§4Omnibus ergo delictis seu carne seu spiritu seu facto seu voluntate commissis qui poenam per iudicium destinavit, idem et veniam per paenitentiam spopondit, dicens ad populum, Paenitere, et salvum faciam te.
그러므로 육체로나 영으로나, 행위로나 의지로 행해진 모든 죄에 대하여 심판을 통해 벌을 정하신 바로 그분께서, 회개를 통한 용서 역시 약속하셨으니, 백성에게 말씀하시기를 "회개하라, 그리하면 내가 너를 구원하리라" 하셨다.
Et iterum, Vivo, inquit, dominus, et paenitentiam malo quam mortem.
또한 다시 이르시기를, "내가 살아있는 한," 주님께서 말씀하시기를, "나는 죽음보다 회개를 원하노라" 하셨다.
Ergo paenitentia vita est, cum praeponitur morti.
그러므로 회개가 죽음보다 우선할 때 그것은 생명이다.
Eam tu peccator, mei similis (immo me minor, ego enim praestantiam in delictis meam agnosco), ita invade, ita amplexare, ut naufragus alicuius tabulae fidem.
죄인이여, 나와 같은 자여(아니, 나보다 못한 자여, 나는 죄에 있어서 나의 뛰어남을 인정하기 때문이로다), 난파선에서 생존한 이가 어떤 널빤지의 확실함에 매달리듯, 그렇게 회개로 달려들고, 그렇게 껴안으라.
Haec te peccatorum fluctibus mersum prolevabit et in portum divinae clementiae protelabit.
이것이 죄의 파도에 가라앉은 그대를 들어 올리고 신성한 자비의 항구로 인도할 것이다.
Rape occasionem inopinatae felicitatis, ut ille tu nihil quondam penes deum nisi stilla situlae et areae pulvis et vasculum figuli arbor exinde fias illa quae penes aquas seritur et in foliis perennat et tempore suo fructus agit, quae non ignem, non securem videbit.
예기치 못한 행복의 기회를 붙잡으라. 한때 하느님 앞에서는 물통의 한 방울 물, 타작마당의 먼지, 옹기그릇에 불과했던 그대가, 이제부터는 물가에 심겨 잎이 시들지 않고 제 철에 열매를 맺으며 불도 도끼도 보지 않을 저 나무가 되기 위하여.
Paeniteat errorum reperta veritate, paeniteat amasse quae deus non amat, quando ne nos quidem ipsi servulis nostris ea quibus offendimur non odisse permittimus.
진리를 찾았으니 길 잃었음을 회개하고, 하느님께서 사랑하시지 않는 것을 사랑했음을 회개하라. 우리 자신조차 우리에게 잘못을 저지른 종들이 그것을 미워하지 않는 것을 용납하지 않기 때문이다.
Obsequii enim ratio in similitudine animorum constituta est.
순종의 원리는 마음의 유사성 위에 세워지기 때문이다.
De bono paenitentiae enumerando diffusa et pro hoc magno eloquio committenda materia est Nos vero pro nostris angustiis unum inculcamus, bonum atque optimum esse quod deus praecipit.
회개의 이로움을 열거하는 것은 방대한 소재이며 더 위대한 웅변에 맡겨져야 할 일이다. 그러나 우리는 우리의 좁은 견해 안에서 단 한 가지만을 주입하려 하니, 곧 하느님께서 명령하시는 것이 선하고 최선이라는 사실이다.
Audaciam existimo de bono divini praecepti disputare.
하느님의 계명의 선함에 대해 논쟁하는 것은 대담한 짓이라 생각한다.
Neque enim quia bonum est, idcirco auscultare debemus, sed quia deus praecepit.
그것이 선하기 때문에 우리가 순종해야 하는 것이 아니라, 하느님께서 명령하셨기 때문에 순종해야 하기 때문이다.
Ad exhibitionem obsequii prior est maiestas divinae potestatis, prior est auctoritas imperantis quam utilitas servientis.
순종을 보여주는 데 있어서는 하느님 권능의 위엄과 명령하는 자의 권위가 복종하는 자의 유익함보다 먼저이다.
Bonum est paenitere, an non? Quid revolvis? deus praecipit.
회개하는 것이 선한가, 그렇지 않은가? 무엇을 망설이는가? 하느님께서 명령하신다.
At enim ille non praecipit tantum, sed etiam hortatur.
더욱이 그분은 명령하실 뿐만 아니라 권고하신다.
Invitat praemio, salute; iurans etiam, Vivo, dicens, cupit credi sibi.
보상과 구원으로 초대하시며, 심지어 "내가 살아있는 한"이라고 맹세하며 말씀하시면서 자신을 믿어주기를 바라신다.
O beatos nos, quorum causa deus iurat! O miserrimos, si nec iuranti domino credimus! Quod igitur deus tantopere commendat, quod etiam humano more sub deieratione testatur, summa utique gravitate et aggredi et custodire debemus, ut in asseveratione divinae gratiae permanentes in fructu quoque eius et emolumento proinde perseverare possimus.
오, 하느님께서 우리를 위해 맹세하시다니 우리는 얼마나 행복한가! 오, 맹세하시는 주님조차 믿지 않는다면 우리는 얼마나 비참한가! 그러므로 하느님께서 이토록 권장하시고 인간의 방식에 따라 맹세까지 하며 증언하시는 바를, 우리는 참으로 막중한 엄숙함으로 시작하고 지켜야 하니, 그리하여 하느님 은혜의 단언 속에 머물면서 그 열매와 유익 속에서도 마찬가지로 인내할 수 있도록 하기 위함이다.
§5Hoc enim dico, paenitentiam, quae per dei gratiam ostensa et indicta nobis in gratiam nos domino revocat, semel cognitam atque susceptam nunquam posthac iteratione delicti resignari oportere.
내가 말하고자 하는 것은 이것이니, 하느님의 은혜를 통해 우리에게 보여지고 명령되어 우리를 주님의 은총으로 되돌려놓는 회개는, 일단 깨닫고 받아들여진 이상 그 이후로 결코 죄의 반복을 통해 취소되어서는 안 된다는 것이다.
Iam quidem nullum ignorantiae praetextum tibi patrocinatur, quod domino agnito praeceptisque eius admissis denique paenitentia delictorum functus rursus te in delicta restituis.
이제는 무지의 그 어떤 핑계도 그대를 옹호하지 못하니, 주님을 알고 그 계명을 받아들여 마침내 죄의 회개를 완수한 뒤에 다시 그대 자신을 죄로 돌려놓기 때문이다.
Ita in quantum ignorantia segregaris, in tantum contumaciae adglutinaris.
이처럼 그대가 무지에서 벗어난 만큼, 그만큼 완고함에 결합되는 것이다.
Nam si idcirco te deliquisse paenituerat, quia dominum coeperas timere, cur, quod metus gratia gessisti, rescindere maluisti, nisi quia metuere desisti? Neque enim timorem alia res quam contumacia subvertit.
만일 그대가 주님을 두려워하기 시작했기 때문에 죄지었음을 회개했던 것이라면, 왜 두려움 때문에 행했던 바를 취소하기를 바랐겠는가, 그 두려움을 멈추었기 때문이 아니라면? 완고함 외에는 두려움을 무너뜨리는 다른 것이 없기 때문이다.
Cum etiam ignorantes dominum nulla exceptio tueatur ad poenam, quia deum in aperto constitutum et vel ex ipsis caelestibus bonis comprehensibilem ignorari non licet, quanto cognitum despici periculosum est? Despicit porro qui bonorum ac malorum intellectum ab illo consecutus quod intellegit fugiendum quodque iam fugit resumens intellectui suo, id est dei dono, contumeliam facit: respuit datorem, cum datum deserit, negat beneficum, cum beneficium non honorat.
주님을 모르는 자들조차 벌로부터 지켜줄 그 어떤 예외도 없으니, 하느님께서는 만천하에 드러나 계시고 하늘의 은혜들로부터조차 충분히 깨달을 수 있어 그분을 모르는 것이 허용되지 않기 때문인데, 하물며 그분을 알고서도 멸시하는 것은 얼마나 위험한 일이겠는가? 나아가, 그분으로부터 선악의 식별력을 얻고서도 피해야 함을 스스로 알고 이미 피했던 것을 다시 집어드는 자는 그분을 멸시하는 것이며, 자신의 식별력, 곧 하느님의 선물에 모욕을 주는 것이다. 선물을 버릴 때 선사하신 분을 거부하는 것이며, 은혜를 존중하지 않을 때 시은자를 부정하는 것이다.
Quemadmodum ei potest placere cuius munus sibi displicet? Ita in dominum non modo contumax, sed etiam ingratus appare.
그 선물이 자신 마음에 들지 않는 이가 어떻게 그 선물을 주신 분의 마음에 들 수 있겠는가? 이리하여 주님께 완고할 뿐만 아니라 배은망덕하게 보이기까지 한다.
Ceterum non leviter in dominum peccat qui, cum aemulo eius diabolo paenitentia renuntiasset et hoc nomine illum domino subiecisset rursus eundem regressu suo erigit et exultationem eius seipsum facit, ut denuo malus recuperata praeda sua adversus dominum gaudeat.
또한, 주님의 경쟁자인 악마를 회개로써 단념하고 이 이름으로 악마를 주님께 굴복시켰던 자가, 다시 되돌아감으로써 그를 일으켜 세우고 자기 자신을 그의 환희의 제물로 만든다면, 그리하여 악한 자가 다시 전리품을 되찾아 주님을 대적하여 기뻐하게 만든다면, 그는 주님께 결코 가볍지 않은 죄를 짓는 것이다.
Nonne, quod dicere quoque periculosum est, sed ad aedificationem proferendum est, diabolum domino praeponit? Comparationem enim videtur egisse qui utrumque cognoverit, et iudicato pronuntiasse eum meliorem cuius se rursus esse maluerit.
말하기조차 위험하나 덕을 세우기 위해 밝혀야 할 바대로, 그는 악마를 주님보다 위에 두는 것이 아닌가? 두 거처를 모두 겪어본 자가 비교를 행한 것으로 보이며, 자신이 다시 속하기를 원했던 쪽이 더 낫다고 판결로써 선언한 셈이기 때문이다.
Ita qui per delictorum paenitentiam instituerat domino satisfacere, diabolo per aliam paenitentiae paenitentiam satisfaciet, eritque tanto magis perosus deo, quanto aemulo eius acceptus.
이와 같이 죄의 회개를 통해 주님께 보상하기로 작정했던 자가, 또 다른 '회개에 대한 회개'를 통해 악마에게 보상하게 될 것이니, 그의 경쟁자에게 용납되는 만큼 하느님께는 그만큼 더 미움받을 것이다.
Sed aiunt quidam satis deum habere, si corde et animo suspiciatur, licet actu minus fiat;
그러나 어떤 이들은 비록 행위로는 덜 할지라도 마음과 정신으로 하느님을 공경하면 충분하다고 말한다.
itaque se salvo metu et fide peccare, hoc est salva castitate matrimonia violare, salva pietate parenti venenum temperare.
그리하여 자신들은 경외심과 믿음을 보존한 채 죄를 짓는다고 하니, 곧 정조를 보존한 채 혼인을 더럽히고, 효성을 보존한 채 부모에게 드릴 독을 섞는다는 것이다.
Sic ergo et ipsi salva venia in gehennam detrudentur, dum salvo metu peccant. Primum exemplum perversitatis: quia timent, delinquunt.
그렇다면 그들 자신 역시 경외심을 보존한 채 죄를 짓는 동안, 용서를 보존한 채 게헤나로 던져질 것이다.倒錯의 으뜸가는 예이니, 두려워하기 때문에 죄를 짓는다는 것이다.
Opinor, non delinquerent, si non timerent.
내 생각에 그들이 두려워하지 않았다면 죄를 짓지 않았을 것이다.
Igitur qui deum nolit offensum, nec revereatur omnino, si timor offendendi patrocinium est.
그러므로 하느님을 노엽게 해드리고 싶지 않은 자는 그분을 결코 경외하지 말아야 할 것이니, 노엽게 해드릴까 두려워하는 것이 죄의 핑계가 된다면 말이다.
Sed ista ingenia de semine hypocritarum pullulare consuerunt, quorum individua cum diabolo amicitia est, quorum paenitentia nunquam fidelis.
그러나 그러한 지혜는 위선자들의 씨앗에서 싹트기 마련이며, 그들의 악마와의 우정은 떨어질 수 없고, 그들의 회개는 결코 진실하지 못하다.