§23Cum igitur humana recordatio etiam obstrepente gratia uoluptatis damnandos eos censeat ademtis bonis dignitatum in quendam scopulum famositatis, quanto magis diuina iustitia in eiusmodi artifices animaduertit? an deo placebit auriga ille tot animarum inquietator, tot furiarum minister, tot *** status, ut sacerdos coronatus uel coloratus ut leno, quem curru rapiendum diabolus aduersus Elian exornauit? placebit et ille, qui uoltus suos nouacula mutat, infidelis erga faciem suam, quam non contentus Saturno et Isidi et Libero proximam facere insuper contumeliis alaparum sic obicit, tamquam de praecepto domini ludat? docet scilicet et diabolus uerberandam maxillam patienter offerre.
그러므로 설령 향락의 유혹이 거슬러 떠들어댄다 할지라도, 인간의 이성이 그들을 품위라는 선한 것을 박탈하여 악명이라는 일종의 암초로 내묾으로써 단죄받아야 마땅하다고 판단한다면, 하물며 신성한 정의는 그러한 기술자들을 얼마나 더 심하게 처벌하겠습니까? 하느님께서 수많은 영혼을 선동하는 자요, 수많은 광기의 시종이며, ……의 지위를 가진 자, 곧 관을 쓴 사제와 같거나 포주처럼 채색된 저 전차 경기자를 기뻐하시겠습니까? 악마는 엘리야에 맞서 전차로 채가기 위해 그를 치장했던 것입니다. 면도칼로 자신의 얼굴을 바꾸는 저 자가 기쁘겠습니까? 그는 자신의 얼굴에 불충실하며, 그 얼굴을 사투르누스, 이시스, 리베르와 비슷하게 만드는 것에 만족하지 못하고, 더 나아가 뺨을 맞는 모욕에 자신을 내맡기니, 마치 주의 명령에 따라 노니는 듯합니다. 보아하니 악마도 맞아야 할 뺨을 참을성 있게 내밀라고 가르치고 있는 셈입니다.
sic et tragoedos cothurnis extulit, quia nemo potest adicere cubitum unum ad staturam suam: mendacem facere uult Christum.
이와 같이 악마는 비극 배우들을 굽 높은 신발(코투르누스)로 높여 놓았으니, 아무도 자신의 키를 한 자도 늘릴 수 없기 때문입니다. 그는 그리스도를 거짓말쟁이로 만들고자 하는 것입니다.
iam uero ipsum opus personarum quaero an deo placeat, qui omnem similitudinem uetat fieri, quanto magis imaginis suae? non amat falsum auctor ueritatis; adulterium est apud illum omne quod fingitur.
이제 가면을 사용하는 행위 자체가 하느님께 기쁨이 될지 묻고 싶습니다. 하느님께서는 온갖 유사한 것을 만드는 것을 금하셨는데, 하물며 자신의 모상을 위조하는 것을 기뻐하시겠습니까? 진리의 창조자께서는 거짓을 사랑하지 않으십니다. 그분 앞에서는 꾸며낸 모든 것이 간음입니다.
proinde uocem sexus aetates mentientem, amores iras gemitus lacrimas asseuerantem non probabit: omnem enim hypocrisin damnat.
그러므로 성별과 나이를 속이는 목소리, 사랑과 분노, 신음과 눈물을 가장하는 목소리를 그분은 승인하지 않으실 것입니다. 그분은 모든 위선을 단죄하시기 때문입니다.
ceterum cum in lege praescribit maledictum esse qui muliebribus uestietur, quid de pantomimo iudicabit, qui etiam muliebribus curuatur? sane et ille artifex pugnorum impunitus ibit.
또한 율법에서 여자의 옷을 입는 자는 저주를 받는다고 규정하고 있는데, 여성적인 몸짓으로 몸을 구부리는 무언극 배우에 대해서는 어떻게 심판하시겠습니까? 확실히 저 주먹의 기술자도 벌을 면치 못할 것입니다.
tales enim cicatrices caestuum et callos pugnorum et aurium fungos a deo cum plasmaretur accepit;
가죽끈으로 인한 흉터와 주먹의 굳은살, 귀의 혹 같은 것들이 그가 하느님에 의해 빚어질 때 하느님으로부터 받은 것이란 말입니까?
ideo illi oculos deus commodauit, ut uapulando deficiant.
하느님께서 그에게 눈을 빌려주신 것이, 매를 맞아 실명하게 하려는 목적이었겠습니까?
taceo de illo, qui hominem leoni prae se opponit, ne parum.
자기 대신 인간을 사자 앞에 내세우는 자에 대해서는 말을 아끼겠습니다.
sit homicida quam qui eundem postmodum iugulat.
나중에 그 사람을 직접 도살하는 자보다 그가 살인자로서 덜하지 않도록 말입니다. 이처럼 볼거리에 할당된 것 중 하느님을 기쁘시게 하는 것이 아무것도 없음을 우리가 지금까지 얼마나 많은 방법으로 증명해 왔습니까!
§24Quot adhuc modis probauimus, nihil ex his quae spectaculis deputantur placitum deo esse! at congruens seruo dei quod deo placitum non sit? si omnia propter diabolum institu ta et ex diaboli rebus instructa monstrauimus (nihil enim non diaboli est quicquid dei non est uel deo displicet), hoc erit pompa diaboli, aduersus quem in signaculo fidei eieramus.
그런데 하느님을 기쁘시게 하지 않는 것이 하느님의 종에게 어울리는 일이겠습니까? 만일 우리가 모든 것이 악마를 위해 설립되었고 악마의 것들로 마련되었음을 보여주었다면(하느님의 것이 아니거나 하느님을 불쾌하게 하는 모든 것은 악마의 것이기 때문입니다), 이것이 바로 우리가 신앙의 인장에서 배척하기로 맹세했던 악마의 행렬일 것입니다.
quod autem eieramus, neque facto neque dicto neque uisu neque conspectu participare debemus.
우리가 배척하기로 맹세한 것에는 행위로도, 말로도, 보는 것으로도, 혹은 시야에 담는 것으로도 참여해서는 안 됩니다.
ceterum sic nos eieramus et rescindimus signaculum rescindendo testationem eius.
그렇지 않다면 우리는 맹세해 놓고도 그 증언을 철회함으로써 인장 또한 취소하는 셈입니다.
numquid ergo superest, ut ab ipsis ethnicis responsum flagitemus? illi nobis iam renuntient, an liceat Christianis spectaculo uti.
그렇다면 이제 이교도들 자신에게 답변을 끈덕지게 요구하는 일만 남았단 말입니까? 그리스도인이 볼거리를 즐겨도 되는지 그들이 이제 우리에게 선언하게 하십시오.
atquin hinc uel maxime intelligunt factum Christianum, de repudio spectaculorum.
하지만 실상 그들은 바로 이 일, 곧 볼거리에 대한 거부를 통해서 우리가 그리스도인이 되었다는 것을 가장 잘 이해하고 있습니다.
itaque negat manifeste qu per quod agnoscitur tollit.
그러므로 자신이 그로 인해 인정받는 특징을 제거해 버리는 자는 명백히 신앙을 부정하는 것입니다.
quid autem spei superest in eiusmodi homine? nemo in castra hostium transit nisi proiectis armis suis, nisi destitutis signis et sacramentis principis sui, nisi pactus simul perire.
그런 사람에게 어떤 희망이 남아 있겠습니까? 자신의 무기를 내던지고, 군주의 군기와 맹세를 저버리며, 함께 파멸하기로 서약하지 않고서는 아무도 적의 진영으로 넘어가지 않습니다.
§25An ille recogitabit eo tempore de deo positus illic ubi nihil est de deo? pacem, opinor, habebit in animo contendens pro auriga, pudicitiam ediscet attonitus in mimos.
아니면 하느님에 관한 것이 아무것도 없는 그곳에 처해 있는 그 당시에, 그 사람이 하느님에 대해 생각이나 하겠습니까? 전차 경기자를 위해 응원하며 다투는 동안 마음의 평화를 유지하고, 무언극에 넋이 나간 동안 정절을 배울 수 있다는 말입니까?
immo in omni spectaculo nullum magis scandalum occurret quam ille ipse mulierum et uirorum accuratior cultus.
오히려 모든 볼거리에서 남녀들의 저 치밀하게 꾸민 옷차림 자체보다 더 큰 걸림돌은 마주치지 않을 것입니다.
ipsa consensio, ipsa in fauoribus aut conspiratio aut dissensio inter se de commercio scintillas libidinum conflabellant.
그 일치, 혹은 응원 속에서 서로 맺어지거나 갈라지는 갈등이 교류를 통해 음욕의 불꽃을 부채질합니다.
nemo denique in spectaculo ineundo prius cogitat nisi uideri et uidere.
결국 볼거리에 들어갈 때, 아무도 '보이는 것'과 '보는 것' 외에는 먼저 생각하지 않습니다.
sed tragoedo uociferante exclamationes ille alicuius prophetae retractabit et inter effeminati tibicines modos psalmum secum comminiscetur, et cum athletae agent, ille dicturus est repercutiendum non esse.
하지만 비극 배우가 소리 높여 외칠 때 그가 어떤 예언자의 외침을 되새기겠으며, 여성적인 피리 부는 이의 가락 속에 혼자 찬미가를 떠올리겠습니까? 또 운동선수들이 시합을 벌일 때 그가 '되받아쳐서는 안 된다'고 말하겠습니까?
poterit ergo et de misericordia moneri defixus in morsus ursorum et spongias retiariorum.
그렇다면 곰에게 물리는 모습과 그물 투사의 해면을 눈여겨보면서 자비에 대해 가르침을 받을 수 있겠습니까?
auertat deus a suis tantam uoluptatis exitiosae cupiditatem! quale est enim de ecclesia dei in diaboli ecclesiam tendere, de caelo, quod aiunt, in caenum? illas manus quas ad deum extuleris postmodum laudando histrionem fatigare? ex ore, quo Amen in Sanctum protuleris, gladiatori testimonium reddere, εἰς αἰῶναςἀπ\' αἰῶνος alii omnino dicere nisi deo et Christo?
하느님께서 당신의 백성으로부터 이토록 파멸적인 향락에 대한 열망을 멀리 치워주시기를! 하느님의 교회에서 악마의 교회로 향하는 것, 사람들이 말하듯 하늘에서 진창으로 떨어지는 것은 도대체 어떤 일입니까? 하느님께 들어 올렸던 저 손을 나중에 광대를 찬양하느라 지치게 한단 말입니까? 성자에게 '아멘'을 바쳤던 그 입으로 검투사에게 찬동의 증언을 돌려주며, 'εἰς αἰῶνας ἀπ' αἰῶνος'을 하느님과 그리스도 외에 다른 이에게 도대체 한단 말입니까?