§14Nunc interposito nomine idololatriae, quod solum subiectum sufficere debet ad abdicationem spectaculorum, alia iam ratione tractemus ex abundanti, propter eos maxime qui sibi blandiumtur quod non nominatim abstinentia ista praescripta sit.
이제 우상숭배라는 명칭이 제시되었으니, 이 주제 하나만으로도 볼거리를 거부하기에 충분해야 마땅하지만, 다른 관점에서, 그리고 만일을 위해, 특히 이 절제가 이름하여 구체적으로 규정되지 않았다고 스스로를 위로하는 자들을 위하여 논의를 진행해 보고자 합니다.
quasi parum etiam de spectaculis pronuntietur, cum concupiscentiae saeculi damnantur.
마치 이 세상의 욕망이 단죄될 때 볼거리에 대해서는 불충분하게만 선언되기라도 하는 것처럼 말입니다.
nam sicut pecuniae uel dignitatis uel gulae uel libidinis uel gloriae, ita et uolupta tis concupiscentia est; species autem uoluptatis etiam spectacula.
부유함이나 지위나 탐식이나 음욕이나 명예에 대한 욕망이 있듯이 쾌락에 대한 욕망도 존재하며, 볼거리 역시 쾌락의 한 종류이기 때문입니다.
opinor, generaliter nominatae concupiscentiae continent in se et uoluptates, aeque generaliter intellectae uoluptates specialiter et in spectacula disseruntur.
내 생각에, 일반적으로 지칭된 욕망들은 그 자체 안에 쾌락도 포함하고 있으며, 마찬가지로 일반적으로 이해된 쾌락은 개별적으로는 바로 볼거리로 분류되어 논의됩니다.
§15Ceterum rettulimus supra de locorum condicione, quod non per semetipsa nos inquinent, sed per ea quae illic geruntur, per quae, simul inquinamentum combiberunt, tunc etiam in alteros respuunt.
한편, 장소의 조건에 대해서는 위에서 언급했듯이, 장소 자체가 우리를 더럽히는 것이 아니라 그곳에서 행해지는 일들을 통해 더럽히는 것이며, 그 일들을 통해 장소가 오염을 들이마심과 동시에 다시 타인에게로 뿜어내게 됩니다.
uiderit ergo, ut diximus, principalis titulus, idololatria; reliquas ipsarum rerum qualitates contra ut dei omnes feramus.
그러므로 우리가 말했듯이 주요한 명칭인 우상숭배에 대해서는 알아서 제쳐두기로 하고, 이에 반해 이 일들의 나머지 성질들에 대해서는 하느님의 사람으로서 우리 모두가 맞서 나갑시다.
deus praecepit spiritum sanctum, utpote pro naturae suae bono tenerum et delicatum, tranquillitate et lenitate et quiete et pace tractare, non furore, non bile, non ira, non, dolore inquietare.
하느님께서는 성령을――그 본성의 선함으로 인해 부드럽고 섬세한 존재로서――평온함과 온유함과 고요함과 평화로써 대하고, 광기나 분노나 노여움이나 슬픔으로 괴롭히지 말라고 명령하셨습니다.
huic quomodo cum spectaculis poterit conuenire? omne enim spectaculum sine concussione spiritus non est.
이러한 성령께 볼거리가 어떻게 조화를 이룰 수 있겠습니까? 모든 볼거리는 영혼의 격동 없이는 존재하지 않기 때문입니다.
ubi enim Uoluptas, ibi et studium, per quod scilicet uoluptas sapit;
쾌락이 있는 곳에는 열광도 있으며, 그 열광을 통해 쾌락이 제 맛을 내는 법입니다.
ubi studium, ibi et aemulatio, per quam studium sapit.
열광이 있는 곳에는 경쟁심도 있으며, 그 경쟁심을 통해 열광이 제 맛을 냅니다.
porro et ubi aemulatio, ibi et furor et bilis et ira et dolor et cetera ex his, quae cum his non conpetunt disciplinae.
나아가 경쟁심이 있는 곳에는 광기와 분노와 노여움과 슬픔, 그리고 이로부터 나오는 그 밖의 것들이 존재하며, 이것들은 이 (그리스도교의) 규율과 조화를 이루지 못합니다.
nam et si qui modeste et probe spectaculis fruitur pro dignitatis uel aetatis uel etiam naturae suae condicione, non tamen immobilis animi est et sine tacita spiritus passione.
설령 누군가가 자신의 지위나 연령, 혹은 천성의 조건에 따라 온건하고 올바르게 볼거리를 즐긴다 할지라도, 그 역시 마음이 흔들리지 않거나 영혼의 은밀한 감정 변화를 겪지 않는 것은 아닙니다.
nemo ad uoluptatem uenit sine affectu, nemo affectum sine casibus suis patitur.
감정 없이 쾌락에 이르는 사람은 없으며, 감정에 수반되는 사건들 없이 감정을 겪는 사람도 없습니다.
ipsi casus incitamenta sunt affectus.
사건들 자체가 감정의 자극제입니다.
ceterum si cessat affectus, nulla est uoluptas, et est reus iam ille uanitatis eo conueniens, ubi nihil consequitur.
하지만 감정이 멈춘다면 쾌락은 존재하지 않으며, 그 사람은 아무것도 얻지 못할 곳에 모임으로써 이미 허무함의 죄를 지은 셈이 됩니다.
sed puto, [autem] etiam uanitas extranea est nobis.
그러나 내 생각에 허무함 역시 우리에게는 무관한 것입니다.
quid quod et ipse se iudicat inter eos positus, quorum se simul nolens utique detestatorem confitetur? nobis satis non est, si ipsi nihil tale facimus, nisi et talia factitantibus non conferamur.
하물며, 좋아하든 싫어하든 자신이 혐오한다고 고백하는 자들 사이에 처함으로써 그 스스로를 심판하고 있다는 사실은 어찌합니까? 우리 자신은 그런 일을 전혀 하지 않는다 하더라도, 그런 일을 늘 행하는 자들과 어울리지 않는 것이 아니라면 우리에게는 충분하지 않습니다.
si furem, inquit, uidebas, concurrebas cum eo.
성경에 이르기를 "네가 도둑을 보면 그와 함께 달렸다"라고 하였습니다.
utinam ne in saeculo quidem simul cum illis moraremur.
바라건대 이 세상에서조차 그들과 함께 살지 않았으면 좋겠습니다.
sed tamen in saecularibus separamur, quia saeculum dei est, saecularia autem diaboli.
그러나 세상은 하느님의 것이고 세상적인 것들은 악마의 것이기에, 우리는 세상적인 일들에 있어서는 분리되어 있습니다.
§16Cum ergo furor interdicitur nobis, ab omni spectaculo auferimur, etiam a circo, ubi proprie furor praesidet.
그러므로 우리에게 광기가 금지될 때, 우리는 모든 볼거리로부터, 특히 광기가 본래적으로 지배하는 원형경기장(키르쿠스)으로부터도 멀어지게 됩니다.
aspice populum ad id spectaculum iam cum furore uenientem, iam tumultuosum, iam caecum, iam de sponsionibus concitatum.
저 볼거리로 이미 광기를 품고 모여들어, 이미 소란스럽고, 이미 눈이 멀고, 이미 내기로 인해 흥분해 있는 대중을 보십시오.
tardus est illi pr[aetor, semper oculi in urna eius cum sortibus uolutantur.
그들에게는 집정관의 움직임이 더디기만 하고, 그들의 눈은 항상 제비가 담긴 그의 항아리 속에서 이리저리 굴러갑니다.
dehinc ad signum anxii pendent, unius dementiae una uox est.
이윽고 그들은 신호를 초조하게 기다리며, 하나의 광기에서 하나의 목소리가 터져 나옵니다.
cognosce dementiam de uanitate: misit, dicunt et nuntiant inuicem quod simul ab omnibus uisum est.
그 허무함에서 광기를 알아차리십시오. 그들은 "던졌다!"라고 말하며, 모두에게 동시에 보인 것을 서로에게 전합니다.
teneo testimonium caecitatis: non uident missum quid sit, mappam putant; sed est diaboli ab alto praecipitati figura.
나는 그들이 눈멀었다는 증거를 쥐고 있습니다. 그들은 던져진 것이 무엇인지 보지 못하고 그것을 마파(경기 시작을 알리는 흰 천)라고 생각하지만, 그것은 높은 곳에서 떨어뜨려진 악마의 형상인 것입니다.
ex eo itaque itur in furias et animos et discordias et quicquid non licet sacerdotibus pacis.
그리하여 그곳에서부터 광기와 적개심, 불화, 그리고 평화의 사제들에게 허용되지 않는 온갖 일들로 나아가게 됩니다.
inde maledicta, conuicia sine iustitia odii, etiam suffragia sine merito amoris.
그곳으로부터 욕설과 정당한 미움의 이유도 없는 비방이 나오며, 사랑받을 만한 공적도 없는 찬양이 나옵니다.
quid enim suum consecuturi sunt, qui illic agunt, qui sui non sunt? nisi forte hoc solum, per quod sui non sunt: de aliena infelicitate contristantur, de aliena felicitate laetantur.
그곳에서 경기를 치르며 정작 자기 자신을 잃어버린 자들이, 자신들의 것으로 무엇을 얻을 수 있겠습니까? 아마도 그들이 자신을 잃어버리게 만드는 원인인 이것, 곧 타인의 불행을 슬퍼하고 타인의 행복을 기뻐하는 것 말고는 없을 것입니다.
quicquid optant, quicquid abominantur, extraneum ab iis est; ita et amor apud illos otiosus et odium iniustum.
그들이 바라는 것, 그들이 혐오하는 것 모두가 그들에게는 남의 일이며, 그리하여 그들 사이의 사랑은 헛돌고 미움은 부당합니다.
an forsitan sine causa amare liceat quam sine causa odisse? deus certe etiam cum causa prohibet odisse, qui inimicos diligi iubet;
아니면 혹시 아무 이유 없이 미워하는 것이 허용되지 않듯이, 아무 이유 없이 사랑하는 것은 허용된다는 말입니까? 하느님께서는 원수를 사랑하라고 명하시며 이유가 있을 때조차 미워하는 것을 금하십니다.
deus etiam cum causa maledicere non sinit, qui maledicentes benedici praecipit.
하느님께서는 욕하는 자를 축복하라고 규정하시며 이유가 있을 때조차 욕하는 것을 허락하지 않으십니다.
sed circo quid amarius, ubi ne principibus quidem aut ciuibus suis parcunt? si quid horum, quibus circus furit, alicubi conpetit sanctis, etiam in circo licebit, si uero nusquam, ideo nec. in circo.
그러나 원형경기장보다 더 가혹한 것이 어디 있겠습니까? 그곳에서는 황제들에게조차, 혹은 자신들의 동료 시민들에게조차 사정을 두지 않습니다. 원형경기장이 광란하는 이 일들 중 어느 하나라도 성도들에게 어딘가에서 합당한 것이라면 원형경기장에서도 허용되겠지만, 만약 어디에서도 합당하지 않다면 그러므로 원형경기장에서도 허용되지 않는 것입니다.