§3hac conscientia instructi aduersus opinionem ethnicorum conuertamur magis ad nostrorum detractatus.
이러한 자각을 갖추고서, 이교도들의 의견에 맞서기보다 우리 신자들의 트집으로 시선을 돌립시다.
quorundam enim fides aut simplicior aut scrupulosior ad hanc abdicationem spectaculorum de scripturis auctoritatem exposcit et se in incertum constituit, quod non significanter neque nominatim denuntietur seruis dei abstinentia eiusmodi.
어떤 이들의 믿음은 너무 단순하거나 혹은 너무 깐깐하여, 이러한 볼거리의 포기에 대해 성경으로부터의 권위를 요구하며, 하나님의 종들에게 이와 같은 절제가 분명하게도 명시적으로도 선포되지 않았다는 점 때문에 스스로를 불확실함 속에 둡니다.
plane nusquam inuenimus, quemadmodum aperte positum est: non occides, non idolum coles, non adulterium, non fraudem admitt es, ita exerte definitum: non ibis in circum, non in theatrum, agonem, munus non spectabis.
확실히 우리는 "살인하지 말라, 우상을 숭배하지 말라, 간음하지 말라, 사기를 행하지 말 라" 하고 분명하게 명시된 것처럼, "원형경기장에 가지 말라, 극장에 가지 말라, 경쟁 경기를 보지 말라, 검투사 경기를 보지 말라" 하고 이와 같이 노골적으로 규정된 것을 어디에서도 찾지 못합니다.
sed inuenimus ad hanc quoque speciem pertinere illam primam uocem Dauid: felix uir, inquit, qui non abiit in concilium impiorum et in uia peccatorum non stetit nec in calthe]dra pestium sedit.
그러나 우리는 다비드의 저 첫 번째 말씀이 이 구체적인 경우에도 적용된다는 것을 발견합니다.
nam etsi iustum illum uidetur prał\\dicaвse, quod in] concilio et in consessu Iudaeorum de necando domino consultantium non communicauit, late tamen semper scriptura diuina diuiditur, ubicumque secundum praesentis rei sensum etiam disciplina munitur, ut hic quoque non sit aliena uox a spectaculorum interdictione.
"행복하도다," 그가 말하기를, "의롭지 못한 자들의 의회에 가지 않고, 죄인들의 길에 서지 않으며, 파멸을 초래하는 자들의 자리에 앉지 아니한 사람은." 왜냐하면 비록 그가 그 의로운 사람이 주님을 죽이기로 모의하던 유대인들의 의회와 집회에 참여하지 않았음을 찬양한 것처럼 보일지라도, 하나님의 성경은 현재 사건의 의미에 따르면서도 동시에 도덕적 규율이 강화되는 곳이면 어디서나 항상 넓게 적용되므로, 이곳의 말씀 또한 볼거리 금지와 무관하지 않기 때문입니다.
si enim pauculos tunc Iudaeos impiorum concilium uocauit, quanto magis tantum conuentum ethnici populi? minus impii ethnici, minus peccatores, minus hostes Christi quam tunc Iudaei? quid quod et cetera congruunt.
만약 그가 당시 소수의 유대인들을 의롭지 못한 자들의 의회라 불렀다면, 이교 민족의 그토록 거대한 집회는 얼마나 더 그러하겠습니까? 이교도들은 당시 유대인들보다 덜 의롭지 못하고, 덜 죄인이며, 그리스도의 적이 덜하겠습니까? 그 외의 다른 조건들도 일치한다는 사실은 어떠합니까?
nam apud spectacula et in cathedra sedetur et in Uia statur;
볼거리에서는 자리에 앉기도 하고 길에 서기도 합니다.
uias enim et cardines uocant balteorum per ambitum et discrimina popularium per procliuum; cathedra quoque nominatur.
실제로 그들은 관객석 띠를 두르는 통로와 경사면을 따라 일반 관객들이 나뉘는 통로들을 '길(viae)'과 '축(cardines)'이라 부르며, '자리(cathedra)'라고도 명명합니다.
ipse in anfractu ad consessum situs.
그것 자체도 관람석의 구부러진 배치 속에 위치합니다.
itaque e contrario \'inf felix qui in quodcumque concilium impiorum abierit et in quacumque uia peccatorum steterit et in quacumque cathedra pestium sederit\' generaliter dictum intellegamus.
그러므로 이와 반대로 "의롭지 못한 자들의 어떤 의회에든 가고, 죄인들의 어떤 길에든 서고, 파멸을 초래하는 자들의 어떤 자리에든 앉는 자는 불행하다" 하고 일반적인 말씀으로 하신 것임을 이해합시다.
cum quid aliud, etiam specialiter interpretari capit.
어떤 다른 특별한 해석을 수용할 수 있을 때에도 그러합니다.
nam et specialiter quaedam pronuntiata generaliter sapiunt.
왜냐하면 특별하게 선포된 것들도 일반적으로 이해될 수 있기 때문입니다.
cum deus Israhelitas admonet disciplinae uel obiurgat, utique ad omnes habet; cum Aegypto et Aethiopiae exitium comminatur, utique in omnem gentem peccatricem praeiudicat.
하나님이 이스라엘인들에게 규율을 훈계하시거나 꾸짖으실 때 이는 당연히 모든 이들에게 해당하며, 이집트와 에티오피아에 멸망을 경고하실 때 이는 당연히 모든 죄짓는 민족에 대해 미리 판결하시는 것입니다.
sic omnis gens peccatrix Aegyptus et Aethiopia a specie ad genus, quemadmodum etiam omne spectaculum concilium impiorum a genere ad speciemo
이처럼 모든 죄짓는 민족은 구체에서 보편으로 향하여 '이집트'와 '에티오피아'가 되며, 마찬가지로 모든 볼거리는 보편에서 구체로 향하여 '의롭지 못한 자들의 의회'가 됩니다.
§4Ne quis argutari nos putet, ad principalem auctoritatem conuertar ipsius signaculi nostri.
우리가 억지 부린다고 생각하는 이가 없도록, 우리 인장 자체의 근원적인 권위로 나아가겠습니다.
cum aquam ingressi Christianam fidem in legis suae uerba profitemur, renuntiasse nos diabolo et pompae et angelis eius ore nostro contestamur.
우리가 물로 들어가 그리스도교 신앙을 그 법의 말씀으로 고백할 때, 우리는 악마와 그의 화려함과 그의 천사들을 거부했음을 우리 입으로 증언합니다.
quid erit summum atque praecipuum, in quo diabolus et pompae et angeli eius censeantur, quam idololatria? ex qua, omnis immundus et nequam spiritus ut ita dixerim, quia nec diutius, de hoc.
악마와 그의 화려함과 그의 천사들이 귀속되는 것 중에 우상숭배보다 더 크고 으뜸가는 것이 무엇이겠습니까? 이 우상숭배로부터 모든 더럽고 악한 영이, 말하자면 나옵니다. ―― 이에 대해서는 더 길게 말하지 않겠습니다.
igitur si ex idololatria uniuersam spectaculorum para; turam constare constiterit, indubitate praeiudicatum erit etiam ad spectacula pertinere renuntiationis nostrae testimonium in lauacro, quae diabolo et pompae et angelis eius sint mancipata, scilicet per idololatrian.
그러므로 만약 볼거리의 모든 구성 장치가 우상숭배에 근거하고 있음이 확실해진다면, 세례의 씻음에서 우리가 행한 거부의 서약이 볼거리에도 해당한다는 사실은 의심할 여지 없이 미리 판결된 것입니다. 즉, 그것들은 우상숭배를 통해 악마와 그의 화려함과 그의 천사들에게 당연히 소유권이 넘겨진 것이기 때문입니다.
commemorabimus origines singulorum, quibus in cunabulis in saeculo adoleuerint, exinde titulos quorundam, quibus nominibus nuncupentur, exinde apparatus, quibus superstitionibus instruantur, tum loca, quibus praesidibus dicentur, tum artes, quibus auctoribus deputentur.
우리는 각각의 기원들, 즉 그것들이 이 세상에서 어떤 요람에서 자라났는지, 이어서 어떤 것들의 명칭, 즉 그것들이 무슨 이름으로 불리는지, 이어서 그 준비 장치들, 즉 그것들이 어떤 미신들로 구성되는지, 그다음 장소들, 즉 그것들이 어떤 수호자들에게 봉헌되는지, 그다음 기술들, 즉 그것들이 어떤 창시자들에게 귀속되는지를 상기할 것입니다.
si quid ex his non ad idolum pertinuerit, id neque ad idololatrian neque ad nostram eierationem pertinebit.
만약 이것들 중에 우상과 관련되지 않은 것이 있다면, 그것은 우상숭배와도 우리의 거부 서약과도 관련이 없을 것입니다.