함에서 비롯되어 대를 이어 사용됨으로써 굳어지고, 그리하여 진리에 맞서 옹호되기 때문이다.
Sed dominus noster Christus veritatem se, non consuetudinem, cognominavit.
그러나 우리 주 그리스도께서는 자신을 '관습'이 아니라 '진리'라고 명명하셨다.
Si semper Christus, et prior omnibus, aeque veritas sempiterna et antiqua res.
그리스도께서 늘 존재하시고 모든 것에 앞서신다면, 진리 역시 동등하게 영원하고 오래된 것이다.
Viderint ergo quibus novum est quod sibi vetus est.
그러므로 자신들에게는 오래된 것이 [그리스도께는] 새로운 것인 자들은 스스로 알아서 할 일이다.
Haereses non tam novitas quam veritas revincit.
이단을 논파하는 것은 새로움이 아니라 진리이다.
Quodcumque adversus veritatem sapit, hoc erit haeresis, etiam vetus consuetudo.
진리에 반하여 작용하는 것은 무엇이든, 설령 그것이 오래된 관습일지라도 이단이 될 것이다.
Ceterum suo vitio quis quid ignorat.
게다가 사람이 무언가를 알지 못하는 것은 자기 자신의 잘못 때문이다.
Quod autem ignoratur fuit tam requirendum quam recipiendum quod agnoscitur.
그러나 알지 못하는 것도, 인정받은 것을 받아들이는 것만큼이나 탐구되어야만 했다.
Regula quidem fidei una omnino est, sola immobilis et irreformabilis, credendi scilicet in unicum deum omnipotentem, mundi conditorem, et filium eius Iesum Christum, natum ex virgine Maria, crucifixum sub Pontio Pilato, tertia die resuscitatum a mortuis, receptum in caelis, sedentem nunc ad dexteram patris, venturum iudicare vivos et mortuos per carnis etiam resurrectionem.
신앙의 규칙은 실로 전적으로 하나이며, 오직 그것만이 움직일 수 없고 개혁될 수 없다. 즉, 유일하신 전능하신 하느님, 세상의 창조주와, 처녀 마리아에게서 태어나시고 본티오 빌라도 치하에서 십자가에 못 박히시며 사흗날에 죽은 이들 가운데서 부활하시고 하늘에 영접되시어 지금 아버지의 오른편에 앉아 계시며 육신의 부활을 통해 산 이와 죽은 이를 심판하러 오실 그분의 아들 예수 그리스도를 믿는 것이다.
Hac lege fidei manente cetera iam disciplinae et conversationis admittunt novitatem correctionis, operante scilicet et proficiente usque in finem gratia dei.
이 신앙의 법이 유지되는 한, 규율과 생활양식에 관한 그 밖의 일들은 하느님의 은총이 종말까지 작용하고 진보함에 따라 개정의 새로움을 허용한다.
Quale est enim, ut diabolo semper operante et adiciente cottidie ad iniquitatis ingenia opus dei aut cessaverit aut proficere destiterit? cum propterea paracletum miserit dominus, ut, quoniam humana mediocritas omnia semel capere non poterat, paulatim dirigeretur et ordinaretur et ad perfectum perduceretur disciplina ab illo vicario domini, spiritu sancto.
악마가 늘 활동하며 날마다 불의의 책략을 더하고 있는데, 하느님의 역사가 멈추었거나 진보하기를 그쳤다는 것이 대체 말이 되는가? 그렇기에 주님께서는 위로자를 보내셨으니, 인간의 평범함이 한꺼번에 모든 것을 깨달을 수는 없었으므로, 주님의 대리자인 성령에 의해 규율이 점진적으로 인도되고 정돈되며 완전에 이르게 하려 하심이었다.
Adhuc, inquit, multa habeo loqui vobis, sed nondum potestis ea baiulare: cum venerit ille spiritus veritatis, deducet vos in omnem veritatem et supervenientia renuntiabit vobis. Sed et supra de hoc eius opere pronuntiavit.
주님께서는 말씀하신다. "내가 아직도 너희에게 할 말이 많으나 지금은 너희가 감당하지 못한다. 그러나 그 진리의 영이 오시면 너희를 모든 진리 안으로 인도하실 것이요, 앞으로 올 일들을 너희에게 알려 주실 것이다." 또한 주님께서는 성령의 이 활동에 대해 앞서서도 선언하신 바 있다.
Quae est ergo paracleti administratio, nisi haec, quod disciplina dirigitur, quod scripturae revelantur, quod intellectus reformatur, quod ad meliora proficitur? Nihil sine acta(??)e est, omnia tempus expectant.
그렇다면 위로자의 다스림이란 규율이 인도되고, 성경이 밝혀지며, 지성이 새로워지고, 더 나은 쪽으로 진보하는 것 말고 무엇이겠는가? 성장 단계를 거치지 않는 것은 아무것도 없으며, 모든 것은 때를 기다린다.
Denique Ecclesiastes, Tempas, inquit, omni rei.
그리하여 코헬렛은 말한다, "모든 일에는 때가 있다"라고.
Aspice ipsam creaturam paulatim ad fru(??) promoveri.
피조물 자체도 점차 열매를 향해 나아가는 것을 보라.
Granum est primo, et de grano frutex oritur, et de frutice arbuscula enititur.
처음에는 씨앗이었다가, 씨앗에서 떨기나무가 생겨나고, 떨기나무에서 작은 나무가 뻗어 나온다.
deinde rami et frondes invalescunt et tetum arboris nomen expanditur, inde germinis tumor et flos de germine solvitur, et de flore fructus aperitur: is quoque rudis aliquamdiu et informis paulatim aetatem suam dirigens eruditur in mansuetudinem saporis.
이윽고 가지와 잎이 무성해지며 '나무'라는 온전한 이름으로 확장되고, 이어서 꽃망울이 부풀어 꽃망울에서 꽃이 풀려나며, 꽃에서 열매가 열린다. 그 열매 역시 한동안 설익고 형태가 없다가 점차 제 나이를 인도해가며 부드러운 맛으로 길들여진다.
Sic et iustitia (nam idem deus i(??)slitiae et creaturae) primo fuit in rudimentis, natura deum metuens: dehinc per legem et prophetas promovit in infantiam, dehinc per evangelium efferbuit in iuventutem, nunc per paracletum componitur in maturitatem.
이와 같이 의로움도(의로움의 하느님과 창조의 하느님은 동일하시기 때문이다) 처음에는 미발달 단계인 하느님을 경외하는 자연의 상태에 있었고, 이어서 율법과 예언자들을 통해 유아기로 나아갔으며, 그 뒤 복음을 통해 청년기로 끓어올랐고, 이제는 위로자를 통해 성숙기로 정돈되고 있다.
Hic erit solus a Christo magister et dicendos et verendus.
이분만이 그리스도로부터 교사라 불려야 하고 경외받아야 할 유일한 분이 될 것이다.
Non enim ab se loquitur, sed quae mandantur a Christo.
왜냐하면 그분은 스스로 말씀하시는 것이 아니라, 그리스도께 받은 명령을 말씀하시기 때문이다.
Hic solus antecessor, quia solus post Christum.
이분만이 선구자이시니, 그리스도 이후에 오신 유일한 분이시기 때문이다.
Hunc qui receperunt, veritatem consuetudini anteponunt.
이분을 영접한 이들은 진리를 관습보다 앞세운다.
Hunc qui audierunt usque, non olim, prophetantem, virgines contegunt.
옛날 한때만이 아니라 지금까지 예언하시는 이분의 말씀을 들은 이들은 처녀들을 가린다.